COVID-19 SALGINI DÖNEMİNDE KORONAVİRÜS BİLİM KURULU’NUN BASIN DUYURULARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

İlk olarak Çin’in Wuhan kentinde görülen ve Dünya geneline yayılan Covid-19 virüsü 11 Mart 2020’de Dünya Sağlık Örgütü tarafından ‘Pandemi’ olarak ilan edilmiştir. T.C. Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu’nun Pandemi döneminde yayınladığı basın duyurularının analiz edilmesi araştırmanın amacını oluşturmaktadır. İlgili dönemdeki 47 adet basın duyurusu Maxqda 23 Programı kullanılarak içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Kendi içindeki dönemsel farklılıklardan dolayı basın duyuruları 2020, 2021 ve 2022 yılları şeklinde ayrı ayrı incelenmiştir. İlk yıl meydana gelen tedirginlik sonrası, her üç yıl içerisinde basın duyurularında ‘aşı’ konusu farklı temalarla da olsa sıklıkla kullanılmıştır. Aşı kavramı 2020 yılında ‘aşı tedariki’, 2021 yılında ‘aşı planlaması’ ve 2022 yılında ‘aşı olmaya ikna etme’ çalışmaları bağlamında kullanılmıştır. Basın duyurularında sıklıkla ifade edilen bir diğer konu ise kişisel tedbirlere uyum konusundaki hatırlatıcı ifadeler olmuştur. Basın duyuruları özellikle bilgilendirici olmakla birlikte kısmen ikna edici özelliği olan boyutlardan oluşmaktadır. Ayrıca basın duyurularında kullanılan sözcüklerin sıklık durumu frekans dağılımı ile değerlendirilmiştir. Pandemi döneminde ‘aşı (378 kez)’, ‘doz (130 kez) ve ‘bilim (100 kez)’ sözcükleri basın duyurularında en çok kullanılan kavramları oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Koronavirüs Bilim Kurulu
• Koronavirüs
• Covid-19
• Basın Duyurusu
• İçerik Analizi

EVALUATION OF THE PRESS BRIEFING OF THE CORONAVIRUS SCIENTIFIC COMMITTEE DURING THE COVID-19 EPIDEMIC PERIOD

Öz

The Covid-19 virus, which was first seen in Wuhan, China and spread throughout the world, was declared a 'Pandemic' by the World Health Organization on March 11, 2020. The purpose of the research is to analyze the press briefing published, which is during the Pandemic period, by the T.R. Ministry of Health Coronavirus Scientific Board. 47 press briefing in the relevant period were evaluated by content analysis using Maxqda 23 Program. Due to periodic differences within themselves, press briefing were examined separately for the years 2020, 2021 and 2022. After the uneasiness that occurred in the first year, the subject of 'vaccine' was frequently used in press releases in each of the three years, albeit with different themes. The concept of vaccine was used in the context of 'vaccine supply' in 2020, 'vaccine planning' in 2021 and 'persuasion to be vaccinated' in 2022. Another issue frequently mentioned in press briefing was the reminders about compliance with personal precautions. Press briefings are especially informative and consist of aspects that are partially persuasive. In addition, the frequency of the words used in press briefing was evaluated by frequency distribution. During the pandemic period, the words 'vaccine (378 times)', 'dose (130 times) and 'science (100 times)' constitute the most used concepts in press briefing.

Anahtar Kelimeler

• Coronavirus Scientific Committee
• Coronavirus,
• Covid-19,
• Press Briefing,
• Content Analysis,

Kaynakça

1. Akat, M. & Karataş, K. (2020). Psychological effects of covid-19 pandemic on society and ıts reflections on education, Turkish Studies, 15 (4), s. 1-13
2. Alanlı, A. & Acar, O.K. (2023). Türkiye’nin koronavirüs ile mücadele politikasında Sağlık Bakanlığı covid-19 bilim kurulu uygulaması. Journal Of Awareness, 8 (4), 545-559.
3. Altıntaş, M. & Özata, M. (2021). Toplumun Covid-19 pandemisi sürecinde uygulamaya konulan tedbirlere yönelik düşüncelerinin ve tedbirlere uyma durumlarının incelenmesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1 (3), 172-185.
4. Anwar, A., Malik, M., Raees, V., Anwar, A. (2020). Role of mass media and public health communications in the COVID-19 pandemic, Cureus, 12 (9), 1-12.
5. Bahar, A., Çuhadar, D., Bahar, G. (2021). Covid-19 pandemisi: karantina ve izolasyon sürecinde ruh sağlığı. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7 (2), 42-48.
6. Bostan, S., Erdem, R., Öztürk, Y.M., Kılıç, T., Yılmaz, A. (2020). The effect of covid-19 pandemic on the Turkish society. Electronic Journal of General Medicine 17 (6), 1-8.
7. Budak, F. & Korkmaz, Ş. (2020). Covid-19 pandemi sürecine yönelik genel bir değerlendirme: Türkiye örneği. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, (1), 62-79.
8. Ceyhan, Y., Öz, H.S., Çakıl, N.A., Özata, M. (2022). Hemşirelik öğrencilerinin pandemi sürecindeki stres, covid-19 anksiyetesi ve korkularının izlenmesi. Turkish Studies-Social Sciences, 17 (5), 739-751.

9. Ciotti, M., Ciccozzi, M., Terrinoni, A., Jiang, W.C., Wang, C.B., Bernardini, S. (2020). The Covid-19 pandemic, Critical Reviews in Clinical Laboratory Sciences, 57(6), 365-388.
10. Colman, E., Wanat, M., Goossens, H., Tonkin-Crine, S., Anthierens, S. (2021). Following the science? Views from scientists on government advisory boards during the Covid-19 pandemic: a qualitative interview study in five European countries. BMJ Global Health, 6(9), https://gh.bmj.com/content/6/9/e006928
11. Conseil Scientifique. (2021). Avis du Conseil scientifique COVID-19. Gouvernement de la République Française. Erişim adresi: https://sante.gouv.fr/IMG/pdf/avis_conseil_scientifique_11_mars_2021.pdf (Erişim tarihi: 6 Şubat 2025)
12. Çapacı, M. & Özkaya, S. (2020). COVID-19 pandemi döneminde tele-tıp uygulamaları. Anatolian Clinic the Journal of Medical Sciences, 25 (Special Issue on COVID 19), 260-262.
13. Çetin, B., Deniz, D., Gemlik, N., Yarar, O. (2021). Koronavirüs (Covid-19)’ün sağlık çalışanları üzerine etkisi: nitel bir araştırma. Journal of Academic Perspective on Social Studies, (1), 45-58.
14. Emiral, E. Arslan, Z., Gülümser, Ş. (2020). Covid-19 pandemisi ve intihar. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 5, 138-147.
15. Erigüç, G., Kartal, N., Arıkan, G. (2022). Covid-19 sürecinde Türkiye’de aşı tereddüdü ile google arama hacmi verileri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), 1-22.
16. Finset, A., Bosworth, H., Butow, P., Gulbrandsen, P., Hulsman, R. L., Pieterse, A. H., Van Weert, J. (2020). Effective health communication–a key factor in fighting the COVID-19 pandemic. Patient Education and Counseling, 103(5), 873-876.
17. Fraser, N., Brierley, L., Dey, G., Polka, J. K., Pálfy, M., Nanni, F., Coates, J. A. (2021). The evolving role of preprints in the dissemination of COVID-19 research and their impact on the science communication landscape. PLOS Biology, 19 (4), https://journals.plos.org/plosbiology/article?id=10.1371/journal.pbio.3000959
18. Gemlik, H. N., Mutlu, R., Çatar, R.Ö., Arslanoğlu, A. (2023). Covid-19 pandemi döneminde sağlık yöneticilerinin kriz yönetimine bakış açıları ve çözüm önerileri üzerine nitel bir araştırma. Trends in Business and Economics, 37 (3), 169-176.
19. Güreşçi, M. (2020). Covid-19 salgınında Türkiye’de kriz yönetimi iletişimi: T.C. Sağlık Bakanlığı. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7 (5), 53-65.
20. Harris, R. J. (2004). A Cognitive psychology of mass communication (4 th Edition). Taylor&Francis e-Library.
21. Işık, O., Tengilimoğlu, D., Tosun, N., Zekioğlu, A., Tengilimoğlu, O. (2022). Evaluating the factors (stress, anxiety and depression) affecting the mental health condition of nurses during the Covid-19 pandemic. Evaluation & the Health Professions, 45 (1), 86-96.
22. İşlek, E., Özatkan, Y., Bilir, M.K., Arı, H.O., Çelik, H., Yıldırım, H.H. (2021). Türkiye’de Covid-19 pandemisi yönetimi ve sağlık politikası stratejileri. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Dergisi, 4 (2), 54-65.
23. İzgüden, D., Akbolat, M., Bostan, S., Erdem, R. (2022). Covid-19 aşı tutum ölçeği: geçerlilik ve güvenirlik çalışması: metodolojik çalışma. Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences, 7 (3), 826-836.
24. Karadut, İ.C. (2023). Demokrasi ve teknokrasi ilişkisi: koronavirüs bilim kurulu örneği. Ombudsman Akademik, 9 (17), 169-196.
25. Kaya, G., Trabzon, Ş., Altındiş, S. (2022). Bireylerin yeni koronavirüs (Sars Cov-2) ve Covid-19 hastalığı hakkındaki bilgileri ve Covid-19 korku düzeyleri. Sağlık Bilimlerinde Değer, 12 (2), 215-223.
26. Krasniqi, B.A., Kryeziu, L., Bağış, M. Kurutkan, M.N., İdrizi, S. (2021). Covid-19 and SMEs in Kosovo: assessing effect and policy preferences, Journal of Developmental Entrepreneurship, 26 (1).
27. Kurt, S. & Karaaziz, M. (2021). Covid-19 pandemisinin psikososyal alandaki etkileri. YDÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, 3(2), 81-91.
28. Maibach, E.W. & Parrott, R.L. (1995). Designing health messages: approaches from communication theory and public health practice. Sage.
29. McGrath, J. (1995). The gatekeeping process: the right combinations to unlock the Gates. İçinde Edit. E. Maibach, ve R.L. Parrott (Eds.). Designing health messages: approaches from communication theory and public health practice, (199-216). Sage.
30. Nan, X., Iles, I. A., Yang, B., Ma, Z. (2022). Public health messaging during the COVID-19 pandemic and beyond: Lessons from communication science. Health Communication, 37(1), 1-19.
31. Nayyar, D. (2007). Modern mass communication concepts and processes. Rajdhani Printers.
32. Robert Koch Institute. (2020). SARS-CoV-2 epidemiological situation in Germany. https://www.rki.de/EN/Content/infections/epidemiology/outbreaks/COVID-19/COVID19.html (Erişim tarihi: 6 Şubat 2025)
33. Slater, M.D. (1995). Choosing audience segmentation strategies and methods for health communication. İçinde E. Maibach ve R.L. Parrott (Eds), Designing health messages: approaches from communication theory and public health practice, (186-198). Sage.
34. Suryasa, I. W., Rodríguez-Gámez, M., Koldoris, T. (2021). The Covid-19 pandemic. International Journal of Health Sciences, 5(2), VI-IX.
35. Tavukcu, M. & Ek, E. (2021). Covid-19 pandemi yönetim süreci: Türkiye perspektifi. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 3 (2), 116-133.
36. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2024). Basın Duyuruları. https://www.saglik.gov.tr/TR-3197/basin-duyurulari.html (Erişim Tarihi: 16.03.2024)
37. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2024). Covid-19 Bilgilendirme Platformu. https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66935/genel-koronavirus-tablosu.html (Erişim Tarihi: 16.03.2024)
38. Tiyek, R. (2022). Yerel yönetim faaliyet raporlarında “Pandemi”: İBB örneği, 2nd International Istanbul Congress of Multidisciplinary Scientific Research, 28-29 Eylül 2022, Bildiri Kitabı.
39. UK Government. (2020). Scientific advisory group for emergencies (SAGE) COVID-19 response. https://www.gov.uk/government/organisations/scientific-advisory-group-for-emergencies (Erişim tarihi: 6 Şubat 2025)
40. Üstün, Ç., & Özçiftçi, S. (2020). Covid-19 pandemisinin sosyal yaşam ve etik düzlem üzerine etkileri: bir değerlendirme. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 25 (COVID-19 Özel Sayısı), 142-153. https://doi.org/10.21673/anadoluklin.721864
41. Velavan, T. P. & Meyer, C.G. (2020). The Covid‐19 epidemic. Tropical Medicine & International Health, 25(3), 278-280.
42. White House. (2021). The Biden administration’s COVID-19 response plan. https://www.whitehouse.gov/covidplan/ (Erişim tarihi: 6 Şubat 2025)
43. Yılmaz, N. (2023). Covid-19 pandemisinin dijitalleşme yönü ve kalkınmaya etkileri. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. https://acikerisim.trakya.edu.tr/server/api/core/bitstreams/18b4ac43-22a4-445d-8f9e-ec4dac938114/content
44. Zakiroğlu, K., Onganer, E., Doğan, A., Özsarı, H., Şahin, A. (2021). Covid-19 pandemisinden çıkarılacak yönetsel dersler. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Dergisi, 4(1), 25-32.
45. Zeybek, K., Sever, M., Esatoğlu, A.E. (2023). Covid-19 pandemisi'nde filyasyon ekiplerinde görev yapan diş hekimlerinin hizmet sunum deneyimlerine yönelik nitel bir araştırma. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 12-30.