Londra Halkevi Üzerine Bazı Değerlendirmeler

Londra Halkevi, genç Türkiye Cumhuriyeti’nin yurt dışında açtığı kültür kurumlarının ilk örnekleri arasında olma özelliğini taşıması yanında Halkevi olarak da tek örnektir. 1942-1950 yılları arasında faaliyet gösteren bu kurum Türk-İngiliz diplomatik ilişkilerinin geliştirilmesine katkı sağladığı gibi Türklerle İngilizlerin birbirilerinin kültürünü tanımasında da aracı bir rol oynamıştır. Öte yandan o dönemde İngiltere’de bulunan vatandaşlarımızın Türkiye ile temas kurduğu noktalardan biri olmuştur. Bu araştırmanın öncelikli amacı özgün akademik çalışmalara konu olan Londra Halkevi’ni Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi’nde bulunan belgeler ışığında yeniden ele almaktır. Bu belgeler daha çok Londra Halkevi ile Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Sekreterliği, Hariciye Vekaleti, Londra Büyükelçiliği ve çeşitli kurumlar arasında yapılan yazışmaları kapsamaktadır. Bu yazışmalar Londra Halkevi’nin kuruluş süreci, idare heyeti, üye sayısı, binası, bütçesi ve etkinlikleri gibi hususlara ilişkin pek çok ayrıntıya ulaşma olanağı sağlamıştır. Makalenin diğer bir amacı ise ulusal, yerel ve uluslararası basında bu kurum ile ilgili yer alan çeşitli haber/yazıların derlenerek literatüre kazandırılmasıdır. Araştırmada literatür taraması, arşiv taraması ve doküman analizi yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulardan hareketle Londra Halkevi’nin Türkiye Cumhuriyeti’nin İngiltere ile geliştirdiği diplomatik ilişkilere ve özellikle bu ilişkilerin kültürel boyutuna önemli katkılar sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu merkezin, Cumhuriyet değerlerinin yurt dışında tanıtıldığı bir vitrin vazifesi görmüş olması da ulaşılan diğer bir sonuçtur.