The significance of planning to preservation of archaeological sites: Guvercinkayası sites management plan and first implementations
Öz
Güvercinkayası is located in the southwest of Çatalsu village, Gülağaç in Aksaray province. During the excavations which have been in progress since 1996, a Middle Chalcolitic Age settlement dated back to 5200-4700 BC (cal.C14) has been unearthed. The structure of Güvercinkayası, which is in the upper and lower settlement form, has shed light on the process of urbanization. It is crucial to preserve the remains of Güvercinkayası for the future generations as it consists of traces of social transformation in the Chalcolithic Age. For this reason, after a multi-directional study carried out between the years 2008- 2011, a site management plan has been prepared aiming at the sustainable preservation of the remains surrounding the area of Güvercinkayası. Furthermore, as a necessity of holistic preservation, documentation and preservation of traditional lifestyles of local community has been given place in the decisions of the plan. This study consists of the analysis of current condition of the site and the decisions and implementations of the management plan.
Anahtar Kelimeler
Archaeology Guvercinkayası Settlement Archaeological Heritage Management Plan Sustainable Preservation.
Kaynakça
- Ahunbay, Z. (2005). Tarihi çevre yönetimi ve yönetim planları. Tarihi Kentlerin Yönetimi-Panel: İçinde 35-50. İstanbul: TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Yayını.
- Antikacılar ve Eski Eserleri Sevenler Derneği (1976). 1710 sayılı Eski Eserler Kanunu yorumlar-incelemeler. İstanbul: AEESD.
- Biörnstad, M. (2000). The ICOMOS International Committee on Archaeological Heritage Management. H. Cleere (Ed.) Archaeological Heritage Management in the Modern World: İçinde 70-75. Londra ve New York: Routledge.
- Cleere, H. (2000). Introduction: the rationale of archaeological heritage management. H. Cleere (Ed.) Archaeological Heritage Management in the Modern World: İçinde 1-19. Londra ve New York: Routledge.
- Cooper, M. A., Firth, A., Carman, J. ve Wheatley D. (1995). Managing archaeology. Londra ve New York: Routledge.
- Corruchaga, J. L. A. ve Monforte, P. F. (2006). The new museum of the Altamira: finding solutions to tourism pressure. N. Agnew ve J. Bridgland (Ed.) Of The Past For Future Integration Archaeology and Conservation: İçinde 177-183. Los Angeles: The Getty Conservation Institute.
- Çaylı, P. (2009). Güvercinkayası 14 numaralı evin çanak çömlek verilerinden yola çıkarak yerleşme düzeni ve toplumsal yapılanmanın değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Feilden, B. M. ve Jokilehto, J. (1993). Guidelines for the management of world cultural heritage sites. Roma: ICCROM.
- Gülçur, S. (1999). Aksaray, Nevşehir, Niğde illeri 1994 ortak yüzey araştırması. Anadolu Araştırmaları XV: İçinde 105-136. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
- Gülçur,S., Çaylı, P. ve Demirtaş, I. (2011). Güvercinkayası 2009 yılı kazısı. 32. Kazı Sonuçları Toplantısı-Cilt III: İçinde 294-312. Ankara: T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Gülçur, S. ve Endoğru, M. (1998). Güvercinkayası 1996 yılı kazısı. 19. Kazı Sonuçları Toplantısı: İçinde 85-111. Ankara: T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Gülçur, S., ve Sağır, G. (2003). Güvercinkayası 2001 yılı kazısı. 24. Kazı Sonuçları Toplantısı-Cilt I: İçinde 49-58. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Hacar, A. (2011). Güvercinkayası: prehistorik kültür mirası alan yönetimi yönetim planlarının hazırlanması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Kiper, Y. ve Gülçur, S. (2005). Güvercinkayası 2003 yılı kazısı. 26. Kazı Sonuçları Toplantısı-Cilt II: İçinde 13-24. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Kiper, Y. ve Gülçur, S. (2008). Güvercinkayası 2006 yılı kazısı. 29. Kazı Sonuçları Toplantısı-Cilt III: İçinde 243-260. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü (2004). 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. Ankara.
- Öz, A. K. ve Güner, S.(Ed.) (2007). Uluslararası kültürel miras mevzuatı. İstanbul: KÜMİD.
Arkeolojik alanların korunmasında planlamanın önemi: Güvercinkayası alan yönetim planı ve ilk uygulamalar
Öz
Aksaray ili, Gülağaç ilçesi, Çatalsu Köyü sınırları içerisinde yer alan Güvercinkayası yerleşmesindeki kazı çalışmaları 1996 yılından itibaren aralıksız devam etmektedir. Kazı çalışmalarında MÖ 5200-4750 (cal.C14) yıllarına tarihlenen Orta Kalkolitik Çağ yerleşmesi açığa çıkarılmıştır. Güvercinkayası'nın aşağı ve yukarı yerleşme tarzındaki plan tipi, insanlık tarihinin kentleşme sürecine ışık tutmaktadır. Etkileri günümüze yansıyan Kalkolitik Dönem'deki toplumsal dönüşümün izlerini bünyesinde barındıran Güvercinkayası buluntularının, gelecek nesillere ulaştırılması zorunludur. Bu amaçla 2008-2011 yıllarında yapılan çok yönlü bir çalışma ile Güvercinkayası ve çevresindeki diğer kültür varlıklarının sürdürülebilir korunmasını hedefleyen Yönetim Planı hazırlanmıştır. Plan kararlarında, bütüncül korumanın gereği olarak, alan içerisinde kalan yerel halkın geleneksel yaşam tarzlarının belgelenmesi ve korunmasına yönelik hükümler de yer almıştır. Bu çalışmada alanın mevcut durum analizleri, Yönetim Planı kararları ve bu güne kadar yapılan uygulamalar hakkında bilgi verilecektir.
Anahtar Kelimeler
Arkeoloji Güvercinkayası Yerleşmesi Arkeolojik Miras Yönetim Planı Sürdürülebilir Koruma.
Kaynakça
- Ahunbay, Z. (2005). Tarihi çevre yönetimi ve yönetim planları. Tarihi Kentlerin Yönetimi-Panel: İçinde 35-50. İstanbul: TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Yayını.
- Antikacılar ve Eski Eserleri Sevenler Derneği (1976). 1710 sayılı Eski Eserler Kanunu yorumlar-incelemeler. İstanbul: AEESD.
- Biörnstad, M. (2000). The ICOMOS International Committee on Archaeological Heritage Management. H. Cleere (Ed.) Archaeological Heritage Management in the Modern World: İçinde 70-75. Londra ve New York: Routledge.
- Cleere, H. (2000). Introduction: the rationale of archaeological heritage management. H. Cleere (Ed.) Archaeological Heritage Management in the Modern World: İçinde 1-19. Londra ve New York: Routledge.
- Cooper, M. A., Firth, A., Carman, J. ve Wheatley D. (1995). Managing archaeology. Londra ve New York: Routledge.
- Corruchaga, J. L. A. ve Monforte, P. F. (2006). The new museum of the Altamira: finding solutions to tourism pressure. N. Agnew ve J. Bridgland (Ed.) Of The Past For Future Integration Archaeology and Conservation: İçinde 177-183. Los Angeles: The Getty Conservation Institute.
- Çaylı, P. (2009). Güvercinkayası 14 numaralı evin çanak çömlek verilerinden yola çıkarak yerleşme düzeni ve toplumsal yapılanmanın değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Feilden, B. M. ve Jokilehto, J. (1993). Guidelines for the management of world cultural heritage sites. Roma: ICCROM.
- Gülçur, S. (1999). Aksaray, Nevşehir, Niğde illeri 1994 ortak yüzey araştırması. Anadolu Araştırmaları XV: İçinde 105-136. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
- Gülçur,S., Çaylı, P. ve Demirtaş, I. (2011). Güvercinkayası 2009 yılı kazısı. 32. Kazı Sonuçları Toplantısı-Cilt III: İçinde 294-312. Ankara: T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Gülçur, S. ve Endoğru, M. (1998). Güvercinkayası 1996 yılı kazısı. 19. Kazı Sonuçları Toplantısı: İçinde 85-111. Ankara: T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Gülçur, S., ve Sağır, G. (2003). Güvercinkayası 2001 yılı kazısı. 24. Kazı Sonuçları Toplantısı-Cilt I: İçinde 49-58. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Hacar, A. (2011). Güvercinkayası: prehistorik kültür mirası alan yönetimi yönetim planlarının hazırlanması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Kiper, Y. ve Gülçur, S. (2005). Güvercinkayası 2003 yılı kazısı. 26. Kazı Sonuçları Toplantısı-Cilt II: İçinde 13-24. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Kiper, Y. ve Gülçur, S. (2008). Güvercinkayası 2006 yılı kazısı. 29. Kazı Sonuçları Toplantısı-Cilt III: İçinde 243-260. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü (2004). 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. Ankara.
- Öz, A. K. ve Güner, S.(Ed.) (2007). Uluslararası kültürel miras mevzuatı. İstanbul: KÜMİD.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 16 Ağustos 2014 |
| Yayımlanma Tarihi | 1 Nisan 2013 |
| IZ | https://izlik.org/JA36SM57BZ |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2013 Cilt: 15 Sayı: 3 |
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla