1803 YILI SEYYİD FEYZULLAH EFENDİ KİTÂBESİNDE DİYARBAKIR’IN FETHİ VE BÖLGEYE YERLEŞEN SAHÂBELER

Makalemizde öncelikle, Diyarbakır’ın fethinin nasıl gerçekleştiği, hangi aşamalardan geçtiği, sonuca basıl ulaşıldığı ve Anadolu’nun İslâm’a açılan kapısı olması münasebetiyle taşıdığı stratejik önemi ifade ederek, tarihi süreç içerisinde hangi medeniyetlere ev sahipliği yaptığının kayıtlarını kısa başlıklar halinde sunduk. Diyarbakır Ulucami içerisinde yer alan, Seyyid Feyzullah Efendi tarafından yazılan, ancak daha sonra çeşitli sebeplerle kaybolan kitâbenin elimize ulaşan nüshası çerçevesinde fetih hareketinin nasıl gerçekleştiği, hangi aşamalardan geçerek sonuca ulaşıldığını tarihi diğer kaynaklarla birlikte detaylı bir biçimde ifade ettik. Daha sonra fetih sonrası şehit olan sahâbeler, medfûn bulundukları mekan, bölgeye yerleşen sahâbeler ve aileleri hakkında, özellikle ilk sahâbe valisi ve şehrin fethinden yaklaşık altı ay sonra şehit olan Sultan Sa’sâ Hazretleri ve diğer Ashâb-ı Kiram hakkında bilgiler vererek, son olarakta nesli günümüze kadar gelen ve Diyarbakır’da bu nesilden gelerek yaşamlarını sürdüren aileler ve künyeleri hakkında örnekler sunarak makalemizi tamamlamaya gayret ettik.