Öz
Yaşlanma ve yaşlılık konusu, özellikle modern dönem içerisinde genellikle ölüm ve bitiş temaları ile birlikte anılmıştır. Bunun etik sonuçlarının yanısıra politik sonuçları da olmuştur. Öte yandan yaşlılık, başlıbaşına bir konu olarak ele alınmaktan da kaçınılan bir konudur. Simone De Beauvoir konunun yeterince felsefi olmadığı, yaşlı bireyler ve yaşlılık periyodu üzerine konuşmanın önemsiz olduğu gibi çeşitli önyargıların, bu konunun felsefenin dışına itilmesine neden olduğunu belirtir. Beauvoir’ın bu saptamaları modern çağın bireyselleşme, çalışma ve tüketim odaklı yaşam biçimi içerisinde yaşlı bireylerin konumuna işaret etmektedir. Gelenekten kopuşla birlikte modern yaşamın, yaşlı bireyleri tecrübe ve aktarımın özneleri olmaktan çıkartıp topluma ayak bağı olan kimseler olarak gördükleri açıktır. Özellikle kapitalizmin gelişmesiyle birlikte yaşlılar kamusal alanda söz sahibi olamayan, sadece bakım ve gereksinim kavramlarıyla tanımlanan bireyler haline gelmişlerdir. Bütün bu düşünme biçimleri yaş ayrımcılığını besleyen temel kaynaklardır. Bu nedenle yaşlılık hakkında daha fazla düşünmeye, yaşlılığın bilgelikle özdeşleştirildiği Antik döneme yeniden bakarak yaşlılığın farklı anlamlarını hatırlamaya ihtiyacımız vardır. Kuşkusuz bu dönemde yaşlılığın statüsü de bugün tartışılabilir durumdadır. Ancak modern paradigmanın ve kapitalist tüketim mantığının belirlemelerinden kurtulmak için böyle bir inceleme gereklidir.Bu makalede farklı düşünürlerin görüşlerinden faydalanılarak yaşlılığa yeni bir felsefi bakış geliştirilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- -De Beauvoir, Simone (1970). Yaşlılık: İlk Çağı, Çev: Osman Canberk-Eray Canberk, İstanbul: Milliyet Yayınları.
- -Cicero, Marcus Tullius (1998). Yaşlılık Ve Dostluk, Çev: Ayşe Sarıgöllü‐TürkanTunga, İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
- -Baudrillard, Jean (2001). Simgesel Değiş Tokuş ve Ölüm, Çev: Oğuz Adanır,İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
- -Holloway, John (2010) Kapitalizmde Çatlaklar Yaratmak, Çev: Barış Özçorlu‐Bülent Doğan‐Sinem Özer, İstanbul: Otonom Yayıncılık
- -Lipson, L. (1978). Politika Biliminin Temel Sorunları, Çev: Tuncer Karamustafaoğlu, Ankara: AÜ Hukuk Fakültesi Yayınları.
- -Platon, (1998). Devlet, Çev: Azra Erhat, Samim Sinanoğlu‐Suat Sinanoğlu, İstanbul:Cumhuriyet Gazetesi Yayınları.
- -Segal, Lynne (2013) The Pleasures and the Perils of Ageing : Out of Time, London adn Brooklyn : Verso
- -Segal, Lynne, (2014) « The Coming of Age Studies », Age, Culture and Humanities, Issue : I http://ageculturehumanities.org/WP/wp-content/uploads/2013/05/The-Coming-of-Age-StudiesSegal.pdf (İndirme Tarihi: 01.10.2020)
- -Wulf, Christoph (2009), Tarihsel Kültürel Antropoloji, Çev: Özgür Dünya Sarısoy, Ankara: Dipnot Yayınları
Öz
Yaşlanma ve yaşlılık konusu, özellikle modern dönem içerisinde genellikle ölüm ve bitiş temaları ile birlikte anılmıştır. Bunun etik sonuçlarının yanısıra politik sonuçları da olmuştur. Öte yandan yaşlılık, başlıbaşına bir konu olarak ele alınmaktan da kaçınılan bir konudur. Simone De Beauvoir konunun yeterince felsefi olmadığı, yaşlı bireyler ve yaşlılık periyodu üzerine konuşmanın önemsiz olduğu gibi çeşitli önyargıların, bu konunun felsefenin dışına itilmesine neden olduğunu belirtir. Beauvoir’ın bu saptamaları modern çağın bireyselleşme, çalışma ve tüketim odaklı yaşam biçimi içerisinde yaşlı bireylerin konumuna işaret etmektedir. Gelenekten kopuşla birlikte modern yaşamın, yaşlı bireyleri tecrübe ve aktarımın özneleri olmaktan çıkartıp topluma ayak bağı olan kimseler olarak gördükleri açıktır. Özellikle kapitalizmin gelişmesiyle birlikte yaşlılar kamusal alanda söz sahibi olamayan, sadece bakım ve gereksinim kavramlarıyla tanımlanan bireyler haline gelmişlerdir. Bütün bu düşünme biçimleri yaş ayrımcılığını besleyen temel kaynaklardır. Bu nedenle yaşlılık hakkında daha fazla düşünmeye, yaşlılığın bilgelikle özdeşleştirildiği Antik döneme yeniden bakarak yaşlılığın farklı anlamlarını hatırlamaya ihtiyacımız vardır. Kuşkusuz bu dönemde yaşlılığın statüsü de bugün tartışılabilir durumdadır. Ancak modern paradigmanın ve kapitalist tüketim mantığının belirlemelerinden kurtulmak için böyle bir inceleme gereklidir.Bu makalede farklı düşünürlerin görüşlerinden faydalanılarak yaşlılığa yeni bir felsefi bakış geliştirilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Yaşlılık, yaşlı ayrımcılığı, bilgelik, modernite, kapitalizm.
Kaynakça
- -De Beauvoir, Simone (1970). Yaşlılık: İlk Çağı, Çev: Osman Canberk-Eray Canberk, İstanbul: Milliyet Yayınları.
- -Cicero, Marcus Tullius (1998). Yaşlılık Ve Dostluk, Çev: Ayşe Sarıgöllü‐TürkanTunga, İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
- -Baudrillard, Jean (2001). Simgesel Değiş Tokuş ve Ölüm, Çev: Oğuz Adanır,İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
- -Holloway, John (2010) Kapitalizmde Çatlaklar Yaratmak, Çev: Barış Özçorlu‐Bülent Doğan‐Sinem Özer, İstanbul: Otonom Yayıncılık
- -Lipson, L. (1978). Politika Biliminin Temel Sorunları, Çev: Tuncer Karamustafaoğlu, Ankara: AÜ Hukuk Fakültesi Yayınları.
- -Platon, (1998). Devlet, Çev: Azra Erhat, Samim Sinanoğlu‐Suat Sinanoğlu, İstanbul:Cumhuriyet Gazetesi Yayınları.
- -Segal, Lynne (2013) The Pleasures and the Perils of Ageing : Out of Time, London adn Brooklyn : Verso
- -Segal, Lynne, (2014) « The Coming of Age Studies », Age, Culture and Humanities, Issue : I http://ageculturehumanities.org/WP/wp-content/uploads/2013/05/The-Coming-of-Age-StudiesSegal.pdf (İndirme Tarihi: 01.10.2020)
- -Wulf, Christoph (2009), Tarihsel Kültürel Antropoloji, Çev: Özgür Dünya Sarısoy, Ankara: Dipnot Yayınları
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 14 Ekim 2020 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2020 |
| DOI | https://doi.org/10.16953/deusosbil.810354 |
| IZ | https://izlik.org/JA96CE44BS |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2020 Cilt: 22 Sayı: 4 |
Cited By
YAŞAR KEMAL’İN ROMANLARINDA YAŞLI ROMAN KAHRAMANLARI
Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.55044/meusbd.1188576
FELSEFİ PERSPEKTİFTEN YAŞLILIK DÖNEMİ
Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.61904/sbe.1285539
YAŞLILIĞIN DEĞİŞEN ANLAMI VE YAŞLI AYRIMCILIĞI
Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute
https://doi.org/10.30794/pausbed.1631286
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla