Öz
Bu çalışma, kesme kuvvetleri, takım aşınması ve yüzey pürüzlülüğü parametrelerine dayalı literatür çalışmalarını inceleyip sentezleyerek tornalama işlemlerinde işlenebilirliğin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktadır. Önceki çalışmalar, kesme parametrelerinin önemini açıkça ortaya koymaktadır. Kesme hızındaki artış esas olarak kuvvetleri ve pürüzlülüğü azaltırken, ilerleme ve derinlikteki artışlar temas alanını genişleterek kesme kuvvetlerini, sıcaklığı ve aşınmayı artırma eğilimindedir. Takım aşınması, flanş/krater aşınması ve BUE oluşumu yoluyla yüzey bütünlüğünü ve işlem kararlılığını doğrudan etkilemektedir. Özellikle östenitik paslanmaz çelikler, titanyum ve nikel bazlı süper alaşımlar ve parçacık takviyeli kompozitler kesme mekanizmasına, takım-malzeme etkileşimine ve hıza duyarlıdır. Çevresel olarak sürdürülebilir soğutma-yağlama stratejileri (MQL, bitkisel bazlı yağlar, kriyojenik/CO₂ bazlı çözümler) sürtünmeyi ve sıcaklığı azaltarak aşınmayı azaltır ve yüzey kalitesini iyileştirir. Ultrasonik tornalama durumunda, anlık temas ve ortalama kuvvetler azaltılarak benzer faydalar sağlanır. İncelenen çalışmalarda dinamometreler, taramalı elektron mikroskopları, yüzey pürüzlülüğü ölçüm cihazları ve çeşitli yazılımlar kullanılmıştır. Ayrıca, Taguchi/ANOVA/RSM yöntemlerine dayalı olarak optimum parametre pencereleri raporlanmıştır. Sonuç olarak, uygun parametre seçimi ile çevre dostu soğutma ve yağlama ve/veya yardımcı işlemlerin birleşimi, takım ömrünü uzatır, yüzey bütünlüğünü iyileştirir ve enerji ve maliyet verimliliğini artırır. Bu yaklaşım, işlenmesi zor malzemeler için bile tekrarlanabilir ve endüstriyel olarak uygulanabilir bir yol haritası sunar.
Anahtar Kelimeler
Tornalama işlemi Kesme kuvvetleri Yüzey pürüzlülüğü Takım aşınması
Kaynakça
- Ağar, S., Mahmat, A., & Tosun, N. Investigation Of Cutting Tool Life By Ultrasonic Turning Method Of Aisi 52100 Bearing Steel.
- Airao, J., Nirala, C. K., Bertolini, R., Krolczyk, G. M., & Khanna, N. (2022). Sustainable cooling strategies to reduce tool wear, power consumption and surface roughness during ultrasonic assisted turning of Ti-6Al-4V. Tribology International, 169, 107494.
- Akgün, M., & Demir, H. (2021). Optimization of cutting parameters affecting surface roughness in turning of inconel 625 superalloy by cryogenically treated tungsten carbide inserts. SN Applied Sciences, 3(2), 277.
- Akgün, M., Özlü, B., & Kara, F. (2023). Effect of PVD-TiN and CVD-Al2O3 coatings on cutting force, surface roughness, cutting power, and temperature in hard turning of AISI H13 steel. Journal of Materials Engineering and Performance, 32(3), 1390-1401.
- Aydın, E. (2023). Geleneksel ve bitkisel tabanlı kesme sıvılarının insan/çevre sağlığı ve işlenebilirlik bakımından değerlendirilmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(4), 1360-1371.
- Bagga, P. J., Makhesana, M. A., Patel, K., & Patel, K. M. (2021). Tool wear monitoring in turning using image processing techniques. Materials Today: Proceedings, 44, 771-775.
- Behera, G. C., Thrinadh, J., & Datta, S. (2021). Influence of cutting insert (uncoated and coated carbide) on cutting force, tool-tip temperature, and chip morphology during dry machining of Inconel 825. Materials Today: Proceedings, 38, 2664-2670.
- Binali, R. (2023). Parametric optimization of cutting force and temperature in finite element milling of AISI P20 steel. Journal of Materials and Mechatronics: A, 4(1), 244-256.
- Binali, R. (2024). Experimental and machine learning comparison for measurement the machinability of nickel based alloy in pursuit of sustainability. Measurement, 236, 115142.
- Binali, R., Demirpolat, H., Kuntoğlu, M., & Kaya, K. Exploring the Tribological Performance of Mist Lubrication Technique on Machinability Characteristics During Turning S235JR Steel. Manufacturing Technologies and Applications, 5(3), 276-283.
- Binali, R., Demirpolat, H., Kuntoğlu, M., & Salur, E. (2023). Different aspects of machinability in turning of AISI 304 stainless steel: a sustainable approach with MQL technology. Metals, 13(6), 1088.
- Binali, R., Korkmaz, M. E., Özdemir, M. T., & Günay, M. (2025). A Holistic Perspective on Sustainable Machining of Al6082: Synergistic Effects of Nano-Enhanced Bio-Lubricants. Machines, 13(4).
- Binali, R., & Kuntoğlu, M. (2023). Evaluation of Machining Parameters Affecting Cutting Forces in Dry Turning of GGG50 Ductile Cast Iron. Türk Doğa ve Fen Dergisi, 12(2), 55-60.
- Binali, R., Patange, A. D., Kuntoğlu, M., Mikolajczyk, T., & Salur, E. (2022). Energy saving by parametric optimization and advanced lubri-cooling techniques in the machining of composites and superalloys: A systematic review. Energies, 15(21), 8313.
- Binali, R., Yaldız, S., & Neşeli, S. (2021). S960QL yapı çeliğinin işlenebilirliğinin sonlu elemanlar yöntemi ile incelenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi(31), 85-91.
- da Silva, L. R. R., Pereira, A. C., Monteiro, S. N., Kuntoğlu, M., Binali, R., Khan, A. M., . . . Pimenov, D. Y. (2025). Review of advances and challenges in machining of metal matrix composites. Journal of Materials Research and Technology, 37, 1061-1085.
- Demirbaş, A. (2023). Monel 400 alaşımının kriyojenik koşullar altında işlenebilirliğinin araştırılması. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
- Demirpolat, H. (2024). Evaluation of the turning parameters of AISI 5115 steel in dry and MQL cutting environments with the use of a coated carbide cutting insert: An experimental study. Journal of Materials and Mechatronics: A, 5(1), 168-182.
- Demirpolat, H., Kuntoğlu, M., & Binali, R. (2023). A review on machinability in the milling processes. Sustainable Production, Instrumentation and Engineering Sciences, 1.
- Elsheikh, A. H., Guo, J., Bai, K., & Lee, K.-M. (2020). Improving clamping accuracy of thin-walled workpiece in turning operation. Paper presented at the IOP Conference Series: Materials Science and Engineering.
- Erdem, S., Özdemir, M., Rafighi, M., & Yavuz, M. (2023). 1.2367 Sıcak İş Takım Çeliğinin Sert Tornalanmasında Kesme Parametrelerin Yüzey Pürüzlülüğü ve Kesme Kuvvetleri Üzerinde Etkisi. Politeknik Dergisi, 26(3), 1071-1077.
- Gupta, M. K., Korkmaz, M. E., Sarıkaya, M., Krolczyk, G. M., Günay, M., & Wojciechowski, S. (2022). Cutting forces and temperature measurements in cryogenic assisted turning of AA2024-T351 alloy: An experimentally validated simulation approach. Measurement, 188, 110594.
- Hekimoğlu, A. P., & Bayraktar, Ş. (2023). Al-9Si-0.1 Sr-0.6 Mg Alaşımının Tornalanmasında İşlenebilirlik Karakteristiklerinin Araştırılması. International Journal of Engineering Research and Development, 15(2), 517-525.
- Jiang, H., He, L., Ren, Z., Shao, F., & Yuan, S. (2020). Prediction of residual stress in the process of turning high strength alloy steel by innovative coated carbide microgroove tools. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 106(11), 4693-4705.
- Kağıtcı, Y. Ç., & Neşeli, S. (2024). The effect of cutting forces on bone related operational processes: a literature review. Konya Journal of Engineering Sciences, 12(3), 801-821.
- Kara, F. (2017). Taguchi optimization of surface roughness and flank wear during the turning of DIN 1.2344 tool steel. Materials Testing, 59(10), 903-908.
- Kara, F., Karabatak, M., Ayyıldız, M., & Nas, E. (2020). Effect of machinability, microstructure and hardness of deep cryogenic treatment in hard turning of AISI D2 steel with ceramic cutting. Journal of Materials Research and Technology, 9(1), 969-983.
- Kara, F., & Öztürk, B. (2019). Comparison and optimization of PVD and CVD method on surface roughness and flank wear in hard-machining of DIN 1.2738 mold steel. Sensor Review, 39(1), 24-33.
- Kaya, K., Çetin, T., Binali, R., & Gündoğmuş, H. An Investigation of Machinability of Hot Work Tool Steel Toolox 44 with Cutting Tools with Different Nose Radius Using Machine Learning. Manufacturing Technologies and Applications, 6(2), 164-183.
- Kaya, K., Çetin, T., Binali, R., & Gündoğmuş, H. (2025). Finish turning of toolox 33 to improve machining parameters with different nose radius tools. European Mechanical Science, 9(3), 234-245.
- Khanna, N., Airao, J., Nirala, C. K., & Krolczyk, G. M. (2022). Novel sustainable cryo-lubrication strategies for reducing tool wear during ultrasonic-assisted turning of Inconel 718. Tribology International, 174, 107728.
- Korkmaz, M. E., & Gupta, M. K. (2024). A state of the art on cryogenic cooling and its applications in the machining of difficult-to-machine alloys. Materials, 17(9), 2057.
- Korkmaz, M. E., Gupta, M. K., Çelik, E., Ross, N. S., & Günay, M. (2024). A sustainable cooling/lubrication method focusing on energy consumption and other machining characteristics in high-speed turning of aluminum alloy. Sustainable Materials and Technologies, 40, e00919.
- Korkmaz, M. E., Gupta, M. K., Günay, M., Boy, M., Yaşar, N., Demirsoez, R., . . . Abbas, Y. (2023). Comprehensive analysis of tool wear, surface roughness and chip morphology in sustainable turning of Inconel-601 alloy. Journal of Manufacturing Processes, 103, 156-167.
- Korkmaz, M. E., Gupta, M. K., Li, Z., Krolczyk, G. M., Kuntoğlu, M., Binali, R., . . . Pimenov, D. Y. (2022). Indirect monitoring of machining characteristics via advanced sensor systems: a critical review. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 120(11), 7043-7078.
- Kul, B. S. Effect of Cutting Parameters in Turning of AISI 1015 Steel: Comparison of Dry and MQL Conditions. European Journal of Technique (EJT), 14(2), 154-159.
- Kul, B. S., & Yamaner, A. S. A Comparative Evaluation of Dry-MQL Turning Applications for AISI 5115 Steel. Manufacturing Technologies and Applications, 6(1), 23-32.
- Kuntoğlu, M., Acar, O., Gupta, M. K., Sağlam, H., Sarikaya, M., Giasin, K., & Pimenov, D. Y. (2021). Parametric optimization for cutting forces and material removal rate in the turning of AISI 5140. Machines, 9(5), 90.
- Kuntoğlu, M., Binali, R., Demirpolat, H., & Makhesana, M. (2025). Built-up-edge Formation and its Effect on Surface Topography and Machinability Indicators in Sustainable Minimum Quantity Lubrication Turning of Al2024-T6. Journal of Materials Engineering and Performance, 1-12.
- Kuntoğlu, M., Demirpolat, H., Binali, R., Korkmaz, M. E., Makhesana, M., & Kaya, K. (2025). Sustainable Lubrication Strategies in Eco-friendly Machining of AISI 4140 Steel: Performance and Environmental Impact Analysis Using Machine Learning. Journal of Materials Engineering and Performance, 1-17.
- Kuntoğlu, M., Kaya, K., & Binali, R. (2023). Investigation of surface roughness changes in the machining of carbon steel under sustainable conditions. Paper presented at the Int. Conf. Pioneer Innov. Stud.
- Mahapatro, K., & Krishna, P. V. (2023). Machinability study in turning of Ti-6Al-4V under CO2-based vortex tube cooling system. International Journal of Automotive and Mechanical Engineering, 20(1), 10298.
- Makhesana, M. A., Patel, K., Ghetiya, N., Binali, R., & Kuntoğlu, M. (2024). Evaluation of drilling and hole quality characteristics in green machining aluminium alloys: A new approach towards green machining. Journal of Manufacturing Processes, 129, 176-186.
- Makhesana, M. A., Patel, K. M., Krolczyk, G. M., Danish, M., Singla, A. K., & Khanna, N. (2023). Influence of MoS2 and graphite-reinforced nanofluid-MQL on surface roughness, tool wear, cutting temperature and microhardness in machining of Inconel 625. CIRP Journal of Manufacturing Science and Technology, 41, 225-238.
- Matos, F., Silva, T., Marques, F., Figueiredo, D., Rosa, P., & De Jesus, A. (2023). Machinability assessment of Inconel 718 turning using PCBN cutting tools. Procedia CIRP, 117, 468-473.
- Mikolajczyk, T., Paczkowski, T., Kuntoglu, M., Patange, A. D., & Binali, R. (2022). Research on using an unconventional tool for increasing tool life by selective exchange of worn cutting edge. Applied Sciences, 13(1), 460.
- Mishra, S. K., Ghosh, S., & Aravindan, S. (2020). Machining performance evaluation of Ti6Al4V alloy with laser textured tools under MQL and nano-MQL environments. Journal of Manufacturing Processes, 53, 174-189.
- Nas, E., & Altan Özbek, N. (2020). Optimization of the machining parameters in turning of hardened hot work tool steel using cryogenically treated tools. Surface Review and Letters, 27(05), 1950177.
- Ngoc, T. B., Duc, T. M., Tuan, N. M., Hoang, V. L., & Long, T. T. (2023). Machinability assessment of hybrid nano cutting oil for minimum quantity lubrication (MQL) in hard turning of 90CrSi steel. Lubricants, 11(2), 54.
- Ozlu, B., & Ugur, L. (2021). Optimization of cutting forces on turning of Ti-6Al-4V Alloy by 3D FEM simulation analysis. Journal of Engineering Research and Applied Science, 10(2), 1789-1795.
- Özlü, B. (2021). Investigation of the effect of cutting parameters on cutting force, surface roughness and chip shape in turning of Sleipner cold work tool steel. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 36(3), 1241-1251.
- ÖZLÜ, B. (2022). Evaluation of energy consumption, cutting force, surface roughness and vibration in machining toolox 44 steel using taguchi-based gray relational analysis. Surface Review and Letters, 29(08), 2250103.
- Özlü, B., & Akgün, M. (2024). Evaluation of the machinability performance of PH 13-8 Mo maraging steel used in the aerospace industry. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part E: Journal of Process Mechanical Engineering, 238(2), 687-699.
- Özlü, B., Akgün, M., & Demir, H. (2019). AA 6061 Alaşımının tornalanmasında kesme parametrelerinin yüzey pürüzlülüğü üzerine etkisinin analizi ve optimizasyonu. Gazi Journal of Engineering Sciences, 5(2), 151-158.
- Özlü, B., Demir, H., & Türkmen, M. (2019). The effect of mechanical properties and the cutting parameters on machinability of AISI 5140 steel cooled at high cooling rates after hot forging. Politeknik Dergisi, 22(4), 879-887.
- Özlü, B., Demir, H., Türkmen, M., & Gündüz, S. (2018). Investigation of machinability of cooled microalloy stell in oil after the hot forging with coated and uncoated CBN cutting tools. Sigma Journal of Engineering and Natural Sciences, 36(4), 1165-1174.
- Özlü, B., Demir, H., Türkmen, M., & Gündüz, S. (2021). Examining the machinability of 38MnVS6 microalloyed steel, cooled in different mediums after hot forging with the coated carbide and ceramic tool. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part C: Journal of Mechanical Engineering Science, 235(22), 6228-6239.
- Özlü, B., & Uğur, L. (2023a). Investigation of Cutting Forces in Turning of AISI 316L Stainless Steel with Experimental and Finite Element Analysis on Prediction with Artificial Neural Networks. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi.
- Özlü, B., & Uğur, L. (2023b). Monel 400 Nikel Esaslı Süper Alaşımın Tornalanmasında Oluşan Kesme Kuvveti Bileşenlerinin Değerlendirilmesi ve Yapay Sinir Ağları ile Modellenmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 10(21), 252-265.
- Özlü, B., Uğur, L., & Yıldız, A. (2023). AISI 420 Çeliğinin Tornalamasında Kesme Parametrelerinin Yüzey Pürüzlülüğüne Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi ve Taguchi Deney Tasarımıyla İncelenmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 6(2), 232-241.
- Öztürk, B., & Kara, F. (2025). A new specific carbon footprint (SCF) theory of serial aluminum alloys in hard turning. Multidiscipline Modeling in Materials and Structures.
- Palanisamy, D., Devaraju, A., Arulkirubakaran, D., & Manikandan, N. (2020). Experimental investigation on surface integrity during machining of AISI 420 steel with tungsten carbide insert. Materials Today: Proceedings, 22, 992-997.
- Pimenov, D. Y., da Silva, L. R. R., Kuntoğlu, M., Abrão, B. S., dos Santos Paes, L. E., & Linul, E. (2025). Review of advanced sensor system applications in grinding operations. Journal of Advanced Research.
- Pul, M. (2023). Al 2024 Matrisli Farklı Boyutlarda MgO Takviyeli Kompozitlerin Farklı Kesici Takımlarla Tornalanmasında Yüzey Pürüzlülüğü Takım Aşınması ve Talaş Formunun İncelenmesi. Duzce University Journal of Science and Technology, 11(1), 399-413.
- Rajarajan, S., Ramesh Kannan, C., & Dennison, M. S. (2022). A comparative study on the machining characteristics on turning AISI 52100 alloy steel in dry and microlubrication condition. Australian Journal of Mechanical Engineering, 20(2), 360-371.
- Ross, N. S., Mashinini, P. M., Shibi, C. S., Gupta, M. K., Korkmaz, M. E., Krolczyk, G. M., & Sharma, V. S. (2024). A new intelligent approach of surface roughness measurement in sustainable machining of AM-316L stainless steel with deep learning models. Measurement, 230, 114515.
- Ruban, S. R., Dev Wins, K. L., Raja Selvam, J. D., & S Rai, R. (2023). Influence of turning parameters on the machinability of Al6061/ZrB2 & ZrC hybrid in-situ Aluminium Matrix Composite. Australian Journal of Mechanical Engineering, 21(4), 1218-1229.
- Sahoo, M. R., Dutta, P., Bartarya, G., Mullick, S., & Nayak, R. K. (2023). Numerical modeling and experimental study of laser-assisted hard turning of EN31 steel for enhanced surface integrity. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 128(3), 1015-1028.
- Salur, E. (2022). Understandings the tribological mechanism of Inconel 718 alloy machined under different cooling/lubrication conditions. Tribology International, 174, 107677.
- Salur, E., Okcu, N., Korkmaz, M. E., Kaya, K., Binali, R., & Çetinkal, S. B. (2025). Effect of Cooling/Lubrication Conditions on Machining Performance: An Experimental Investigation of 1040 Steel Under Dry, MQL, and Nano-MQL Environments. Materials, 18(17), 4063.
- Sarıkaya, M., Şirin, Ş., Yıldırım, Ç. V., Kıvak, T., & Gupta, M. K. (2021). Performance evaluation of whisker-reinforced ceramic tools under nano-sized solid lubricants assisted MQL turning of Co-based Haynes 25 superalloy. Ceramics international, 47(11), 15542-15560. Sekmen, M., Kurt, A., & Şeker, U. (2023). Talaş Kaldırma İşleminde Sürtünme Katsayısının Kesme Kuvvetleri, Sıcaklık ve Kesici Takım Gerilmeleri Üzerine Etkisi. Journal of the Institute of Science and Technology, 13(2), 1176-1188. Selvakumar S, J., & Raj. D, S. (2024). Machinability analysis during finish turning Ti6Al4V with varying cutting edge radius. Materials and Manufacturing Processes, 39(1), 144-160.
- Sharma, A. K., Tiwari, A. K., Dixit, A. R., & Singh, R. K. (2020). Measurement of machining forces and surface roughness in turning of AISI 304 steel using alumina-MWCNT hybrid nanoparticles enriched cutting fluid. Measurement, 150, 107078.
- Singh, R., Dureja, J., Dogra, M., Gupta, M. K., Mia, M., & Song, Q. (2020). Wear behavior of textured tools under graphene-assisted minimum quantity lubrication system in machining Ti-6Al-4V alloy. Tribology International, 145, 106183.
- Sivalingam, V., Zhou, Q., Manickajothi, G., Ross, N. S., Sun, J., Gupta, M. K., . . . Nagamalai, T. (2023). Understanding the machining characteristics of Al6082 hybrid metal matrix composites milled under cryogenic cooling conditions. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 129(7), 3387-3402.
- Sobh, A. S., Sayed, E. M., Barakat, A. F., & Elshaer, R. N. (2023). Turning parameters optimization for TC21 Ti-alloy using Taguchi technique. Beni-Suef University Journal of Basic and Applied Sciences, 12(1), 20.
- Şap, S., Usca, Ü. A., Uzun, M., Kuntoğlu, M., & Salur, E. (2022). Performance evaluation of AlTiN coated carbide tools during machining of ceramic reinforced Cu-based hybrid composites under cryogenic, pure-minimum quantity lubrication and dry regimes. Journal of Composite Materials, 56(22), 3401-3421.
- Tefera, A. G., Sinha, D. K., & Gupta, G. (2023). Experimental investigation and optimization of cutting parameters during dry turning process of copper alloy. Journal of Engineering and Applied Science, 70(1), 145.
- Turkes, E., Orak, S., Neşeli, S., Sahin, M., & Selvi, S. (2017). Modelling of dynamic cutting force coefficients and chatter stability dependent on shear angle oscillation. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 91(1), 679-686.
- Uğur, L., Kazan, H., & Özlü, B. (2022). Investigation of the impacts of cutting parameters on power usage in cryogenic-assisted turning of AISI 52100 bearing steel by FEM. Manufacturing Technologies and Applications, 3(3), 55-61.
- Usha, M., & Rao, G. S. (2020). Optimisation of parameters in turning using herbal based nano cutting fluid with MQL. Materials Today: Proceedings, 22, 1535-1544.
- Yamaner, A. S., & Kul, B. S. (2025). Evaluation of tool radius and machining parameters on cutting forces and surface roughness for AA 6082 aluminum alloy. European Mechanical Science, 9(2), 125-138.
- Yaşar, N., Korkmaz, M. E., & Günay, M. (2017). Investigation on hole quality of cutting conditions in drilling of CFRP composite. Paper presented at the MATEC web of conferences.
- Yi, S., Li, J., Zhu, J., Wang, X., Mo, J., & Ding, S. (2020). Investigation of machining Ti-6Al-4V with graphene oxide nanofluids: Tool wear, cutting forces and cutting vibration. Journal of Manufacturing Processes, 49, 35-49.
- Yurtkuran, H., Korkmaz, M. E., Gupta, M. K., Yılmaz, H., Günay, M., & Vashishtha, G. (2024). Prediction of power consumption and its signals in sustainable turning of PH13-8Mo steel with different machine learning models. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 133(5), 2171-2188.
A Review: Literature Summary on the Relationship Between Cutting Parameters and Machinability in Turning Operations
Öz
This study presents a comprehensive evaluation of machinability in turning operations by reviewing and synthesizing the literature based on the parameters of cutting forces, tool wear, and surface roughness. Previous studies clearly present the significance of cutting parameters. While an increase in speed mainly reduces the forces and roughness, increases in feed and depth tend to increase cutting forces, temperature, and wear by enlarging the contact area. Tool wear directly affects the surface integrity and process stability through flank/crater wear and BUE formation. In particular, austenitic stainless steels, titanium and nickel-based superalloys, and particle-reinforced composites are sensitive to the cutting mechanism, tool-material interaction, and speed. Environmentally sustainable cooling-lubrication strategies (MQL, plant-based oils, cryogenic/CO₂-based solutions) reduce wear by reducing friction and temperature, improving the surface quality. In the case of ultrasonic turning, similar benefits are provided by reducing instantaneous contact and average forces. In the examined studies, dynamometers, scanning electron microscopes, surface roughness measurement instruments, and various software were used. Additionally, optimum parameter windows were reported based on Taguchi/ANOVA/RSM methods. Consequently, the combination of appropriate parameter selection and environmentally friendly cooling and lubrication and/or auxiliary processes extends tool life, improves surface integrity, and increases energy and cost efficiency. This approach offers a repeatable and industrially applicable roadmap, even for materials that are difficult to machine.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağar, S., Mahmat, A., & Tosun, N. Investigation Of Cutting Tool Life By Ultrasonic Turning Method Of Aisi 52100 Bearing Steel.
- Airao, J., Nirala, C. K., Bertolini, R., Krolczyk, G. M., & Khanna, N. (2022). Sustainable cooling strategies to reduce tool wear, power consumption and surface roughness during ultrasonic assisted turning of Ti-6Al-4V. Tribology International, 169, 107494.
- Akgün, M., & Demir, H. (2021). Optimization of cutting parameters affecting surface roughness in turning of inconel 625 superalloy by cryogenically treated tungsten carbide inserts. SN Applied Sciences, 3(2), 277.
- Akgün, M., Özlü, B., & Kara, F. (2023). Effect of PVD-TiN and CVD-Al2O3 coatings on cutting force, surface roughness, cutting power, and temperature in hard turning of AISI H13 steel. Journal of Materials Engineering and Performance, 32(3), 1390-1401.
- Aydın, E. (2023). Geleneksel ve bitkisel tabanlı kesme sıvılarının insan/çevre sağlığı ve işlenebilirlik bakımından değerlendirilmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(4), 1360-1371.
- Bagga, P. J., Makhesana, M. A., Patel, K., & Patel, K. M. (2021). Tool wear monitoring in turning using image processing techniques. Materials Today: Proceedings, 44, 771-775.
- Behera, G. C., Thrinadh, J., & Datta, S. (2021). Influence of cutting insert (uncoated and coated carbide) on cutting force, tool-tip temperature, and chip morphology during dry machining of Inconel 825. Materials Today: Proceedings, 38, 2664-2670.
- Binali, R. (2023). Parametric optimization of cutting force and temperature in finite element milling of AISI P20 steel. Journal of Materials and Mechatronics: A, 4(1), 244-256.
- Binali, R. (2024). Experimental and machine learning comparison for measurement the machinability of nickel based alloy in pursuit of sustainability. Measurement, 236, 115142.
- Binali, R., Demirpolat, H., Kuntoğlu, M., & Kaya, K. Exploring the Tribological Performance of Mist Lubrication Technique on Machinability Characteristics During Turning S235JR Steel. Manufacturing Technologies and Applications, 5(3), 276-283.
- Binali, R., Demirpolat, H., Kuntoğlu, M., & Salur, E. (2023). Different aspects of machinability in turning of AISI 304 stainless steel: a sustainable approach with MQL technology. Metals, 13(6), 1088.
- Binali, R., Korkmaz, M. E., Özdemir, M. T., & Günay, M. (2025). A Holistic Perspective on Sustainable Machining of Al6082: Synergistic Effects of Nano-Enhanced Bio-Lubricants. Machines, 13(4).
- Binali, R., & Kuntoğlu, M. (2023). Evaluation of Machining Parameters Affecting Cutting Forces in Dry Turning of GGG50 Ductile Cast Iron. Türk Doğa ve Fen Dergisi, 12(2), 55-60.
- Binali, R., Patange, A. D., Kuntoğlu, M., Mikolajczyk, T., & Salur, E. (2022). Energy saving by parametric optimization and advanced lubri-cooling techniques in the machining of composites and superalloys: A systematic review. Energies, 15(21), 8313.
- Binali, R., Yaldız, S., & Neşeli, S. (2021). S960QL yapı çeliğinin işlenebilirliğinin sonlu elemanlar yöntemi ile incelenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi(31), 85-91.
- da Silva, L. R. R., Pereira, A. C., Monteiro, S. N., Kuntoğlu, M., Binali, R., Khan, A. M., . . . Pimenov, D. Y. (2025). Review of advances and challenges in machining of metal matrix composites. Journal of Materials Research and Technology, 37, 1061-1085.
- Demirbaş, A. (2023). Monel 400 alaşımının kriyojenik koşullar altında işlenebilirliğinin araştırılması. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
- Demirpolat, H. (2024). Evaluation of the turning parameters of AISI 5115 steel in dry and MQL cutting environments with the use of a coated carbide cutting insert: An experimental study. Journal of Materials and Mechatronics: A, 5(1), 168-182.
- Demirpolat, H., Kuntoğlu, M., & Binali, R. (2023). A review on machinability in the milling processes. Sustainable Production, Instrumentation and Engineering Sciences, 1.
- Elsheikh, A. H., Guo, J., Bai, K., & Lee, K.-M. (2020). Improving clamping accuracy of thin-walled workpiece in turning operation. Paper presented at the IOP Conference Series: Materials Science and Engineering.
- Erdem, S., Özdemir, M., Rafighi, M., & Yavuz, M. (2023). 1.2367 Sıcak İş Takım Çeliğinin Sert Tornalanmasında Kesme Parametrelerin Yüzey Pürüzlülüğü ve Kesme Kuvvetleri Üzerinde Etkisi. Politeknik Dergisi, 26(3), 1071-1077.
- Gupta, M. K., Korkmaz, M. E., Sarıkaya, M., Krolczyk, G. M., Günay, M., & Wojciechowski, S. (2022). Cutting forces and temperature measurements in cryogenic assisted turning of AA2024-T351 alloy: An experimentally validated simulation approach. Measurement, 188, 110594.
- Hekimoğlu, A. P., & Bayraktar, Ş. (2023). Al-9Si-0.1 Sr-0.6 Mg Alaşımının Tornalanmasında İşlenebilirlik Karakteristiklerinin Araştırılması. International Journal of Engineering Research and Development, 15(2), 517-525.
- Jiang, H., He, L., Ren, Z., Shao, F., & Yuan, S. (2020). Prediction of residual stress in the process of turning high strength alloy steel by innovative coated carbide microgroove tools. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 106(11), 4693-4705.
- Kağıtcı, Y. Ç., & Neşeli, S. (2024). The effect of cutting forces on bone related operational processes: a literature review. Konya Journal of Engineering Sciences, 12(3), 801-821.
- Kara, F. (2017). Taguchi optimization of surface roughness and flank wear during the turning of DIN 1.2344 tool steel. Materials Testing, 59(10), 903-908.
- Kara, F., Karabatak, M., Ayyıldız, M., & Nas, E. (2020). Effect of machinability, microstructure and hardness of deep cryogenic treatment in hard turning of AISI D2 steel with ceramic cutting. Journal of Materials Research and Technology, 9(1), 969-983.
- Kara, F., & Öztürk, B. (2019). Comparison and optimization of PVD and CVD method on surface roughness and flank wear in hard-machining of DIN 1.2738 mold steel. Sensor Review, 39(1), 24-33.
- Kaya, K., Çetin, T., Binali, R., & Gündoğmuş, H. An Investigation of Machinability of Hot Work Tool Steel Toolox 44 with Cutting Tools with Different Nose Radius Using Machine Learning. Manufacturing Technologies and Applications, 6(2), 164-183.
- Kaya, K., Çetin, T., Binali, R., & Gündoğmuş, H. (2025). Finish turning of toolox 33 to improve machining parameters with different nose radius tools. European Mechanical Science, 9(3), 234-245.
- Khanna, N., Airao, J., Nirala, C. K., & Krolczyk, G. M. (2022). Novel sustainable cryo-lubrication strategies for reducing tool wear during ultrasonic-assisted turning of Inconel 718. Tribology International, 174, 107728.
- Korkmaz, M. E., & Gupta, M. K. (2024). A state of the art on cryogenic cooling and its applications in the machining of difficult-to-machine alloys. Materials, 17(9), 2057.
- Korkmaz, M. E., Gupta, M. K., Çelik, E., Ross, N. S., & Günay, M. (2024). A sustainable cooling/lubrication method focusing on energy consumption and other machining characteristics in high-speed turning of aluminum alloy. Sustainable Materials and Technologies, 40, e00919.
- Korkmaz, M. E., Gupta, M. K., Günay, M., Boy, M., Yaşar, N., Demirsoez, R., . . . Abbas, Y. (2023). Comprehensive analysis of tool wear, surface roughness and chip morphology in sustainable turning of Inconel-601 alloy. Journal of Manufacturing Processes, 103, 156-167.
- Korkmaz, M. E., Gupta, M. K., Li, Z., Krolczyk, G. M., Kuntoğlu, M., Binali, R., . . . Pimenov, D. Y. (2022). Indirect monitoring of machining characteristics via advanced sensor systems: a critical review. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 120(11), 7043-7078.
- Kul, B. S. Effect of Cutting Parameters in Turning of AISI 1015 Steel: Comparison of Dry and MQL Conditions. European Journal of Technique (EJT), 14(2), 154-159.
- Kul, B. S., & Yamaner, A. S. A Comparative Evaluation of Dry-MQL Turning Applications for AISI 5115 Steel. Manufacturing Technologies and Applications, 6(1), 23-32.
- Kuntoğlu, M., Acar, O., Gupta, M. K., Sağlam, H., Sarikaya, M., Giasin, K., & Pimenov, D. Y. (2021). Parametric optimization for cutting forces and material removal rate in the turning of AISI 5140. Machines, 9(5), 90.
- Kuntoğlu, M., Binali, R., Demirpolat, H., & Makhesana, M. (2025). Built-up-edge Formation and its Effect on Surface Topography and Machinability Indicators in Sustainable Minimum Quantity Lubrication Turning of Al2024-T6. Journal of Materials Engineering and Performance, 1-12.
- Kuntoğlu, M., Demirpolat, H., Binali, R., Korkmaz, M. E., Makhesana, M., & Kaya, K. (2025). Sustainable Lubrication Strategies in Eco-friendly Machining of AISI 4140 Steel: Performance and Environmental Impact Analysis Using Machine Learning. Journal of Materials Engineering and Performance, 1-17.
- Kuntoğlu, M., Kaya, K., & Binali, R. (2023). Investigation of surface roughness changes in the machining of carbon steel under sustainable conditions. Paper presented at the Int. Conf. Pioneer Innov. Stud.
- Mahapatro, K., & Krishna, P. V. (2023). Machinability study in turning of Ti-6Al-4V under CO2-based vortex tube cooling system. International Journal of Automotive and Mechanical Engineering, 20(1), 10298.
- Makhesana, M. A., Patel, K., Ghetiya, N., Binali, R., & Kuntoğlu, M. (2024). Evaluation of drilling and hole quality characteristics in green machining aluminium alloys: A new approach towards green machining. Journal of Manufacturing Processes, 129, 176-186.
- Makhesana, M. A., Patel, K. M., Krolczyk, G. M., Danish, M., Singla, A. K., & Khanna, N. (2023). Influence of MoS2 and graphite-reinforced nanofluid-MQL on surface roughness, tool wear, cutting temperature and microhardness in machining of Inconel 625. CIRP Journal of Manufacturing Science and Technology, 41, 225-238.
- Matos, F., Silva, T., Marques, F., Figueiredo, D., Rosa, P., & De Jesus, A. (2023). Machinability assessment of Inconel 718 turning using PCBN cutting tools. Procedia CIRP, 117, 468-473.
- Mikolajczyk, T., Paczkowski, T., Kuntoglu, M., Patange, A. D., & Binali, R. (2022). Research on using an unconventional tool for increasing tool life by selective exchange of worn cutting edge. Applied Sciences, 13(1), 460.
- Mishra, S. K., Ghosh, S., & Aravindan, S. (2020). Machining performance evaluation of Ti6Al4V alloy with laser textured tools under MQL and nano-MQL environments. Journal of Manufacturing Processes, 53, 174-189.
- Nas, E., & Altan Özbek, N. (2020). Optimization of the machining parameters in turning of hardened hot work tool steel using cryogenically treated tools. Surface Review and Letters, 27(05), 1950177.
- Ngoc, T. B., Duc, T. M., Tuan, N. M., Hoang, V. L., & Long, T. T. (2023). Machinability assessment of hybrid nano cutting oil for minimum quantity lubrication (MQL) in hard turning of 90CrSi steel. Lubricants, 11(2), 54.
- Ozlu, B., & Ugur, L. (2021). Optimization of cutting forces on turning of Ti-6Al-4V Alloy by 3D FEM simulation analysis. Journal of Engineering Research and Applied Science, 10(2), 1789-1795.
- Özlü, B. (2021). Investigation of the effect of cutting parameters on cutting force, surface roughness and chip shape in turning of Sleipner cold work tool steel. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 36(3), 1241-1251.
- ÖZLÜ, B. (2022). Evaluation of energy consumption, cutting force, surface roughness and vibration in machining toolox 44 steel using taguchi-based gray relational analysis. Surface Review and Letters, 29(08), 2250103.
- Özlü, B., & Akgün, M. (2024). Evaluation of the machinability performance of PH 13-8 Mo maraging steel used in the aerospace industry. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part E: Journal of Process Mechanical Engineering, 238(2), 687-699.
- Özlü, B., Akgün, M., & Demir, H. (2019). AA 6061 Alaşımının tornalanmasında kesme parametrelerinin yüzey pürüzlülüğü üzerine etkisinin analizi ve optimizasyonu. Gazi Journal of Engineering Sciences, 5(2), 151-158.
- Özlü, B., Demir, H., & Türkmen, M. (2019). The effect of mechanical properties and the cutting parameters on machinability of AISI 5140 steel cooled at high cooling rates after hot forging. Politeknik Dergisi, 22(4), 879-887.
- Özlü, B., Demir, H., Türkmen, M., & Gündüz, S. (2018). Investigation of machinability of cooled microalloy stell in oil after the hot forging with coated and uncoated CBN cutting tools. Sigma Journal of Engineering and Natural Sciences, 36(4), 1165-1174.
- Özlü, B., Demir, H., Türkmen, M., & Gündüz, S. (2021). Examining the machinability of 38MnVS6 microalloyed steel, cooled in different mediums after hot forging with the coated carbide and ceramic tool. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part C: Journal of Mechanical Engineering Science, 235(22), 6228-6239.
- Özlü, B., & Uğur, L. (2023a). Investigation of Cutting Forces in Turning of AISI 316L Stainless Steel with Experimental and Finite Element Analysis on Prediction with Artificial Neural Networks. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi.
- Özlü, B., & Uğur, L. (2023b). Monel 400 Nikel Esaslı Süper Alaşımın Tornalanmasında Oluşan Kesme Kuvveti Bileşenlerinin Değerlendirilmesi ve Yapay Sinir Ağları ile Modellenmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 10(21), 252-265.
- Özlü, B., Uğur, L., & Yıldız, A. (2023). AISI 420 Çeliğinin Tornalamasında Kesme Parametrelerinin Yüzey Pürüzlülüğüne Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi ve Taguchi Deney Tasarımıyla İncelenmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 6(2), 232-241.
- Öztürk, B., & Kara, F. (2025). A new specific carbon footprint (SCF) theory of serial aluminum alloys in hard turning. Multidiscipline Modeling in Materials and Structures.
- Palanisamy, D., Devaraju, A., Arulkirubakaran, D., & Manikandan, N. (2020). Experimental investigation on surface integrity during machining of AISI 420 steel with tungsten carbide insert. Materials Today: Proceedings, 22, 992-997.
- Pimenov, D. Y., da Silva, L. R. R., Kuntoğlu, M., Abrão, B. S., dos Santos Paes, L. E., & Linul, E. (2025). Review of advanced sensor system applications in grinding operations. Journal of Advanced Research.
- Pul, M. (2023). Al 2024 Matrisli Farklı Boyutlarda MgO Takviyeli Kompozitlerin Farklı Kesici Takımlarla Tornalanmasında Yüzey Pürüzlülüğü Takım Aşınması ve Talaş Formunun İncelenmesi. Duzce University Journal of Science and Technology, 11(1), 399-413.
- Rajarajan, S., Ramesh Kannan, C., & Dennison, M. S. (2022). A comparative study on the machining characteristics on turning AISI 52100 alloy steel in dry and microlubrication condition. Australian Journal of Mechanical Engineering, 20(2), 360-371.
- Ross, N. S., Mashinini, P. M., Shibi, C. S., Gupta, M. K., Korkmaz, M. E., Krolczyk, G. M., & Sharma, V. S. (2024). A new intelligent approach of surface roughness measurement in sustainable machining of AM-316L stainless steel with deep learning models. Measurement, 230, 114515.
- Ruban, S. R., Dev Wins, K. L., Raja Selvam, J. D., & S Rai, R. (2023). Influence of turning parameters on the machinability of Al6061/ZrB2 & ZrC hybrid in-situ Aluminium Matrix Composite. Australian Journal of Mechanical Engineering, 21(4), 1218-1229.
- Sahoo, M. R., Dutta, P., Bartarya, G., Mullick, S., & Nayak, R. K. (2023). Numerical modeling and experimental study of laser-assisted hard turning of EN31 steel for enhanced surface integrity. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 128(3), 1015-1028.
- Salur, E. (2022). Understandings the tribological mechanism of Inconel 718 alloy machined under different cooling/lubrication conditions. Tribology International, 174, 107677.
- Salur, E., Okcu, N., Korkmaz, M. E., Kaya, K., Binali, R., & Çetinkal, S. B. (2025). Effect of Cooling/Lubrication Conditions on Machining Performance: An Experimental Investigation of 1040 Steel Under Dry, MQL, and Nano-MQL Environments. Materials, 18(17), 4063.
- Sarıkaya, M., Şirin, Ş., Yıldırım, Ç. V., Kıvak, T., & Gupta, M. K. (2021). Performance evaluation of whisker-reinforced ceramic tools under nano-sized solid lubricants assisted MQL turning of Co-based Haynes 25 superalloy. Ceramics international, 47(11), 15542-15560. Sekmen, M., Kurt, A., & Şeker, U. (2023). Talaş Kaldırma İşleminde Sürtünme Katsayısının Kesme Kuvvetleri, Sıcaklık ve Kesici Takım Gerilmeleri Üzerine Etkisi. Journal of the Institute of Science and Technology, 13(2), 1176-1188. Selvakumar S, J., & Raj. D, S. (2024). Machinability analysis during finish turning Ti6Al4V with varying cutting edge radius. Materials and Manufacturing Processes, 39(1), 144-160.
- Sharma, A. K., Tiwari, A. K., Dixit, A. R., & Singh, R. K. (2020). Measurement of machining forces and surface roughness in turning of AISI 304 steel using alumina-MWCNT hybrid nanoparticles enriched cutting fluid. Measurement, 150, 107078.
- Singh, R., Dureja, J., Dogra, M., Gupta, M. K., Mia, M., & Song, Q. (2020). Wear behavior of textured tools under graphene-assisted minimum quantity lubrication system in machining Ti-6Al-4V alloy. Tribology International, 145, 106183.
- Sivalingam, V., Zhou, Q., Manickajothi, G., Ross, N. S., Sun, J., Gupta, M. K., . . . Nagamalai, T. (2023). Understanding the machining characteristics of Al6082 hybrid metal matrix composites milled under cryogenic cooling conditions. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 129(7), 3387-3402.
- Sobh, A. S., Sayed, E. M., Barakat, A. F., & Elshaer, R. N. (2023). Turning parameters optimization for TC21 Ti-alloy using Taguchi technique. Beni-Suef University Journal of Basic and Applied Sciences, 12(1), 20.
- Şap, S., Usca, Ü. A., Uzun, M., Kuntoğlu, M., & Salur, E. (2022). Performance evaluation of AlTiN coated carbide tools during machining of ceramic reinforced Cu-based hybrid composites under cryogenic, pure-minimum quantity lubrication and dry regimes. Journal of Composite Materials, 56(22), 3401-3421.
- Tefera, A. G., Sinha, D. K., & Gupta, G. (2023). Experimental investigation and optimization of cutting parameters during dry turning process of copper alloy. Journal of Engineering and Applied Science, 70(1), 145.
- Turkes, E., Orak, S., Neşeli, S., Sahin, M., & Selvi, S. (2017). Modelling of dynamic cutting force coefficients and chatter stability dependent on shear angle oscillation. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 91(1), 679-686.
- Uğur, L., Kazan, H., & Özlü, B. (2022). Investigation of the impacts of cutting parameters on power usage in cryogenic-assisted turning of AISI 52100 bearing steel by FEM. Manufacturing Technologies and Applications, 3(3), 55-61.
- Usha, M., & Rao, G. S. (2020). Optimisation of parameters in turning using herbal based nano cutting fluid with MQL. Materials Today: Proceedings, 22, 1535-1544.
- Yamaner, A. S., & Kul, B. S. (2025). Evaluation of tool radius and machining parameters on cutting forces and surface roughness for AA 6082 aluminum alloy. European Mechanical Science, 9(2), 125-138.
- Yaşar, N., Korkmaz, M. E., & Günay, M. (2017). Investigation on hole quality of cutting conditions in drilling of CFRP composite. Paper presented at the MATEC web of conferences.
- Yi, S., Li, J., Zhu, J., Wang, X., Mo, J., & Ding, S. (2020). Investigation of machining Ti-6Al-4V with graphene oxide nanofluids: Tool wear, cutting forces and cutting vibration. Journal of Manufacturing Processes, 49, 35-49.
- Yurtkuran, H., Korkmaz, M. E., Gupta, M. K., Yılmaz, H., Günay, M., & Vashishtha, G. (2024). Prediction of power consumption and its signals in sustainable turning of PH13-8Mo steel with different machine learning models. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 133(5), 2171-2188.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Makine Mühendisliği (Diğer) |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 26 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 23 Aralık 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2 |
Amaç ve Kapsam
Doğu Fen Bilimleri Dergisi iki taraflı kör hakemli bir akademik dergi olup yılda iki kez (Nisan ve Ekim) elektronik olarak Hakkari Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü tarafından basılmaktadır. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, öğretim üyelerinin, lisansüstü öğrencilerin ve diğer araştırmacıların fen, mühendislik, tarım ve mimarlık alanlarındaki çalışmalarını değerlendirerek bilime katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Dergimiz fen bilimleri, mühendislik, tarım ve mimarlık alanlarında yapılan araştırmaların orijinal makale, derleme, teknik not ve editöre mektup türlerindeki çalışmaları yayınlanmaktadır. Derleme çalışmalar her sayıda sınırlı olarak editörler tarafından incelendikten sonra hakemlere gönderilebilir. Dergimiz açık erişimli bir dergi olup basım ve değerlendirme süreci için herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Yazım Kuralları
DOĞU FEN BİLİMLERİ DERGİSİ YAZIM KURALLARI
1. Makale genel olarak; Başlık, Türkçe ve İngilizce Özet, Giriş, Materyal ve Yöntem, Bulgular (Bulgular ve Tartışma), Tartışma ve Sonuç (Sonuçlar) ve Kaynaklar ana başlıkları altında hazırlanmalıdır. Eğer isteniyorsa teşekkür bölümü literatür listesinden hemen önce yer almalıdır.
2. Makalenin tamamı metin, çizelge ve şekiller dahil olmak üzere 20 sayfayı geçmeyecek şekilde, A4 kağıdına tek sütun olacak şekilde yazılmalıdır.
3. Makale metni, üstten ve alttan 3 cm, sağ ve sol yanlardan 3 cm boşluk bırakılarak yazılmalıdır.
4. Makale metni, 1,0 satır aralıklı ve “Times New Roman” yazı karakteri ile yazılmalıdır.
5. Makale başlığında sözcüklerin sadece baş harfleri büyük, 13 yazı karakteri büyüklüğü ile koyu ve ortalanmış olarak yazılmalıdır.
6. Yazar adları, başlıktan sonra 1 satır boşluk bırakılmalı, yazarların adları ve soyadları küçük kısaltılmaksızın, 12 yazı karakteri büyüklüğü ile koyu yazılmalıdır. Birden fazla yazar adı virgülle ayrılarak yan yana sıralanmalıdır.
7. Yazar adlarından sonra 1 satır boşluk bırakılarak yazarların çalıştıkları kurum adları, adresleri ve sorumlu yazarın e-posta adresi yer almalı, 10 yazı karakteri büyüklüğü ile yazılmalıdır.
8. Adreslerin ardından 1 satır boşluk bırakılarak “Özet” bölümüne başlanmalıdır. Özet metni 10 yazı karakteri büyüklüğü ile 1,0 satır aralıklı, 200’er kelimeyi geçmeyecek şekilde yazılmalı ve altında “Anahtar Kelimeler” yer almalıdır.
9. Özet bölümünün ardından 1 satır boşluk bırakılarak İngilizce başlık 13 yazı karakteri büyüklüğü ile yazılmalıdır. İngilizce başlıktan sonra 1 satır boşluk bırakılarak “Abstract” bölümüne başlanmalıdır. Abstract metni 10 yazı karakteri büyüklüğü ile 1,0 satır aralıklı, 200’er kelimeyi geçmeyecek şekilde yazılmalı ve altında “Keywords” yer almalıdır.
10. Bölüm başlıkları ve metin, “Times New Roman” yazı karakteri ile 12 büyüklüğünde yazılmalıdır.
11. Bölüm başlıkları, koyu, ilk harfleri büyük harfle ve soldan hizalı olarak, bölümler içindeki alt başlıklar ise koyu yazılmalı, başlıkların hepsi numarasız olmalıdır.
12. Makale metni, sağdan ve soldan hizalı olarak yazılmalı paragrafların ilk satırında 1 cm girinti yapılmalıdır. Paragraf aralarında boşluk bırakılmamalıdır.
13. Metin içindeki literatür açıklamaları soyadı ve tarih verilmek suretiyle (Ertus, 2014), (Yıldız ve Baran 2011), (Erduman ve ark. 2012) şeklinde düzenlenmelidir. Birden fazla kaynak belirtilmek istendiğinde bunlar noktalı virgül ile ayrılmalıdır. İkiden fazla yazar olması durumunda birinci yazardan sonra “ark.” Kısaltılması yapılmalıdır.
14. Çizelge ve şekiller metin içine yerleştirilmelidir.
15. Çizelge başlıkları çizelgelerin üzerine, şekil başlıkları ise şeklin altına, ve ilk harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Çizelge ve şekillerin ve içerikleri, “Times New Roman” yazı karakteri ile 9 veya 10 büyüklüğünde olmalıdır.
16. Metrik birim sistemleri (SI) kullanılmalıdır.
17. Metin içinde anılan bütün literatürler, “Kaynaklar” da yer almalıdır. Literatür listesi alfabetik sırada 12 yazı karakteri büyüklüğünde aşağıdaki gibi düzenlenmelidir.
18. “Kaynaklar” ilk yazarın soyadına göre alfabetik olarak 12 punto büyüklüğünde bir aralık (satır aralığı 1,0) olarak düzenlenmelidir. Kaynaklar listesinde yararlanılan eser aşağıda verilen APA 6 şablonuna göre refere edilmelidir.
KAYNAKLAR YAZIM KURALLARI
1. Kitaptan Kaynak Gösterme
1.1. Tek yazarlı ya da editörlü kitap
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde. Baskı Yeri: Yayınevi.
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Bölüm başlığı. E. E. (Ed.), Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde içinde (s. xx-xx). Yayın yeri: Yayın evi.
1.2. İki ya da daha fazla yazarlı ya da editörlü kitap
İlk Yazarın Soyadı, İlk Yazarın Adının Baş Harfleri. ve İkinci Yazarın Soyadı, İkinci Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde. Yer: Yayınevi.
İlk Yazarın Soyadı, İlk Yazarın Adının Baş Harfleri., İkinci Yazarın Soyadı, İkinci Yazarın Adının Baş Harfleri. ve Üçüncü Yazarın Soyadı, Üçüncü Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde. Yer: Yayınevi.
1.3. Gözden geçirilmiş ya da genişletilmiş baskılar
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde (Gözden geçirilmiş/genişletilmiş x. baskı). Baskı Yeri: Yayınevi.
1.4. Yazarı belirsiz kitaplar
Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde. (Yıl). Yer: Yayınevi.
1.5. İki ya da daha fazla ciltten oluşan kitaplar
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde (x. cilt). Baskı Yeri: Yayınevi.
1.6. Çeviri kitaplar
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde. (Çevirmenin Adının İlk Harfleri. Çevirmenin Soyadı, Çev.) Baskı Yeri: Yayınevi.
1.7. Derlenmiş bir kitaptaki yazı
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Yazının başlığı. Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde (ss. sayfa numara aralığı). Baskı Yeri: Yayınevi.
1.8. Derlemede yer alan bir yazı ya da bölüm
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Yazının başlığı. Editörün adının/adlarının baş harfi. Editörün soyadı (Ed.), Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde (ss. sayfa numara aralığı). Baskı Yeri: Yayınevi.
1.9. Başvuru kitaplarındaki bölüm ya da yazı
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Yazının başlığı. Kitabın adı italik ve ilk harften sonra (özel adlar dışında) bütünüyle küçük şekilde (ss. sayfa numara aralığı). Baskı Yeri: Yayınevi.
2. Makaleler
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl, varsa ay). Makalenin adı yalnızca ilk kelimenin ilk harfi büyük, geri kalanlar özel isim değilse küçük şekilde. Derginin Adı İtalik ve Her Kelimenin İlk Harfi Büyük Şekilde, Cilt İtalik Şekilde(Sayı), Sayfa Numara Aralığı. doi: xxxxxx
3. Diğer Kaynaklar
3.1. Film
Yönetmenin Soyadı, Yönetmenin Adının Baş Harfleri. (Yönetmen). (Yıl). Filmin adı italik şekilde. Prodüksiyon şehri: Prodüksiyon şirketi ismi.
3.2. İnternet kaynakları
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yazının yayım tarihi). Yazının adı italik olarak, yalnızca ilk kelimenin ilk harfi büyük, geri kalanlar özel isim değilse küçük şekilde. Erişim tarihi: Gün Ay Yıl, yazının linki.
4. Yayımlanmamış yüksek lisans/doktora tezleri
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Tezin adı italik olarak, yalnızca ilk kelimenin ilk harfi büyük, geri kalanlar özel isim değilse küçük şekilde. Yayımlanmamış Yüksek Lisans/Doktora Tezi. Kurumun Adı, Kurumun Yeri.
5. Bildiri
Yazarın Soyadı, Yazarın Adının Baş Harfleri. (Yıl). Bildirinin adı, yalnızca ilk kelimenin ilk harfi büyük, geri kalanlar özel isim değilse küçük şekilde. Bildirinin Yayınlandığı Konferans, Kongra Sempozyumun Adı İtalik Olarak Ve Her Kelimenin İlk Harfi Büyük Şekilde. Şehir, Ülke.
Basımına karar verilen eserde ekleme ve çıkarma yapılamaz. Bir yazarın aynı sayıda ilk isim olarak bir (1), ilk isim olmadan da bir (1) eseri olmak üzere en en fazla iki eseri basılabilir. Yayınlanan eserin tüm sorumluluğu yazar(lar)ına aittir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
1. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, ULAKBİM DergiPark platformunda “Hakemli Dergi” statüsünde yılda 2 sayı (Mayıs ve Ekim) elektronik olarak yayımlanmaktadır.
2. Dergi, fen bilimleri alanında özgün Türkçe ve İngilizce çalışmaları yayınlamaktadır.
3. Dergiye gönderilen çalışmalar amaç, kapsam, yöntem ve yazım ilkeleri açısından editöryal süreçten geçirildikten sonra Hakem Kurulu tarafından çifte körleme yöntemiyle bilimsel olarak değerlendirilir.
4. Dergide, hakem denetiminden geçen makaleler dışında, hakemsiz makalelere, uygulama çalışmalarına, çalışma raporlarına, vak' a sunumlarına, teknik notlara, kitap kritiklerine, standart incelemelerine, biyografi çalışmalarına, yasa ve karar incelemelerine, kitap tanıtımlarına ve lisans öğrencilerinin akademik çalışmalarına yer verilmektedir.
5. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, Açık Erişim yaklaşımını benimsemekte, Dergi tarafından makale, yazı vb. için herhangi bir gönderim ücreti, editöryal işlem ücreti ya da yayın ücreti talep edilmemektedir.
6. Dergide yayımlanan yazılar için yazarlara herhangi bir ücret ödenmemektedir.
7. Rapor edilen araştırmalar etik kurallara uygun olarak hazırlanmalı ve metin içinde yapılan atıflar mutlaka belirtilmelidir. Kabul edilebilir benzerlik oranı üst sınırı %20' dir.
8. Yayınlanan makalelerde benimsenen görüşler derginin görüşü değildir, her makale yazarının sorumluluğundadır.
9. Doğu Fen Bilimleri Dergisi amaç ve kapsamı, yazım kuralları, yayın ilkeleri, makale gönderim ve değerlendirme süreçleri, etik ilkeler vd. konular hakkında ayrıntılı bilgi web sayfasında yer almaktadır.
Aşağıda yer alan etik sorumluluklar Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirtilen etik kurallara ve sorumluluklara uygun olarak hazırlanmıştır. Dergimiz editörlerinin, hakemlerinin ve yazarlarının aşağıda yer alan etik kurallara uygun şekilde hareket etmesi beklenmektedir.
1. Hakemlere Yönelik Etik Sorumluluklar
Hakem kurulu yılda en az bir defa gözden geçirilir ve düzenli olarak güncellenir. Yayınlanmak üzere dergiye gönderilen makaleler amaç, kapsam, yöntem ve yazım ilkeleri açısından editoryal süreçten geçirilir. Editoryal süreç sonunda yayınlanabilecek durumda olan yazılar 2 farklı hakeme gönderilir. Bu bağlamda Doğu Fen Bilimleri Dergisi hakemlerinin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:
• Değerlendirmeler tarafsız olmalıdır.
• Hakemlik yapanlar mutlaka görüş bildirdikleri konunun uzmanı olmalı, konuyla ilgili yeterli bilgiye sahip değillerse hakemlik teklifini geri çevirmelidirler.
• Hakemler araştırmayla veya yazarlarla çıkar çatışması içerisinde olmamalıdır.
• Gizlilik ilkesi gereği hakemler inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir.
• Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
• Eğitici ve öğretici olma sorumluluklarının bir gereği olarak, hakemler yazarlara yol göstermeli, kırıcı ve onur zedeleyici yorumlardan, yazarın/yazarların yetersizlikleri ile ilgili ifadelerden kaçınmalıdır.
• Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklar çerçevesinde gerçekleştirmelidir.
2. Yazarlara Yönelik Etik Sorumluluklar
• Yayınlanmak amacıyla gönderilen makaleler bilimsel yayın etiğine (intihal, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayın, dilimleme, haksız yazarlık, destekleyen kuruluşu belirtmemek, hayvanlar üzerindeki çalışmalarda etik kurallara uymamak vb) aykırı olmamalıdır.
• Yazarlar gönderdikleri çalışmaların araştırma sürecini etik kurallara ve ilgili mevzuata uygun olarak yürütmüş olmalıdır. Makaleler belirtilen çalışma alanlarına uygun özgün çalışmalar olmalıdır.
• Yazarlar gönderdikleri makalelerde etik kurul kararı gerektiren araştırma sonuçlarının yer alması durumunda, etik kurul karar bilgilerini (kurul adı, tarihi, numarası vd.) makalede belirtmelidir.
• Makale araştırma sürecinde başka çalışmalardan doğrudan alıntı yapılması durumunda yazara atıf verilmelidir.
• Kaynakça listesi eksiksiz olmalı ve alıntı yapılan kaynaklar mutlaka belirtilmelidir.
2. 1. Uygunluk ve Güvenilirlik
• Yazar gerekli durumlarda uygun veri analizi yöntemleri kullanmalı ve gerekirse uzman tavsiyesi almalıdır.
• Çok yazarlı çalışmalarda yazarlar yayınlarının içeriği ile ilgili ortak sorumluluk almalıdır. Yazarlar, yöntem ve bulguların doğru bir şekilde raporlandığından emin olmak için yayınlarını her aşamada kontrol etmelidir.
2. 2. Dürüstlük
• Dergiye gönderilen makaleler başka bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.
• Yazar kullandığı araştırma yöntemlerini tanımlamalı, bulgularını açık ve net bir şekilde sunmalıdır.
2. 3. Özgünlük
• Yazar eserin özgün olduğunu ve herhangi bir dilde, başka bir yerde yayınlanmadığını taahhüt etmelidir.
• Eğer araştırma bulguları daha önce yayınlanmışsa ya da başka bir yerde yayınlanmak üzere farklı bir dergiye gönderilmişse makale gönderim sürecinde Editör konuyla ilgili bilgilendirilmelidir. Yazarlar, ilgili yayınların kopyalarını veya diğer dergilere sunulan eserlerin kopyalarını sunmalıdır.
• Tek bir araştırma projesinden kaynaklanan çoklu yayınlar açıkça belirtilmeli ve birincil yayına atıfta bulunulmalıdır.
2. 4. Şeffaflık
• Yazardan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar beklenen veri ve bilgileri editör kurulu ve hakem kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazar kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduğunu veya deneklere yönelik izin prosedürlerini gerçekleştirdiğini gösteren belgeye sahip olmalıdır.
• Yazar, çalışmada ortaya koyulan bulguların başkaları tarafından doğrulanabilmesi için yöntemlerini açık ve net bir şekilde tanımlamalıdır.
2. 5. Sorumluluk
• Yazar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir.
• Yazarın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
2. 6. Çok Yazarlı Çalışmalar
• Çok yazarlı çalışmalarda tüm yazarlar listelenmeli, makale gönderimi sırasında telif hakkı devir formuna işlenmelidir.
• Makale değerlendirme süreçlerinin yürütülmesi sırasında yazarlar arasından bir sorumlu yazar seçilmeli, Editör ile iletişimi sorumlu yazar sürdürmelidir.
• Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
• Makalede yapılan değişiklik ve düzenlemeler tüm yazarlara iletilmelidir. Bu işlem “Sorumlu Yazar” sorumluluğundadır.
• Çok yazarlı çalışmalarda, yazarların araştırmanın ve raporlamanın bütünlüğü konusunda ortak sorumluluk alması beklenir. Bununla birlikte, eğer yazarlar araştırmanın sadece belirli yönleri ve raporları için sorumluluk alırsa, bunun yayında belirtilmesi gerekir.
2. 7. Hakem süreci ve Telif Hakkı Devir Formu
• Hakem süreciyle ilgili ayrıntılı bilgi Yazım Kuralları sayfasında "Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" adlı başlıkta verilmektedir. Yazarlar makale gönderirken bu kuralları kabul etmiş sayılırlar.
• Yazar bu süreçte işbirliği yapmalı, hakem ve editör taleplerine zamanında ve doğru yanıt vermelidir.
• Yazar, çalışmalarını değerlendirme sürecinde geri çekmek istemesi durumunda editöre bilgi vermelidir.
2.8. İnsanları veya Hayvanları İçeren Araştırmaların Raporlanması
• Araştırma başlamadan önce uygun onay, lisans veya kayıtlar alınmalı ve raporda detaylar verilmelidir (örneğin, Kurumsal İnceleme Kurulu, Araştırma Etik Kurulu onayı, hayvan kullanımına ilişkin ulusal lisans yetkilileri).
• Editörler tarafından talep edilmesi halinde, yazarlar rapor edilen araştırmanın uygun onayı aldığını ve etik olarak yerine getirildiğini gösteren kanıtlar sağlamalıdır (örneğin onayların kopyaları, lisanslar, katılımcı onay formları).
• Yazar, araştırma sırasında toplanan kişisel verileri, bireyin (veya temsilcisinin) izni olmadan yayınlamamalı veya paylaşmamalıdır.
• Yazar, anlamaya katkıda bulunabilecek tüm anlamlı araştırma sonuçlarını yayınlamalıdır.
3. Editörlere Yönelik Etik Sorumluluklar
3. 1. Dergi İçeriği İçin Sorumluluk
Editör dergide yayımlanan her makaleden sorumludur. Yayınladıkları materyalin kalitesini sağlamak ve yayınlanmış kaydın bütünlüğünü korumak durumundadır. Bu kapsamda editör;
• Yalnızca akademik olarak karar verir ve verilen bu kararlar ile ilgili tam sorumluluk alır.
• Çalışmaların adil ve tarafsız şekilde değerlendirilebilmesi amacıyla düşünce özgürlüğü ilkesine uygun hareket etmeye özen gösterir.
• İş süreçlerini fikri mülkiyet haklarına ve etik standartlara uygun yürütür.
• Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf eder, sürekli olarak derginin gelişimini sağlamaya çalışır.
• Yazarların ve hakemlerin gizliliğini korur, hakem sürecini de buna uygun yönetir.
• Derginin süreçlerinin geliştirilmesi konusunda yazar, okuyucu ve hakem kurulu üyelerinin görüşlerini dikkate alır.
• Hakemlik ve yayıncılıkla ilgili araştırmaları takip eder, yeni bilgiler ışığında derginin süreçlerini gözden geçirir.
3. 2. Okuyucu İle İlişkiler
• Editörler, yayınlanan çalışmaların özgün olmasına dikkat eder, çalışmanın okuyucu, araştırmacı ve uygulama yapan kişilere bilimsel katkı sağlamasına özen gösterir.
• Editörler tüm paydaşlardan gelen geri bildirimleri dikkate alır, açıklayıcı ve bilgilendirici geri dönüş sağlamak için çaba sarf eder.
3. 3. Yazarlar İle İlişkiler
• Editörler, tüm çalışmaların uygun nitelikli hakemler tarafından incelenmesi konusunda özen gösterir.
• Süreçlere dair yazarlara yönelik ayrıntılı bilgi, Doğu Fen Bilimleri Dergisi web sayfasında yer alan Yazım Kurallarında verilmektedir.
• Sürece dair yaşanabilecek aksaklıkların önüne geçebilmek için Editör, yazar ile sürekli iletişim halinde bulunur.
3. 4. Hakemler İle İlişkiler
• Hakem atamaları sırasında, yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığı editörler tarafından gözetilir.
• Değerlendirme işlemi, çifte körleme yöntemiyle yürütüldüğü için hakemlerin kimlik bilgileri gizli tutulur. Her sayının hakem listesi, ilgili sayıda duyurulur.
• Hakemler çalışmayı değerlendirirken tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dil kullanılması konusunda teşvik edilir.
• Hakem havuzunun farklı disiplinlerden oluşması ve sürekli olarak güncellenmesi için gerekli çalışmalar yapılır.
• Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeler engellenir ya da sansürlenir.
3. 5. Hakemlik ve Değerlendirme Süreci
• Editörler; dergi Yazım Kurallarında yer alan "Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
• Hakemler hazırladıkları raporlarda, çalışmanın yayımlanması veya yayımlanmaması durumuyla ilgili kesin bir kanaat bildirebilirler. Fakat Editör/Editör Kurulu çalışmayı değerlendiren hakemlerin benzer ve karşıt görüşleri üzerinden bir karar verebilir.
• Editör/Editör Kurulu bu hususta kabul veya ret veren hakemlerin sayısına değil, hakemlerin veya yazarların argümanlarının güçlülüğüne bakar. Editör/Editör Kurulu, değerlendirme soruları evet, hayır şeklinde cevaplanmış raporlardan ziyade güçlü, gerekçeleri sunulmuş önerme içeren raporları dikkate alır.
• Hakem bir çalışma yayımlandıktan sonra kendi görüşlerinin çalışmada tamamen yansıtılmadığını görebilir. Diğer hakemlerin farklı görüşte bulunmaları, Editör/Editör Kurulu'nun da bu görüşleri dikkate almış olması mümkündür. Bu durumda çalışmayı değerlendiren hakemin talebi doğrultusunda diğer hakemlerin görüşleri Editör Kurulu'nun uygun görmesi halinde kendisine gönderilebilir.
Hakemlerin önerilerine göre Editör/Editör Kurulu aşağıdaki yollardan birini izler:
• Çalışmayı yayımlayabilir.
• Kısmi ve önemli düzeyde değişiklik ve geliştirme yapılmış çalışmayı yayıma kabul edebilir.
• Yazardan/yazarlardan hakem görüşlerine uygun olarak çalışmasını düzenlemesini isteyip yeni bir değerlendirme süreci başlatabilir.
• Çalışmayı reddedebilir.
3. 6. Editör Kurulu Üyeleri
• Derginin gelişmesine katkıda bulunacak, uygun nitelikli editör kurulu üyelerinin belirlenmesi için özen gösterilir.
• Editör Kurulu üyeleri düzenli bir şekilde gözden geçirilir.
• Editör, kurul üyelerinden, derginin yönetimi ile ilgili fikirlerini alır, dergi politikalarındaki değişiklikleri bildirir ve gelecek için plan yapmak üzere, düzenli bir şeklide (örneğin yılda bir kez) danışır.
3. 7. Kişisel Verilerin Korunması
Editörler; kişisel veri içeren çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası olmadığı sürece çalışmayı reddeder. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.
3. 8. Etik Kurul, İnsan ve Hayvan Hakları
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamaya özen gösterir. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
3. 9. Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Editörler, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.
3. 10. Yapıcılık ve Tartışmaya Açıklık
Editörler, dergide yayınlanan eserlere ilişkin eleştirileri dikkate alır ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemeye çaba gösterir.
3. 11. Şikayetler
Editörler yazar ve hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek açıklayıcı bir şekilde yanıt vermeye çalışır.
4. Yayıncının Etik Sorumlulukları
Doğu Fen Bilimleri Dergisi;
• Herhangi bir şekilde yazarlardan ücret talep etmemektedir.
• Yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korumaya ve her kopyanın kaydını saklamaya özen gösterir.
5. İntihal Denetimi
Rapor edilen araştırmalar etik kurallara uygun olarak hazırlanmalı ve metin içinde yapılan atıflar mutlaka belirtilmelidir. Dergimize gönderilen çalışmalar hakem değerlendirme süreci tamamlandıktan sonra, yayımlanmadan önce intihalin önüne geçilmesi amacıyla Turnitin programında değerlendirilmektedir.
Benzerlik oranı üst sınırı %20' dir.
Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız,
Yayımlanan bir makalede önemli bir hata ya da yanlışlık fark ettiğinizde ya da yukarıda bahsedilen etik sorumluluklara uygun olmayan bir davranış veya içerikle karşılaştığınızda lütfen dofebd@hakkari.edu.tr adresine e-posta yoluyla bildiriniz.
Ücret Politikası
Dergimiz açık erişimli bir dergi olup basım ve değerlendirme süreci için herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Yönetici Editör
Editör Yardımcısı
Alan Editörleri
Dr. Öğr. Üyesi Bahadır Törün, Hakkari Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nde Biyoloji Anabilim Dalı'nda görev yapmaktadır. Aynı zamanda enstitüde müdür yardımcılığı görevini üstlenmektedir. Uzmanlık alanları arasında hayvan hücresi ve moleküler biyoloji, mikrobiyoloji ve mikrobiyal genetik bulunmaktadır. Akademik çalışmaları, mikrobiyal hava kalitesi, biyofilm oluşturan mantarların morfolojik ve moleküler tanımlanması ve inülinaz üretiminin optimizasyonu gibi konuları içermektedir. Dr. Törün, Doğu Fen Bilimleri Dergisi'nde alan editörü olarak görev yapmaktadır ve çeşitli dergilerde hakemlik yapmıştır. Ayrıca, Erasmus programı kapsamında Biyoloji Anabilim Dalı bölüm koordinatörlüğü görevini yürütmektedir.
İstatistik Editörü
Dr. Öğr. Üyesi Bahadır Törün, Hakkari Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nde Biyoloji Anabilim Dalı'nda görev yapmaktadır. Aynı zamanda enstitüde müdür yardımcılığı görevini üstlenmektedir. Uzmanlık alanları arasında hayvan hücresi ve moleküler biyoloji, mikrobiyoloji ve mikrobiyal genetik bulunmaktadır. Akademik çalışmaları, mikrobiyal hava kalitesi, biyofilm oluşturan mantarların morfolojik ve moleküler tanımlanması ve inülinaz üretiminin optimizasyonu gibi konuları içermektedir. Dr. Törün, Doğu Fen Bilimleri Dergisi'nde alan editörü olarak görev yapmaktadır ve çeşitli dergilerde hakemlik yapmıştır. Ayrıca, Erasmus programı kapsamında Biyoloji Anabilim Dalı bölüm koordinatörlüğü görevini yürütmektedir.