SAĞLIK KAYGISI İLE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: SAĞLIK KAYGISINDA BAĞLANMANIN ROLÜ VAR MIDIR?
Öz
Bu çalışmada sağlık kaygısı ile ilişkili faktörler özellikle de bağlanma stillerinin sağlık kaygısı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için sağlık kaygısı, hipokondriazis, hastalık kaygısı ve bağlanma anahtar kelimeleri ile değişik veri tabanları kullanılarak (Web of Science, EBSCHOHost, Elsevier Science Direct, PsycARTICLES, PsycINFO, SocINDEX, ULAKBİM Türk Tıp Dizini/Sosyal Bilimler Dizini) son 20 yıl içerisinde yapılan araştırmalar taranmıştır. Taranan araştırmalarda incelenen boyutlar dikkate alınarak, sağlık kaygısı ve bağlanma stilleri arasındaki ilişki sağlık kaygısı ve hipokondriazis, sağlık kaygısının bilişsel ve kişilerarası modeli, sağlık kaygısı ve bağlanma ve onay arayıcılık başlıkları altında ele alınmıştır. Öncelikle, sağlık kaygısı ile ilgili genel bilgilere yer verilmiştir. Sonrasında, sağlık kaygısını daha iyi açıklamak için geliştirilmiş olan bilişsel modele ve kişilerarası modele değinilmiştir. Ardından, kişilerarası modelin temelinde yer alan bağlanma kuramına ve sağlık kaygısı ile bağlanma stilleri ilişkisine dair yapılan araştırmalara yer verilmiştir. Sağlık kaygısının güvensiz bağlanmanın bir yansıması olduğu, özellikle kaygılı bağlanma ile ilişkili olduğu belirtilmiştir. Son olarak, iki model kapsamında da onay arayıcılığa yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise, araştırmalar ile ilgili genel bir özet verilmiş ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abramowitz, J. S., Deacon, B. J. & Valentiner, D. P. (2007). The Short Health Anxiety Inventory: Psychometric properties and construct validity in a non-clinical sample. Cognitive Therapy and Research, 31 (6): 871-883.
- Alberts, N. M. & Hadjistavropoulos, H. D. (2014). Parental illness, attachment dimensions, and health beliefs: testing the cognitive-behavioural and interpersonal models of health anxiety. Anxiety, Stress & Coping, 27 (2): 216-228.
- Allen, L. A., Woolfolk, R. L., Escobar, J. I., Gara, M. A. & Hamer, R. M. (2006). Cognitive-behavioral therapy for somatization disorder: a randomized controlled trial. Archives of Internal Medicine, 166 (14): 1512-1518.
- Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) (2000). DSM-IV tanı ölçütleri başvuru el kitabı. E. Köroğlu (Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
- Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) (2013). DSM-V tanı ölçütleri başvuru el kitabı. E. Köroğlu (Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
- Anagnostopoulos, F. & Botse, T. (2016). Exploring the role of neuroticism and ınsecure attachment in health anxiety, safety-seeking behavior engagement, and medical services utilization: A study based on an extended ınterpersonal model of health anxiety. SAGE Open, 6 (2): 1-13.
- Asmundson, G. J., Abramowitz, J. S., Richter, A. A. & Whedon, M. (2010). Health anxiety: current perspectives and future directions. Current Psychiatry Reports, 12 (4): 306-312.
- Bailer, J., Witthöft, M., Wagner, H., Mier, D., Diener, C. & Rist, F. (2014). Childhood maltreatment is associated with depression but not with hypochondriasis in later life. Journal of Psychosomatic Research, 77 (2): 104-108.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Elçin Yorulmaz
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-8353-0952
Türkiye
Gülay Dirik
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-5748-9180
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
12 Kasım 2018
Gönderilme Tarihi
30 Ekim 2017
Kabul Tarihi
11 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 20 Sayı: 3