Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması

Fatma Subaşı Turgut; Mehmet Karadağ; Seyithan Taysi; Zehra Hangül; Cem Gökçen

doi:10.5798/dicletip.1191425

Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması

Öz

Giriş ve Amaç: Otizm Spektrum Bozukluğunun etiyolojisini saptamaya yönelik çalışmalarda kesin bir sebep bulunamamış olmakla birlikte literatürde artan kanıtlar, oksidatif stresin otizmin gelişimi ve klinik tezahüründe rol oynadığını düşündürmektedir. Çalışmamız oksidatif stres ile otizm spektrum bozukluğu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde güçlü bir oksidan olan peroksinitritin destekleyici biyokimyasal belirteç olarak kullanılıp kullanılamayacağını araştırmak için tasarlanmıştır ve bildiğimiz kadarıyla peroksinitritin otizmli çocukların serumlarında çalışıldığı ilk çalışmadır. Yöntemler: Araştırmamızda 3-12 yaş aralığındaki 40 otizmli çocuk ile aynı yaş grubundaki 40 sağlıklı kontrol çocuğun serum peroksinitrit düzeyleri ölçülmüş ve peroksinitrit düzeyi ile otizm şiddeti arasındaki ilişki araştırılmıştır. Otizm semptomlarının şiddeti, Childhood Autism Rating Scale puanlarına göre değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda vaka ve kontrol grupları arasında peroksinitrit değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık belirlenmiştir (p=0,010). Verilerimiz Peroksinitrit düzeyleri ile otizm şiddeti arasında ise anlamlı ilişki olmadığını göstermektedir (p=0,527). Sonuç: Bulgularımız otizmde oksidatif stresin arttığına dair artan kanıtlarla tutarlı olarak peroksinitrit düzeylerinin otizm tanısı olan grupta daha yüksek olduğunu göstermekte ve oksidatif stresin otizm patofizyolojisindeki rolüne işaret etmektedir. Peroksinitrit gibi güçlü oksidanlar ve bu yolaktaki farklı biyobelirteçlerin kombinasyonlarının dikkate alınarak tasarlandığı çalışmaların Otizm Spektrum Bozukluğu fizyopatolojisinin daha iyi anlaşılmasını sağlayabileceği ve potansiyel tedaviler için yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. Association AP: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: DSM-5. Washington; 2013.
2. Chen L, Shi X-J, Liu H, et al. Oxidative stress marker aberrations in children with autism spectrum disorder: a systematic review and meta-analysis of 87 studies (N= 9109). Translational psychiatry. 2021; 11: 1-10.
3. İlhan A, Aylin A. Otizm Spektrum Bozukluğunda Endokrin Bozucuların Rolü Var mıdır? H.Ü. Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2018; 5(3): 88-102.
4. Bjørklund G, Meguid NA, El-Bana MA, et al. Oxidative stress in autism spectrum disorder. Molecular neurobiology. 2020; 57: 2314-32.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Subaşı Turgut ^* Bu kişi benim
Türkiye

Mehmet Karadağ Bu kişi benim
Türkiye

Seyithan Taysi Bu kişi benim
Türkiye

Zehra Hangül Bu kişi benim
Türkiye

Cem Gökçen Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

13 Eylül 2022

Kabul Tarihi

19 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 49 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.5798/dicletip.1191425

IZ

https://izlik.org/JA23SR49FF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Subaşı Turgut, F., Karadağ, M., Taysi, S., Hangül, Z., & Gökçen, C. (2022). Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması. Dicle Medical Journal, 49(4), 645-652. https://doi.org/10.5798/dicletip.1191425

AMA

1.Subaşı Turgut F, Karadağ M, Taysi S, Hangül Z, Gökçen C. Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması. diclemedj. 2022;49(4):645-652. doi:10.5798/dicletip.1191425

Chicago

Subaşı Turgut, Fatma, Mehmet Karadağ, Seyithan Taysi, Zehra Hangül, ve Cem Gökçen. 2022. “Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması”. Dicle Medical Journal 49 (4): 645-52. https://doi.org/10.5798/dicletip.1191425.

EndNote

Subaşı Turgut F, Karadağ M, Taysi S, Hangül Z, Gökçen C (01 Aralık 2022) Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması. Dicle Medical Journal 49 4 645–652.

IEEE

[1]F. Subaşı Turgut, M. Karadağ, S. Taysi, Z. Hangül, ve C. Gökçen, “Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması”, diclemedj, c. 49, sy 4, ss. 645–652, Ara. 2022, doi: 10.5798/dicletip.1191425.

ISNAD

Subaşı Turgut, Fatma - Karadağ, Mehmet - Taysi, Seyithan - Hangül, Zehra - Gökçen, Cem. “Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması”. Dicle Medical Journal 49/4 (01 Aralık 2022): 645-652. https://doi.org/10.5798/dicletip.1191425.

JAMA

1.Subaşı Turgut F, Karadağ M, Taysi S, Hangül Z, Gökçen C. Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması. diclemedj. 2022;49:645–652.

MLA

Subaşı Turgut, Fatma, vd. “Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması”. Dicle Medical Journal, c. 49, sy 4, Aralık 2022, ss. 645-52, doi:10.5798/dicletip.1191425.

Vancouver

1.Fatma Subaşı Turgut, Mehmet Karadağ, Seyithan Taysi, Zehra Hangül, Cem Gökçen. Otizm ve Oksidatif Stres: Bir Vaka Kontrol Çalışması. diclemedj. 01 Aralık 2022;49(4):645-52. doi:10.5798/dicletip.1191425