Araştırma Makalesi

GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI

Sayı: 40 25 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI

Öz

Deepfake teknolojisi, derin öğrenme algoritmaları yoluyla sahte ancak gerçekçi ses ve video içerikleri üretme kapasitesiyle 2017 yılında gündeme gelmiştir. Bu teknoloji eğitim, sanat gibi alanlarda fayda sağlama potansiyeli taşırken; dezenformasyon amaçlı kullanımıyla sosyal ve hukuki sorunlara neden olmuştur. Çalışma, deepfake teknolojisinin ortaya çıkardığı riskleri ele almakta ve demokratik süreçlere yönelik etkilerine odaklanmaktadır. Literatür taraması ve karşılaştırmalı vaka analizi yönteminin kullanıldığı çalışmada, 2024 ABD Başkanlık Seçimleri sürecinde kullanılan deepfake içerikler incelenmiştir. Analizler, deepfake içeriklerin seçmen manipülasyonu, toplumsal kutuplaşma ve bilgi kirliliği gibi sorunlar ortaya çıkardığını göstermektedir. Sahte videolar ve seslerin, demokratik süreçler üzerinde tehdit oluşturduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, deepfake teknolojisi ile ilgili hukuki düzenlemeler ele alınmakta ve mevcut mevzuatın yetersizliğine vurgu yapılmaktadır. Çeşitli ülkelerde deepfake içeriklere yönelik hukuki düzenlemeler geliştirilmiş olsa da bu düzenlemelerin çoğunlukla kişisel hak ihlalleriyle sınırlı kaldığı, toplumsal manipülasyon ve dezenformasyona yönelik tedbirlerin eksik olduğu görülmüştür. Çalışmada, deepfake teknolojisinin kullanımının etik ve hukuki boyutlarıyla ele alınarak, daha geniş çaplı düzenlemelerin yapılması gerektiği önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Referans1 Akkır, A., & Yıldırım, G. (t.y.). Bir Bilişim Suçu: “Deepfake”. Geliş tarihi 08 Kasım 2024, gönderen https://web.archive.org/web/20240616203246/https://www.mgc.com.tr/bir-bilisim-sucu-deepfake/
  2. Referans2 Babayiğit, B. (2021). Deepfake’in Ceza Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi ve De Lege Ferenda Öneriler. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 25(4), Article 4. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1018877
  3. Referans3 Bandara, P. (2024, Ekim 4). Study Reveals The Most Deepfaked People of 2024. PetaPixel. https://petapixel.com/2024/10/04/study-reveals-donald-trump-taylor-swift-elon-musk-the-most-deepfaked-people-celebrities-of-2024/
  4. Referans4 Barocas, S. (2012). The price of precision: Voter microtargeting and its potential harms to the democratic process. Proceedings of the first edition workshop on Politics, elections and data, 31-36. https://doi.org/10.1145/2389661.2389671
  5. Referans5 Bond, S. (2024, Ağustos 30). How AI-generated memes are changing the 2024 election. NPR. https://www.npr.org/2024/08/30/nx-s1-5087913/donald-trump-artificial-intelligence-memes-deepfakes-taylor-swift
  6. Referans6 Botha, J., & Pieterse, H. (2020). Fake News and Deepfakes: A Dangerous Threat for 21st Century Information Security. Computer Science, Political Science.
  7. Referans7 Bridle, J. (2018). New Dark Age: Technology and the End of the Future (Illustrated edition). Verso.
  8. Referans8 Brown, J. F., & Ng, S. (2023, Şubat 1). China brings into force Regulations on the Administration of Deep Synthesis of Internet Technology addressing deepfakes and similar technologies. https://www.aoshearman.com/en/insights/ao-shearman-on-data/china-brings-into-force-regulations-on-the-administration-of-deep-synthesis-of-internet-technology

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları, Medya Teknolojileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

25 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2024

Kabul Tarihi

29 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 40

Kaynak Göster

APA
Demir, M. (2025). GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 40, 142-177. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1602837
AMA
1.Demir M. GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI. DÜSBED. 2025;(40):142-177. doi:10.15182/diclesosbed.1602837
Chicago
Demir, Mustafa. 2025. “GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 40: 142-77. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1602837.
EndNote
Demir M (01 Ekim 2025) GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 40 142–177.
IEEE
[1]M. Demir, “GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI”, DÜSBED, sy 40, ss. 142–177, Eki. 2025, doi: 10.15182/diclesosbed.1602837.
ISNAD
Demir, Mustafa. “GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 40 (01 Ekim 2025): 142-177. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1602837.
JAMA
1.Demir M. GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI. DÜSBED. 2025;:142–177.
MLA
Demir, Mustafa. “GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 40, Ekim 2025, ss. 142-77, doi:10.15182/diclesosbed.1602837.
Vancouver
1.Mustafa Demir. GERÇEK Mİ, KURGU MU? DEEPFAKE TEKNOLOJİSİ VE DEZENFORMASYON ÇAĞI. DÜSBED. 01 Ekim 2025;(40):142-77. doi:10.15182/diclesosbed.1602837