Araştırma Makalesi

Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi

Cilt: 33 Sayı: 2 27 Eylül 2019
  • Pelin Tahirler
  • Şeyma Öncü
  • M. Aylin Arıcı
  • Reyhan Uçku
  • Ayşe Gelal *
PDF İndir
EN TR

Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada tıpta uzmanlık öğrencileri (TUÖ)’nin eşdeğer ilaç (Eİ)’a dair bilgi düzeylerinin, bilgi düzeylerini etkileyebilecek faktörlerin, Eİ hakkında düşünce ve reçeteleme tutumlarının değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel türde olan araştırma, Haziran-Ağustos 2018 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesi’nde çalışan, reçete yazan TUÖ’leri arasında yürütüldü (n=506). Araştırma verileri 6 bölümden oluşan ve TUÖ’nin Eİ’lara dair bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirildiği anket formu ile toplandı, tanımlayıcı istatistik, t-testi ve korelasyon analizi ile değerlendirildi.
Bulgular: Tıpta uzmanlık öğrencilerinin %66,0’sı anketi yanıtladı (n=334; yaş: 27,9±2,4; %51,5’i kadın). Eşdeğer ilaçlara dair bilgi puanları 16 üzerinden 8,2±2,9 bulundu; Eİ’lar hakkında eğitim alma, daha genç hekim olma, dahili bilimlerde çalışıyor olma bilgi puanını artıran etmenler olarak saptandı (p<0,05).  Çalışmamız, TUÖ’nin neredeyse yarısının (%48,3) reçete yazarken Eİ olmasına dikkat etmediğini, bunda da etkililik ve kaliteye dair olumsuz düşüncelerinin rol oynamış olabileceğini ortaya çıkardı.  Hastanın gelir durumu ve hastalığın ciddiyeti ilaç seçimini etkilemekteydi. Tıpta uzmanlık öğrencilerinin %25,2’si Eİ üretimi sırasında Sağlık Bakanlığı denetimlerini yeterli buluyor, %47,2’si ise bu konuda fikri olmadığını bildiriyordu. Eşdeğer ilacın güvenli ve ucuz olduğunu düşünen TUÖ oranı sırasıyla %53,2 ve %61,8 idi. Tıpta uzmanlık öğrencilerinin %86,6’sı Eİ’lar ile ilgili olarak hekimlere eğitim verilmesi gerektiğini düşünüyordu.
Sonuç: Bu çalışma, gerek tıp fakültesi eğitiminde gerekse tıpta uzmanlık eğitiminde Eİ’lara yönelik hedeflerin müfredata eklenmesi, halen müfredatlarında bulunan tıp fakültelerinin de eğitim programı yeterliliğini gözden geçirmeleri gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Anketin hazırlık aşamasında yardımlarından dolayı Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sema OZAN’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Kwo EC, Kamat P, Steinman MA. Physician use of brand versus generic drug names in 1993-1994 and 2003-2004. Ann Pharmacother 2009;43:459-68.
  2. IMS Institute for Healthcare Informatics. The role of generic medicines in sustaining healthcare systems: A European perspective 2015. Available from: URL: http://www.apmgr.org/docs/IIHI_Generics_Healthcare_Brief.pdf (Erişim tarihi: 25 Ocak 2019).
  3. Sacks CA, Lee CC, Kesselheim AS, Avorn J. Medicare spending on brand-name combination medications vs their generic constituents. JAMA 2018;320:650-6.
  4. Wouters OJ, Kanavos PG, McKEE M. Comparing generic drug markets in Europe and the United States: prices, volumes, and spending. Milbank Q 2017;95:554-601.
  5. Warraich HJ, Salami JA, Khera R, Valero-Elizondo J, Okunrintemi V, Nasir K. Trends in use and expenditures of brand-name atorvastatin after introduction of generic atorvastatin. JAMA Intern Med 2018;178:719-21.
  6. Kjoenniksen I, Lindbaek M, Granas AG. Patients' attitudes towards and experiences of generic drug substitution in Norway. Pharm World Sci 2006;28:284-9.
  7. Straka RJ, Keohane DJ, Liu LZ. Potential clinical and economic impact of switching branded medications to generics. Am J Ther 2017;24:e278-e289.
  8. Colgan S, Faasse K, Martin LR, Stephens MH, Grey A, Petrie KJ. Perceptions of generic medication in the general population, doctors and pharmacists: a systematic review. BMJ Open 2015;5:e008915.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

29 Ocak 2019

Kabul Tarihi

4 Mart 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 33 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tahirler, P., Öncü, Ş., Arıcı, M. A., Uçku, R., & Gelal, A. (2019). Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 33(2), 109-119. https://izlik.org/JA93BE47EG
AMA
1.Tahirler P, Öncü Ş, Arıcı MA, Uçku R, Gelal A. Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi. DEU Tıp Derg. 2019;33(2):109-119. https://izlik.org/JA93BE47EG
Chicago
Tahirler, Pelin, Şeyma Öncü, M. Aylin Arıcı, Reyhan Uçku, ve Ayşe Gelal. 2019. “Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 33 (2): 109-19. https://izlik.org/JA93BE47EG.
EndNote
Tahirler P, Öncü Ş, Arıcı MA, Uçku R, Gelal A (01 Eylül 2019) Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 33 2 109–119.
IEEE
[1]P. Tahirler, Ş. Öncü, M. A. Arıcı, R. Uçku, ve A. Gelal, “Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi”, DEU Tıp Derg, c. 33, sy 2, ss. 109–119, Eyl. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93BE47EG
ISNAD
Tahirler, Pelin - Öncü, Şeyma - Arıcı, M. Aylin - Uçku, Reyhan - Gelal, Ayşe. “Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 33/2 (01 Eylül 2019): 109-119. https://izlik.org/JA93BE47EG.
JAMA
1.Tahirler P, Öncü Ş, Arıcı MA, Uçku R, Gelal A. Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi. DEU Tıp Derg. 2019;33:109–119.
MLA
Tahirler, Pelin, vd. “Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 33, sy 2, Eylül 2019, ss. 109-1, https://izlik.org/JA93BE47EG.
Vancouver
1.Pelin Tahirler, Şeyma Öncü, M. Aylin Arıcı, Reyhan Uçku, Ayşe Gelal. Bir üniversite hastanesinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin eşdeğer ilaçlar hakkında bilgi, düşünce ve tutumlarının değerlendirilmesi. DEU Tıp Derg [Internet]. 01 Eylül 2019;33(2):109-1. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93BE47EG