Öz
Çalışma, Xavier De Maistre tarafından, 1794 yılında kaleme alınan, Odamda Yolculuk kitabının mekân anlatısı, konu edinmektedir. Kitap, yazarın kırk iki günlük oda hapsini, özgürlük yorumu olarak edebiyat eserine dönüştürmesidir. Yazar, yolculuk deneyimi üzerinden mekânı yani odasını, bedeni aracılığı ile hem kendisine hem de okuyucuya sorgulatır. Sorgulama; mekân-beden-şey karşılaşmalarına dayalı fenomenolojik bakış açısının ürünüdür. Bu da kitabı, mekânı anlamada, barındığı edebi içeriği ile bir kaynak haline getirmektedir. Çalışmada kitabın oda üzerinden kurduğu mekân anlatısı, fenomenolojik çalışmalara düşünceleriyle yön veren Husserl, Heidegger, Merleau-Ponty ve Bachelerd üzerinden analiz edilmektedir. Bu analiz sonucu yolculuk anlatısı üzerinden, mekân-beden-şey karşılaşmalarına dayanan ve mekânı keşfetmeye imkân veren fenomenolojik bir anlatı yöntemi ortaya konmaktadır. Kitabı biçimlendiren yolculuk deneyimin izleği, çalışmanın akışını ve strüktürünü belirlemektedir. Bu strüktür, mekânın keşfini olanaklı kılan anlatı yöntemi ile sonuç yerine yolculuğun önemsendiği açılıma ilerler. Odamda Yolculuk kitabı üzerinden izleği oluşan mekânın keşfi anlatısı; mekân tasarımı, üretimi ve düşüncesinin alışılagelmiş kalıplarının dışında hangi biçimlenişler ve kavramsal kurgular ile şekilleneceğine ilişkin yöntem önerisi olarak geliştirilmeye açık bir yapı ortaya koyar.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adıgüzel, D. (2015). Şiirsel imgelem olarak mekânı düşlemek: Gaston Bachelard’ın mekân düşüncesi. 4. İçmimarlık Sempozyumu bildirileri içinde (ss.181-186). İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Yayınları.
- Adıgüzel Özbek, D. ve Ertürk, Z. (2017). Mekânı anlama üzerine süreç odaklı bir yaklaşım. Tasarım Kuram, 13 (24), 79-89.
- Bachelard, G. (2013). Mekânın poetikası. A. Tümertekin (çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.
- Boudon, P. (2015). Mimari mekân üzerine; Mimarlık epistemolojisi üzerine deneme. A. Tümertekin (çev.). İstanbul: Janus Yayıncılık.
- Heidegger, M. (1971). Poetry, Language, Thought. A. Hofstadter (çev.). New York: Harper & Row.
- Husserl, E. (2003). Fenomenoloji üzerine beş ders. H. Tepe (çev.), Ankara: Bilgesu Yayınları.
- İleri, C. (2017). Yararsız bir mekâna dair. Mekân Fesmekân içinde Sonsöz (ss.151-248). İstanbul: Everest Yayınları.
- Köseoğlu, E. ve Botan, M. (2019). Peyami Safa’nın Dokuzuncu Hariciye Koğuşu romanında algısal mekân ve yeniden imgeleme. Mimarist sayı 1, 81-86.
- Maistre, X. (2016). Odamda yolculuk. I. Ergüden (çev.), İstanbul: Kırmızı Kedi.
- Merleau-Ponty, M. (2005). Phenomenology of perceptio., C. Smith (çev.), London: Taylor and Francis eLibrary.
- Merleau-Ponty, M. (2010). Algılanan Dünya, Ö. Aygün (çev), İstanbul: Metis.
- Perec, G. (2017). Mekân feşmekân. A. Ufuk Erkay (çev.), İstanbul: Everest Yayınları.
- Perrot, M. (2013). Odaların tarihi. Ş. Evirgen (çev), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Sharr, A. (2011). Mimarlar için Heidegger. V. Atmaca (çev.), İstanbul: YEM Yayınları.
- Tepe, H. (2012). Giriş. Fenomenoloji üzerine beş ders içinde önsöz (ss.1-31) Ankara: Bilgesu Yayınları.
- Zengin, N. (2013). Görülmeyi görmek: Et kavramı üzerine. Z. Direk (ed.), Dünyanın Teni Merleau-Ponty Felsefesi Üzerine İncelemeler. İstanbul: Metis.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 6 Mayıs 2021 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2021 |
| DOI | https://doi.org/10.16953/deusosbil.933904 |
| IZ | https://izlik.org/JA28HB75WZ |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2021 Cilt: 23 Sayı: 4 |
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla