Öz
Kaynakça
- Ahmed, M. Aziz. (1975). Siyasi Tarihi ve Müesseseleriyle Delhi Türk Sultanlığı. İstanbul: Tercüman 1000 Temel Eser.
- Bayur, Y. H. (1987). Hindistan Tarihi. Ankara: TTK.
- Bedâûnî, A. (1380). Müntehâbü’t-Tevârîh. M. A. A. Sahib (Tash.), Tahran: Encümen-i Âsâr ve Mefâhîr-i Ferhengî.
- Berenî, Z. (1862). Târîh-i Fîrûzşahî. M. S. A. H. Sahib (Tash.), Kalküta: Captain W. Nassau Lees.
- Cöhce, S. (2002). “Hindistan’da Kurulan Türk Devletleri”, Türkler Ansiklopedisi. (VIII, ss. 687-730) Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
- Daftary, F. (2014). İsmaililer. Ahmet Fethi (Çev.), İstanbul: Alfa Yayınları.
- Es-Sihrindî, Y. b. A. (1391). Târîh-i Mübârekşahî. M. H. Hüseyin (Tash.), Tahran: İntişârât-ı Esâtîr. Esterâbâdî, M. K. H. (1387). Târîh-i Firişte. M. R. Nâsırî, (Tash.), Tahran: Encümen-i Asâr ve Mefâhîr-i Ferhengî.
- Herevî, M. M. (1929). Tabâkât-ı Ekberî. Calcutta: By De Calcutta.
- İbn Haldun, M. (2018). Mukaddime. (Süleyman Uludağ (Haz.) İstanbul: Dergâh Yayınları.
- İsemî, H. A. (1948). Fütûhu’s-Selâtîn. A.S. Usha & B.A., (Neşr.), Madras: Junior Lecturer in Persian (University of Madras).
- Kara, M. (2019). Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi. İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Koç, B. (2018). “Şia’nın Hindistan’da var olma mücadelesinin Delhi Türk Sultanlığı safhası”, IV. Uluslararası Alevilik ve Bektaşilik Sempozyumu Bildiriler Kitabı. (II, s. 75-90) Ankara: Türk Kültürü Açısından Hacı Bektaş-ı Veli Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
- Konukçu, E. (1992). “Hindistan’daki Türk Devletleri”, DGBİT. (IX, ss. 373-526) İstanbul: Çağ Yayınları.
- Kortel, S. H. (2006). Delhi Türk Sultanlığı’nda Teşkilat (1206-1414). Ankara: TTK.
- Köprülü, M. F. (1964). “Fîrûz Şâh Halaci”, İslam Ansiklopedisi. (IV, ss. 660-666) İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı.
- Lal, K. S. (1980). History of Khaljis (AD 1290-1320). New-Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.
- Ocak, A. Y. (2000). Babaîler İsyanı. İstanbul: Dergâh Yayınları
- Ocak, A. Y. (2018). Türk Sufîliğine Bakışlar. İstanbul: İletişim Yayınları.
- Ocak, A. Y. (2019). Türkler, Türkiye ve İslâm (Yaklaşım, Yöntem ve Yorum Denemeleri). İstanbul: İletişim Yayınları.
- Öztürk, E. (2011). İbnü’s-Serrâc ve Müvelleh Dervişler (Teşvîku’l-Ervâh ve’l-Kulûb ilâ Zikri Allâmi’l-Guyûb İsimli Eseri Bağlamında). (Yayımlanmamış Doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Tetevî, K. A. vd. (1382). Târih-i Elfî. G. T. Mecid, (Mush.), Tahran: Şirket-i İntişârât-ı İlim ve Ferhengî.
Öz
Bu çalışmada orta çağ tarihinin belirleyici esaslarından ve yönlerinden birisi olan -din- tasavvuf, tarikat, dergâh, derviş, mürit, mezhep, inanç akideleri, yaşam biçimi ve sair özellikleri açısından konu edinilmiştir. Bu itibarla Delhi Türk Sultanlığı’nda -Halaçlar döneminde- vukua gelen Seydî Müvelleh’in merkezinde yer aldığı gelişmeler çerçevesinde yaşanan gelişmeler ele alınmıştır. 13. yüzyılda Müvelleh dervişlerin Şam merkez olmak üzere Mısır ve Anadolu ekseninde oynadıkları roller mevcut olmakla birlikte, bu çalışmayla da Türkiye’de Hindistan çalışmaları içerisinde birkaç cümle ile temas edilen Seydî Müvelleh ve müdahil olduğu gelişmeler ışığında yaşananlar, dönem kaynaklarının verdiği bilgiler dâhilinde irdelenmiştir. Belirlenen hedefe ulaşmak için ilk olarak “Müvelleh” kavramı hakkında bilgiler verildikten sonra, varlık alanı ve özellikleriyle alakalı kayıtlara yer verilmiştir. İkinci aşamada Müvelleh dervişliğin Delhi’deki görünen yüzü olan Seydî Müvelleh ile alakalı -Hindistan’a gelişi, dış görünüşü ve inanç esaslarına yönelik tanıtıcı bilgiler ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü ve ilerleyen aşamalarında ise birbirini takip eden şekilde Seydî Müvelleh’in faaliyet alanı ve kişiliğine yönelik atfedilenler “hakikat-mübalağa” çizgisi çerçevesinde konu edinilmiştir. Hemen akabinde idarenin geleceğini belirlemek adına Seydî’nin fiilî olarak görevde bulunan devlet adamlarıyla nasıl ve ne gibi ilişkiler tesis ettiği irdelenmiştir. Kendisine ve beraberinde bulunanlara yönelik itham edilen suçlamalar karşısında divân-ı mezâlimde kendilerini savunmaları ve akıbetlerinin ne olduğuna dair bilgiler açıklığa kavuşturulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmed, M. Aziz. (1975). Siyasi Tarihi ve Müesseseleriyle Delhi Türk Sultanlığı. İstanbul: Tercüman 1000 Temel Eser.
- Bayur, Y. H. (1987). Hindistan Tarihi. Ankara: TTK.
- Bedâûnî, A. (1380). Müntehâbü’t-Tevârîh. M. A. A. Sahib (Tash.), Tahran: Encümen-i Âsâr ve Mefâhîr-i Ferhengî.
- Berenî, Z. (1862). Târîh-i Fîrûzşahî. M. S. A. H. Sahib (Tash.), Kalküta: Captain W. Nassau Lees.
- Cöhce, S. (2002). “Hindistan’da Kurulan Türk Devletleri”, Türkler Ansiklopedisi. (VIII, ss. 687-730) Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
- Daftary, F. (2014). İsmaililer. Ahmet Fethi (Çev.), İstanbul: Alfa Yayınları.
- Es-Sihrindî, Y. b. A. (1391). Târîh-i Mübârekşahî. M. H. Hüseyin (Tash.), Tahran: İntişârât-ı Esâtîr. Esterâbâdî, M. K. H. (1387). Târîh-i Firişte. M. R. Nâsırî, (Tash.), Tahran: Encümen-i Asâr ve Mefâhîr-i Ferhengî.
- Herevî, M. M. (1929). Tabâkât-ı Ekberî. Calcutta: By De Calcutta.
- İbn Haldun, M. (2018). Mukaddime. (Süleyman Uludağ (Haz.) İstanbul: Dergâh Yayınları.
- İsemî, H. A. (1948). Fütûhu’s-Selâtîn. A.S. Usha & B.A., (Neşr.), Madras: Junior Lecturer in Persian (University of Madras).
- Kara, M. (2019). Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi. İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Koç, B. (2018). “Şia’nın Hindistan’da var olma mücadelesinin Delhi Türk Sultanlığı safhası”, IV. Uluslararası Alevilik ve Bektaşilik Sempozyumu Bildiriler Kitabı. (II, s. 75-90) Ankara: Türk Kültürü Açısından Hacı Bektaş-ı Veli Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
- Konukçu, E. (1992). “Hindistan’daki Türk Devletleri”, DGBİT. (IX, ss. 373-526) İstanbul: Çağ Yayınları.
- Kortel, S. H. (2006). Delhi Türk Sultanlığı’nda Teşkilat (1206-1414). Ankara: TTK.
- Köprülü, M. F. (1964). “Fîrûz Şâh Halaci”, İslam Ansiklopedisi. (IV, ss. 660-666) İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı.
- Lal, K. S. (1980). History of Khaljis (AD 1290-1320). New-Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.
- Ocak, A. Y. (2000). Babaîler İsyanı. İstanbul: Dergâh Yayınları
- Ocak, A. Y. (2018). Türk Sufîliğine Bakışlar. İstanbul: İletişim Yayınları.
- Ocak, A. Y. (2019). Türkler, Türkiye ve İslâm (Yaklaşım, Yöntem ve Yorum Denemeleri). İstanbul: İletişim Yayınları.
- Öztürk, E. (2011). İbnü’s-Serrâc ve Müvelleh Dervişler (Teşvîku’l-Ervâh ve’l-Kulûb ilâ Zikri Allâmi’l-Guyûb İsimli Eseri Bağlamında). (Yayımlanmamış Doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Tetevî, K. A. vd. (1382). Târih-i Elfî. G. T. Mecid, (Mush.), Tahran: Şirket-i İntişârât-ı İlim ve Ferhengî.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 16 Ekim 2020 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2020 |
| DOI | https://doi.org/10.16953/deusosbil.811258 |
| IZ | https://izlik.org/JA58ZG83YS |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2020 Cilt: 22 Sayı: 4 |
Cited By
RAVZATU’S-SELÂTÎN ADLI ESER IŞIĞINDA BÜYÜK SELÇUKLULAR
Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi
Sonay ÜNAL
https://doi.org/10.21563/sutad.986509
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla