Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı?

Özlem Orhan; İbrahim Tekpınar; Volkan Baki Çetin; Ahmet Yiğit Kaptan; Mehmet Akif Altay

doi:10.5798/dicletip.1170231

Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı?

Öz

Amaç: Teknolojinin yaygınlaşması ve özellikle COVID-19 pandemisi nedeniyle birçok hasta sağlık hakkında bilgiye erişmek için ilk aşamada İnternet’e başvurmaktadır. Popüler bir sosyal medya ağı olan YouTube ise bilgi oluşturmak ve dağıtmak için kullanılan güvenilir denetleme mekanizması olmayan, ucuz ve kolay ulaşılan bir video paylaşım platformudur. Amacımız pes ekinovarus (PEV) konusunda YouTube’da sunulan videoların güvenirliliğini, geçerliliğini ve kapsamını incelemektir. Yöntemler: Temmuz 2021’de, YouTube’da “çarpık ayak deformitesi” ve “pes ekinovarus” terimleriyle yapılan aramada alaka düzeyi sıralamasında en çok izlenen ilk 50 video iki yazar tarafından bağımsız olarak değerlendirildi. Her video için web linki, başlık, izlenme sayısı, süresi, yayınlanma tarihi, beğenme, beğenmeme ve yorum sayısı, içerik üreticisi (hekim, hekim dışı sağlık profesyoneli, hasta, ticari, diğer), içerik (eğitici, cerrahi teknik, hasta deneyimi, reklam, diğer) not edildi. Videoların güvenilirliği ve geçerliliği Journal of the American Medical Association (JAMA) kriterleri ve YouTube için modifiye edilmiş DISCERN kriterleri ile değerlendirildi. Mevcut YouTube videolarında PEV tanı ve tedavisi kapsam skoru ile değerlendirildi. Bulgular: Gözlemciler arası güvenirlik JAMA, DISCERN ve kapsam skorları için iyi seviyedeydi (korelasyon katsayısı: 0,91; 0,96; 0,98). Değişkenler ile değerlendirme skorlarının ilişkisi Spearman korelasyon ile test edildi. JAMA kriterleri ile süre arasında pozitif, içerik üreticisinin sağlık çalışanı olmaması durumunda negatif ilişki olduğu görüldü. (sırasıyla, p<0,05; r: 0,372 ve p<0,05; r: -0,556 ).DISCERN kriterleri ile yorum sayısı arasında pozitif bir ilişki saptandı (p<0,05; r:0,265). Kapsam skoru ile süre arasında pozitif, içerik üreticisinin sağlık çalışanı olmaması durumunda negatif bir ilişki vardır (sırasıyla p<0,05; r:0,632 ve p<0,05; r:-0,459 ). Sonuç: Türkçe YouTube videoları PEV hakkında gerekli etik ve kalite standartlarının altındadır. İçerik olarak bilimsel kanıta bağlı ancak halka hitap edecek seviyede, kapsamlı ancak kavraması zor olmayan rehber videoların hazırlanması faydalı olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. Barrie A, Varacallo M. Clubfoot. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; February 12, 2022. PMID: 31855401.
2. Balasankar G, Luximon A, Al-Jumaily A. Current conservative management and classification of clubfoot: A review. J Pediatr Rehabil Med. 2016;9(4):257-64.
3. Weaver J. More people search for health online.msnbc.com. http://www.nbcnews.com/id/3077086/t/morepeopl e-search-health-online. Accessed April 10, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Özlem Orhan ^* Bu kişi benim
Türkiye

İbrahim Tekpınar Bu kişi benim
Türkiye

Volkan Baki Çetin Bu kişi benim
Türkiye

Ahmet Yiğit Kaptan Bu kişi benim
Türkiye

Mehmet Akif Altay Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

9 Kasım 2021

Kabul Tarihi

10 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 49 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.5798/dicletip.1170231

IZ

https://izlik.org/JA73KP85BX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Orhan, Ö., Tekpınar, İ., Çetin, V. B., Kaptan, A. Y., & Altay, M. A. (2022). Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı? Dicle Medical Journal, 49(3), 491-497. https://doi.org/10.5798/dicletip.1170231

AMA

1.Orhan Ö, Tekpınar İ, Çetin VB, Kaptan AY, Altay MA. Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı? diclemedj. 2022;49(3):491-497. doi:10.5798/dicletip.1170231

Chicago

Orhan, Özlem, İbrahim Tekpınar, Volkan Baki Çetin, Ahmet Yiğit Kaptan, ve Mehmet Akif Altay. 2022. “Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı?”. Dicle Medical Journal 49 (3): 491-97. https://doi.org/10.5798/dicletip.1170231.

EndNote

Orhan Ö, Tekpınar İ, Çetin VB, Kaptan AY, Altay MA (01 Eylül 2022) Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı? Dicle Medical Journal 49 3 491–497.

IEEE

[1]Ö. Orhan, İ. Tekpınar, V. B. Çetin, A. Y. Kaptan, ve M. A. Altay, “Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı?”, diclemedj, c. 49, sy 3, ss. 491–497, Eyl. 2022, doi: 10.5798/dicletip.1170231.

ISNAD

Orhan, Özlem - Tekpınar, İbrahim - Çetin, Volkan Baki - Kaptan, Ahmet Yiğit - Altay, Mehmet Akif. “Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı?”. Dicle Medical Journal 49/3 (01 Eylül 2022): 491-497. https://doi.org/10.5798/dicletip.1170231.

JAMA

1.Orhan Ö, Tekpınar İ, Çetin VB, Kaptan AY, Altay MA. Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı? diclemedj. 2022;49:491–497.

MLA

Orhan, Özlem, vd. “Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı?”. Dicle Medical Journal, c. 49, sy 3, Eylül 2022, ss. 491-7, doi:10.5798/dicletip.1170231.

Vancouver

1.Özlem Orhan, İbrahim Tekpınar, Volkan Baki Çetin, Ahmet Yiğit Kaptan, Mehmet Akif Altay. Pes ekinovaruslu hastalar için YouTube etik ve kapsamlı bir bilgi kaynağı mı? diclemedj. 01 Eylül 2022;49(3):491-7. doi:10.5798/dicletip.1170231

Cited By

Smear Sonucu ‘Önemi Belirlenemeyen Atipik Skuamöz Hücreler (ASC-US)’ Olarak Raporlanan Hastalar İçin Youtube Yeterli ve Güvenilir Bir Bilgi Kaynağı mı?

Akdeniz Medical Journal

https://doi.org/10.53394/akd.1514840