ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ

Dilek Turan

ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ

Öz

Kültürel Dönüş ile çeviribilimde gerçekleşen paradigma değişikliği ile çevirinin artık kültürel bağlam içinde ele alınmasının ardından çeviribilimde bir başka önemli dönüm noktası da sosyolojik dönüş ile gerçekleşmiştir. Pierre Bourdieu’nün sosyolojik yaklaşımı ile çeviribilim sosyolojiyle birlikte disiplinlerarası bir çalışma alanı oluşturmuş ve çevirmenin toplumsal yapı ve işleyişindeki yeri ve etkisi Çeviri Sosyolojisi Yaklaşımın inceleme alanına girmiştir. Bu çalışmada tıp metinlerinin ve onların çevirisini Bourdieu’nün sosyolojisi ışığında ele almayı amaçlamaktadır. Bu çalışmayla tıp metinleri çevirisinin sosyolojik boyutu ele alınmış, alandan olan ve alandan olmayan okurlar için hazırlanmış iki ayrı okura / erek gruba yönelik hazırlanmış kaynak metinler (Almanca) ve çevirileri (Türkçe) incelenmiştir. İncelemede tıp metinleri çevirisinde sosyolojik çözümleme amaçlanmaktadır. Bunun için iki farklı erek gruba yönelik hazırlanan tıp metinlerinin çevirisinde rol oynayan sosyolojik boyutlar irdelenecek ve Bourdieu’nün kavramları üzerinden yorumlanacaktır. Çevirmen kararlarında rol oynayan değişkenler (alan, sermaye ve habitus) üzerinde durulacak ve çevirilerde erek okur habitusu dikkate alınarak ne gibi çevirmen kararlarına ve çeviri stratejilerine başvurulduğu incelenenektir. Bourdieu’nün kültür sosyolojisinin ve çeviribilimin Çeviri sosyolojisi alanını ortaya çıkarmasıyla disiplinlerarası çalışmalara nasıl yön verdiği örneklerle gösterilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Arı Kabucik, S. (2013). Çeviri Sosyolojisi ve Çeviri Alanında Sosyolojik Yaklaşımların Çeviribilimde Paradigma Değişimine Etkisi. Akademik Bakış Dergisi. Sayı: 37 Temmuz – Ağustos 2013, ISSN:1694-528X İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Türk Dünyası, Kırgız – Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü, Celalabat – Kırgızistan, 1-19.
Bergenholtz H. (1994). “Fachsprache und Gemeinsprache: Lemmaselektion im Fachwörterbuch.” In: (Hrsg.) Schaeder, Burkhard & Bergenholtz, Henning: Fachlexikographie. Fachwissen und seine Repräsentation in Wörterbüchern. Tübingen: Gunter Narr Verlag, [Forum für Fachsprachen-Forschung, Band 23], 385-420.
Bourdieu, P. (1970/1993): Zur Soziologie der symbolischen Formen. Frankfurt/M: Suhrkamp.
Bourdieu, P. (1977). Outline of a Theory of Practice. Çeviren: Richard Nice. Cambridge: Cambridge University Press.
Bourdieu, P. (1982): Die feinen Unterschiede. Kritik der gesellschaftlichen Urteilskraft. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
Bourdieu, P. (1985). Sozialer Raum und “Klassen” Leçon sur la leçon. 2 Vorlesungen Pierre Bourdieu. Übersetzt von: Bernd Schwibs 1. Auflage. Frankfurt am Main:Suhrkamp.
Bourdieu, P. (1990). The Logic of Practice. Çeviren: Richard Nice. Cambridge: Polity Press.
Bourdieu, P. (1993). Sozialer Sinn: Kritik der theoretischen Vernunft. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

Bourdieu, Pierre (2001). Die Regeln der Kunst: Genese und Struktur des literarischen Feldes. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.
Bourdieu, P. (1997): Die verborgenen Mechanismen der Macht. Hamburg: VSAVerlag.
Bourdieu, Pierre (1998): Praktische Vernunft. Zur Theorie des Handelns. Frankfurt/M.: Suhrkamp.
Bourdieu, P. und Wacquant, L. J. D. (1992). An Invitation to Reflexive Sociology. Oxford: Blackwell Publishers.
Bourdieu, P. und Wacquant, L. J. D. (1996): Reflexive Anthropologie. Frankfurt a.M.: Suhrkamp.
Hoffmann, L. (1983). „Arzneimittel-Gebrauchsinformationen: Struktur, Kommunikative Funktion und Verständlichkeit.“ Deutsche Sprache. Zeitschrift für Theorie, Praxis, Dokumentation 11 (1983), 138-159.
Hüging, A.-K. (2011). Übersetzerisches Handeln im Kontext der medizinischen Fachkommunikation. Trier: WVT Wissenschaftlicher Verlag.
Krais, B. und Gebauer, G. (2002). Habitus. Bielefeld: Transcript Verlag.
Lampl, L. (2010). Sozialer Raum, Kapital und Habitus. Eine Analyse des Films Viridiana auf der Grundlage der Sozialtheorie Pierre Bourdieus. Universität Wien, Diplomarbeit, Wien.
Luhmann, N. (1991). Soziale Systeme. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
Luhmann, N. (1998). Die Gesellschaft der Gesellschaft, 1, 2. Bd., Frankfurt am Main: Suhrkamp.
Mentrup, W. (1982). „Gebrauchsinformation – Sorgfältig lesen! Die Packungsbeilage von Medikamenten im Schaltkreis medizinischer Kommunikation: Handlungsausschnitt.” Siegfried Grosse und Wolfgang Mentrup (Hg.): Anweisungstexte. Tübingen: Narr (Forschungsberichte des Instituts für Deutsche Sprache Mannheim, 54), 9-55.
Newmark, P. (1988). A Textbook of Translation. New York: Prentice Hall.
Reiβ, K. (1983). Texttyp und Übersetzungsmethode. Der operative Text. Heidelberg: Julius Groos Verlag.
Reiβ, K. und Vermeer H. J. (1984). Grundlegung einer allgemeinen Translationstheorie. Tübingen: De Gruyter.
Simeoni, D. (1998). The pivotal status of the translator’s habitus. Target 10 (1), 1-39.
Stolze, R. (2008). Übersetzungstheorien. Eine Einführung. Tübingen: Gunter Narr Verlag.
Turan, D. (2014). “Medizinische Terminologie als Herausforderung für den Medizinübersetzer am Beispiel des Sprachenpaars Deutsch-Türkisch”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi- The Journal of International Social Research. Cilt: 7 Sayı: 35 Volume: 7 Issue: 35 (2014), 233-242.
Wilmanns, J. C. und Schmitt, G. (2002). Die Medizin und ihre Sprache. Lehrbuch und Atlas der Medizinischen Terminologie nach Organsystemen. Landsberg/Lech: Ecomed Verlag.
Wolf, M. ( 2008). „Dem Publikum neue Werte aufdrängen ...“ Macht und Ohnmacht von literarischen Übersetzer-Innen in übersetzungssoziologischer Sicht. Lebende Sprachen Nr.2/2008.
https://www.bfarm.de/DE/Home/home_node.html (zuletzt abgerufen am: 30.05.2021)
https://www.cocukistiyorum.com/farlutal-ilaci-nedir-ne-zaman-ve-nicin-kullanilir.html (zuletzt abgerufen am: 06.02.2021)
https://www.ilacweb.com/farlutal-5-mg-tablet/ (zuletzt abgerufen am: 06.02.2021)
https://www.ilacprospektusu.com/ilac/55/farlutal-5-mg-12-tablet (zuletzt abgerufen am: 06.02.2021)
https://medizingeschichte.charite.de/fileadmin/user_upload/microsites/m_cc01/medizingeschichte/Lehre/Skript_Medizinische_Fachsprache_Modellstudiengang_Ch
arit%C3%A9_Auflage_2_2015.pdf (zuletzt aufgerufen am: 10.04.2021)
https://www.pfizer.at/unternehmen/rezeptpflichtige-medikamente/farlutal/ (zuletzt abgerufen am: 06.02.2021)
http://labeling.pfizer.com/ShowLabeling.aspx?id=1959 (zuletzt abgerufen am: 06.02.2021)
http://labeling.pfizer.com/ShowLabeling.aspx?id=1961 (zuletzt abgerufen am: 06.02.2021)
https://www.ris.bka.gv.at/GeltendeFassung.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Gesetzesnummer=10010441 (zuletzt abgerufen am: 30.05.2021)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Dilek Turan ^*
0000-0002-3895-9941
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

8 Haziran 2021

Kabul Tarihi

21 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 30

IZ

https://izlik.org/JA49ZS92SY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Turan, D. (2022). ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30, 417-443. https://izlik.org/JA49ZS92SY

AMA

1.Turan D. ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ. DÜSBED. 2022;(30):417-443. https://izlik.org/JA49ZS92SY

Chicago

Turan, Dilek. 2022. “ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 30: 417-43. https://izlik.org/JA49ZS92SY.

EndNote

Turan D (01 Haziran 2022) ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 30 417–443.

IEEE

[1]D. Turan, “ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ”, DÜSBED, sy 30, ss. 417–443, Haz. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49ZS92SY

ISNAD

Turan, Dilek. “ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 30 (01 Haziran 2022): 417-443. https://izlik.org/JA49ZS92SY.

JAMA

1.Turan D. ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ. DÜSBED. 2022;:417–443.

MLA

Turan, Dilek. “ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 30, Haziran 2022, ss. 417-43, https://izlik.org/JA49ZS92SY.

Vancouver

1.Dilek Turan. ÇEVİRİ SOSYOLOJİSİ BAĞLAMINDA BOURDİEU’NÜN KÜLTÜR SOSYOLOJİSİ VE TIP METİNLERİ ÇEVİRİSİ. DÜSBED [Internet]. 01 Haziran 2022;(30):417-43. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49ZS92SY