Araştırma Makalesi

SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR?

Cilt: 20 Sayı: 3 12 Kasım 2018
PDF İndir
EN TR

SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR?

Öz

Bu çalışmada sağlık kaygısı ile ilişkili faktörler özellikle de bağlanma stillerinin sağlık kaygısı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için sağlık kaygısı, hipokondriazis, hastalık kaygısı ve bağlanma anahtar kelimeleri ile değişik veri tabanları kullanılarak (Web of Science, EBSCHOHost, Elsevier Science Direct, PsycARTICLES, PsycINFO, SocINDEX, ULAKBİM Türk Tıp Dizini/Sosyal Bilimler Dizini) son 20 yıl içerisinde yapılan araştırmalar taranmıştır. Taranan araştırmalarda incelenen boyutlar dikkate alınarak, sağlık kaygısı ve bağlanma stilleri arasındaki ilişki sağlık kaygısı ve hipokondriazis, sağlık kaygısının bilişsel ve kişilerarası modeli, sağlık kaygısı ve bağlanma ve onay arayıcılık başlıkları altında ele alınmıştır. Öncelikle, sağlık kaygısı ile ilgili genel bilgilere yer verilmiştir. Sonrasında, sağlık kaygısını daha iyi açıklamak için geliştirilmiş olan bilişsel modele ve kişilerarası modele değinilmiştir. Ardından, kişilerarası modelin temelinde yer alan bağlanma kuramına ve sağlık kaygısı ile bağlanma stilleri ilişkisine dair yapılan araştırmalara yer verilmiştir. Sağlık kaygısının güvensiz bağlanmanın bir yansıması olduğu, özellikle kaygılı bağlanma ile ilişkili olduğu belirtilmiştir. Son olarak, iki model kapsamında da onay arayıcılığa yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise, araştırmalar ile ilgili genel bir özet verilmiş ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abramowitz, J. S., Deacon, B. J. & Valentiner, D. P. (2007). The Short Health Anxiety Inventory: Psychometric properties and construct validity in a non-clinical sample. Cognitive Therapy and Research, 31 (6): 871-883.
  2. Alberts, N. M. & Hadjistavropoulos, H. D. (2014). Parental illness, attachment dimensions, and health beliefs: testing the cognitive-behavioural and interpersonal models of health anxiety. Anxiety, Stress & Coping, 27 (2): 216-228.
  3. Allen, L. A., Woolfolk, R. L., Escobar, J. I., Gara, M. A. & Hamer, R. M. (2006). Cognitive-behavioral therapy for somatization disorder: a randomized controlled trial. Archives of Internal Medicine, 166 (14): 1512-1518.
  4. Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) (2000). DSM-IV tanı ölçütleri başvuru el kitabı. E. Köroğlu (Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
  5. Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) (2013). DSM-V tanı ölçütleri başvuru el kitabı. E. Köroğlu (Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
  6. Anagnostopoulos, F. & Botse, T. (2016). Exploring the role of neuroticism and ınsecure attachment in health anxiety, safety-seeking behavior engagement, and medical services utilization: A study based on an extended ınterpersonal model of health anxiety. SAGE Open, 6 (2): 1-13.
  7. Asmundson, G. J., Abramowitz, J. S., Richter, A. A. & Whedon, M. (2010). Health anxiety: current perspectives and future directions. Current Psychiatry Reports, 12 (4): 306-312.
  8. Bailer, J., Witthöft, M., Wagner, H., Mier, D., Diener, C. & Rist, F. (2014). Childhood maltreatment is associated with depression but not with hypochondriasis in later life. Journal of Psychosomatic Research, 77 (2): 104-108.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Elçin Yorulmaz
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-8353-0952
Türkiye

Gülay Dirik
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-5748-9180
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

12 Kasım 2018

Gönderilme Tarihi

30 Ekim 2017

Kabul Tarihi

11 Temmuz 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 20 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yorulmaz, E., & Dirik, G. (2018). SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR? Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 443-459. https://doi.org/10.16953/deusosbil.347861
AMA
1.Yorulmaz E, Dirik G. SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR? Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2018;20(3):443-459. doi:10.16953/deusosbil.347861
Chicago
Yorulmaz, Elçin, ve Gülay Dirik. 2018. “SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR?”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20 (3): 443-59. https://doi.org/10.16953/deusosbil.347861.
EndNote
Yorulmaz E, Dirik G (01 Kasım 2018) SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR? Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20 3 443–459.
IEEE
[1]E. Yorulmaz ve G. Dirik, “SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR?”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 20, sy 3, ss. 443–459, Kas. 2018, doi: 10.16953/deusosbil.347861.
ISNAD
Yorulmaz, Elçin - Dirik, Gülay. “SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR?”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20/3 (01 Kasım 2018): 443-459. https://doi.org/10.16953/deusosbil.347861.
JAMA
1.Yorulmaz E, Dirik G. SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR? Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2018;20:443–459.
MLA
Yorulmaz, Elçin, ve Gülay Dirik. “SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR?”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 20, sy 3, Kasım 2018, ss. 443-59, doi:10.16953/deusosbil.347861.
Vancouver
1.Elçin Yorulmaz, Gülay Dirik. SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR? Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Kasım 2018;20(3):443-59. doi:10.16953/deusosbil.347861

Cited By

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR

Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:

• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla