SPECIALIZATION IN TOURIST GUIDING: A CASE STUDY FOR SPECIALIST GUIDES

Öz

Specialty training in guiding is an important process on improving the quality of tourist guides. Specialty trainings for guides are conducted by regional guide chambers and Anadolu University in different methods.. Guides who are successful in specialty training have a right to get the specialty certificate. The purpose of this study is to emphasis the importance of specialization in tourist guiding, discuss the quality of specialty trainings and reveal the contributions to guides. This study was designed as a qualitative research and data were obtained from a sample forming of specialist guides by using the interview technique. A semi-structured interview technique was applied to the study group between March and May 2020. The study group was formed by maximum variation sampling. Descriptive analysis was used to analyze the data. Research results showed that distance education method is not sufficient for specialty training, specialty certificates are not respected in tourism industry, and there are incompetencies in organization and planning of specialty trainings. This study made some suggestions to fulfill incompetencies expressed in the specialty trainings and proposed several opinions on specialty subjects that may be needed in the future. It is recommended to arrange speciality trainings properly after evaluating regional tourism potentials and needs.

Anahtar Kelimeler

• Tourist Guiding
• Specialization in Guiding
• Specialty Training
• Expertise Certificates

TURİST REHBERLİĞİNDE UZMANLAŞMA: UZMAN REHBERLERE YÖNELİK BİR DURUM ÇALIŞMASI

Öz

Rehberlikte uzmanlaşma eğitimleri turist rehberlerinin niteliklerinin artırılmasında önemli bir süreçtir. Rehberlere yönelik uzmanlık eğitimleri bölgesel rehber odaları ve Anadolu Üniversitesi tarafından farklı yöntemlerle gerçekleştirilmektedir. Eğitimlerde başarılı olanlara konusuna ilişkin uzmanlık sertifikası verilmektedir. Bu çalışmanın amacı turist rehberlerinin uzmanlaşmalarının önemini vurgulamak, verilen uzmanlık eğitimlerinin niteliğini tartışmak ve bu eğitimlerin rehberlere olan katkılarını ortaya koymaktır. Nitel bir araştırma olarak tasarlanan bu çalışmanın verileri görüşme tekniği kullanılarak uzman rehberlerden oluşturulmuş bir örneklemden elde edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile oluşturulan sorular maksimum çeşitleme ile belirlenen çalışma gurubuna Mart Mayıs 2020 tarihleri arasında uygulanmıştır. Verilerin analizinde betimsel çözümleme tekniği kullanılmıştır. Bulgular, uzaktan eğitimlerin rehberlikte uzmanlaşma için yeterli olmadığını, uzmanlık sertifikalarına sektörde itibar edilmediğini, eğitimlerin organizasyon ve planlanmasında eksiklikler olduğunu göstermiştir. Çalışma, uzmanlık eğitimlerinde belirlenen yetersizliklerin giderilmesi için bazı önerilerde bulunmuş ve ileride ihtiyaç duyulabilecek uzmanlık konularına yönelik çeşitli fikirler ileri sürmüştür. Bölgesel turizm potansiyelleri ve ihtiyaçlar değerlendirildikten sonra uzmanlık eğitimlerinin layıkıyla düzenlenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• turist rehberliği
• rehberlikte uzmanlaşma
• uzmanlaşma eğitimi
• uzmanlık sertifikaları

Kaynakça

1. Akdu, U., Akdu, S., & Kambertaş, S. (2018). Turizm rehberliği eğitim sürecinde uzmanlaşma: Gastrorehberlik. Içinde N. Hacıoğlu, C. Avcıkurt, A. Kılıç, & H. U. Yıldırım (Ed.), Turist rehberliği üzerine güncel araştırmalar (1. baskı, ss. 222–232). Ankara: Detay Yayıncılık.
2. Akdu, U., Karakaş, D., Çelik, E., Zurnacı, J., & Tabu, Ö. (2018). Turizm rehberliğinde alan uzmanlığı önerisi: Sağlık turizmi rehberliği. Turist Rehberliği Dergisi (TURED), 1(2), 124–138. https://doi.org/10.34090/tured.491155
3. Albuz, N., Çakmak, T. F., Eren, A., Tekin, Ö., & Nihan Güven Yeşildağ. (2018). Turist Rehberliğine Giriş (1. baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
4. Ap, J., & Wong, K. K. F. (2001). Case study on tour guiding: Professionalism, issues and problems. Tourism Management, 22(5), 551–563. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(01)00013-9
5. Arslan, A. (2018). Turist rehberliği ve uzmanlık alanları. Içinde S. Eser, S. Şahin, & C. Çakıcı (Ed.), Turist rehberliği (1. baskı, ss. 119–136). Ankara: Detay Yayıncılık.
6. Arslantürk, Y., & Gül, T. (2019). Turist rehberliğinde yeni eğilimler ve turist rehberliğinin geleceği. Içinde B. Zengin, G. Erkol Bayram, & O. Batman (Ed.), Turist rehberliği mesleği(Dünü-bugünü-yarını) (1. baskı, ss. 287–331). Ankara: Detay Yayıncılık.
7. Baştürk, S., & Taştepe, M. (2013). Evren ve Örneklem. Içinde Bilimsel Araştırma Yöntemleri (ss. 129–159). Tarihinde adresinden erişildi https://acikders.ankara.edu.tr
8. Black, R., & Ham, S. (2005). Improving the quality of tour guiding: Towards a model for tour guide certification. Journal of Ecotourism, 4(3), 178–195. https://doi.org/10.1080/14724040608668442

9. Çakmak, T. F. (2018). Turizm endüstrisinde kriz yönetimi: turist rehberleri üzerine bir alan araştırması (Yayınlanmamış doktora tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından elde edildi (Tez no: 504021).
10. Çetin, G., & Kızılırmak, İ. (2012). Türk turizminde kokartlı turist rehberlerin mevcut durumunun analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi, İİBF Dergisi, 14(2), 307–318.
11. Christie, M. F., & Mason, P. A. (2003). Transformative tour guiding: Training tour guides to be critically reflective practitioners. Journal of Ecotourism, 2(1), 1–16. https://doi.org/10.1080/14724040308668130
12. Creswell, J. W. (2016). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma (M. Bütün & S. B. Demir, Ed.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
13. Güven, A., Ünal, C., & Caber, M. (2018). Turist rehberliği uzmanlaşma eğitiminde farkındalık yaratma: Turizm paydaşlarına yönelik bir durum çalışması. Içinde N. Hacıoğlu, C. Avcıkurt, A. Kılıç, & H. U. Yıldırım (Ed.), Turist rehberliği üzerine güncel araştırmalar (1. baskı, ss. 200–232). Ankara: Detay Yayıncılık.
14. Güzel, Ö., & Köroğlu, Ö. (2019). Turist rehberliğinde uzmanlaşma özel ilgi turlarından özel konulara (Ö. Güzel & Ö. Köroğlu, Ed.). Ankara: Nobel.
15. İrigüler, F., & Güler, M. E. (2015). Türkiye’deki profesyonel turist rehberlerinin gastronomi turizmine bakışı. 1. International Gastronomic Tourism Congress. İzmir.
16. Köroğlu, O. (2008). Profesyonel turist rehberliği mesleğinde uzmanlaşma: Meslekte uzmalaşma amacıyla gerçekleştirilen eğitim programlarının incelenmesi. III. Ulusal Eğirdir Turizm Sempozyumu, 206–272. Eğirdir/Isparta.
17. Köroğlu, Ö. (2007). Değişen tüketici eğilimleri çerçevesinde özel ilgi turizminin geliştirilmesi ve profesyonel turist rehberliği mesleğinde uzmanlaşmanın önemi. Çeşme Ulusal Turizm Sempozyumu, 226–238. Çeşme/İzmir.
18. Köroğlu, Ö., & Güdü Demirbulat, Ö. (2017). Rehberlikte sertifikasyon kalifikasyon ve uzmanlaşma. Içinde İ. S. Ö. Güzel, V. Altıntaş (Ed.), Turist rehberliği araştırmaları: Öngörüler ve uygulamalar (1. baskı, ss. 49–76). Ankara: Detay Yayıncılık.
19. Köroğlu, Ö., & Merter, B. (2012). Seyahat acentelerinin turist rehberlerini seçme ve işe alma sürecindeki eğilimlerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 213–238.
20. Özen, Y., & Gül, A. (2007). Sosyal ve eğitim bilimleri araştirmalarinda evren-örneklem sorunu. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(15), 394–422.
21. Sarıbaş, Ö., & Öter, Z. (2019). Kültür-sanat rehberliği alanında uzmanlaşma. Içinde Turist rehberliğinde uzmanlaşma özel ilgi turlarından özel konulara (ss. 37–64). Ankara: Nobel.
22. Temizkan, S. P. (2010). Profesyonel turist rehberlerinin turizm pazarlamasındaki rolüne etkisi açısından hizmetiçi eğitim seminerleri (Yayınlanmamış doktora tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından elde edildi (Tez no: 278035).
23. Türker, A., Güzel, F. Ö., & Türker, G. Ö. (2012). Turizm aktörü olarak profesyonel turist rehberlerinin Türkiye’deki rehberlik eğitim sistemine bakış açılarını belirlemeye yönelik bir odak grup çalışması. Turizm Eğitimi Konferansı Tebliğler, 336–351.
24. Yenipınar, U., & Çapar, G. (2017). Tourist Guiding on The Silk Route : Turkey as A Crossroad Chapter. Developments in Social Sciences, (December), 391–402.
25. Yenipınar, U., & Yılmaz, L. (2019). Turist rehberliğinde uzmanlaşma. Içinde Ö. Güzel & Ö. Köroğlu (Ed.), Turist rehberliğinde uzmanlaşma özel ilgi turlarından özel konulara (1. baskı). Ankara: Nobel.
26. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
27. Zengin, B., Batman, O., & Yıldırgan, R. (2004). Seyahat acentalarının turist rehberlerinden beklentilerine yönelik bir araştırma. I. Balıkesir Ulusal Turizm Kongresi Bildirileri 15-16 Nisan 2004, 366–376.
28. 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği: https://teftis.ktb.gov.tr/TR-120445/turist-rehberligi-meslek-yonetmeligi.html Erişim Tarihi: 05.02.2020.
29. Turist Rehberleri Birliği İnternet Sayfası: www.tureb.org.tr Erişim Tarihi: 05.03.2020
30. Turist rehberliğinde uzmanlaşma eğitimi usul ve esasları: http://www.tureb.org.tr/tr/Page/Detail/78 Erişim Tarihi: 05.02.2020