Araştırma Makalesi

Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi

Cilt: 51 Sayı: 1 14 Mart 2024
PDF İndir

Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırma hastanede yatan kronik hastalığı olan yaşlı hastaların anksiyete ve baş etme düzeylerinin belirlenmesi ve etkileyen değişkenlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntemler: Çalışma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini 01.04.2022-01.07.2023 tarihleri arasında hastaneye yatan 65 yaş kronik hastalığı olan 1426 hasta, örneklemini ise 310 hasta oluşturmuştur. Veriler, üç bölümden oluşan (yaşlı bireyleri tanımlayıcı form, Beck Anksiyete Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tutumları Ölçeği) bir veri formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde ortalama, sayı, yüzde, pearson korelasyon ve regresyon analizi (stepwise) kullanılmıştır. Sonuçlar: Yaşlı hastaların yaş ortalaması 70,83 ±5,66 olarak, hastalığı nedeni ile hastaneye yıllık yatış sayısı ortalaması 2,05±1,11 olarak saptanmıştır. Yaşlıların “anksiyete” puan ortalaması 23,53±9,85 olarak saptandı. Sıklıkla ilk üç sırada kullanılan başa çıkma tutumları dini başa çıkma (31,38±1,92), madde kullanımı (11,96±2,83), soruna odaklanma ve duyguları açığa vurma (10,32±2,29) olarak saptamıştır. Anksiyete düzeyini yaşın ileri olması arttırmakta (ß=0,229), sağlığı iyi olarak değerlendirme azaltmakta (ß=-0,338), hastalığı için hafif kaygı yaşadığını ifade etme azaltmakta (ß=-0,248)’ dır. Kronik hastalık sayısının fazla olması ise anksiyete düzeyini arttıran (ß=0,110) ve belirleyen değişkenler olarak saptanmıştır. Tartışma: Hastanede yatan kronik hastalığı olan yaşlıların kaygılı oldukları ve yaşanan kaygı ile etkili baş etmede yeterli olmadıklarını söyleyebiliriz. Yaşın ileri olması ve kronik hastalık sayısının fazla olması anksiyeteyi arttıran değişkenlerdir. Yaşlılar için özel olarak hizmet alabilecekleri geriatrik ruh sağlığı tedavi merkezleri, ruh sağlığını koruyucu ve özellikle depresyon ve kaygı bozukluğu gibi ruhsal hastalıkları önleyici özel hizmet birimlerinin (psikiyatri hekimi, hemşire, sosyal hizmet uzmanı ve psikoloğun da dahil olduğu) oluşturulması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1.Türkiye İstatistik Kurumu. İstatistiklerle Yaşlılar,2021.https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2021-45636. (Erişimtarihi:04.02.2023).
  2. 2.Aydemir Ç, Çetin Ş. Kronik hastalıklar vepsikososyal bakım. JAMER 2019;4(3):109-15.
  3. 3.Gülbayrak C, Açık Y, Oğuzöncül AF, Deveci SE,Ozan AT. Yenimahalle eğitim araştırma sağlıkocağına başvuran yaşlılardaki kronik hastalıklarınsıklığı ve maliyeti. Eurasion J Medicine 2003; 35: 7-12.
  4. 4.Makovski TT, Schmitz S, Zeegers MP, Stranges S,Van Den Akker M. Multimorbidity and quality of life:Systematic literature review and meta-analysis.AgeingRes 2019; 53: 100903. doi:10.1016/j.arr.2019.04.005.
  5. 5.Erşan EE, Kelleci M,Baysal B. Kalp hastalarındapsikososyal uyum, depresyon, anksiyete ve stresdüzeylerine bir bakış. Klinik Psikiyatri 2013; 16:2142-4.
  6. 6.Arslan Ş, Atalay A,Kutsal YG. Yaşlılarda ilaçtüketimi. Türk J. Geriatr. 2000; 3: 56-60.
  7. 7.Yerli G. Yaşlılık dönemi özellikleri ve yaşlılarayönelik sosyal hizmetler. Uluslararası SosyalAraştırmalar Dergisi 2017; 10(52): 1278-87.
  8. 8.Eroğlu MZ, Annagür BB, İçbay, E. Yaşlılarda yaygınanksiyete bozukluğunun değerlendirilmesi.Gaziantep Medical Journal 2012; 18(3): 143-7.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tıp Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

14 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

31 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

6 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 51 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kaçan, H., & Bayram Değer, V. (2024). Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi. Dicle Medical Journal, 51(1), 117-127. https://doi.org/10.5798/dicletip.1451735
AMA
1.Kaçan H, Bayram Değer V. Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi. diclemedj. 2024;51(1):117-127. doi:10.5798/dicletip.1451735
Chicago
Kaçan, Havva, ve Vasfiye Bayram Değer. 2024. “Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi”. Dicle Medical Journal 51 (1): 117-27. https://doi.org/10.5798/dicletip.1451735.
EndNote
Kaçan H, Bayram Değer V (01 Mart 2024) Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi. Dicle Medical Journal 51 1 117–127.
IEEE
[1]H. Kaçan ve V. Bayram Değer, “Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi”, diclemedj, c. 51, sy 1, ss. 117–127, Mar. 2024, doi: 10.5798/dicletip.1451735.
ISNAD
Kaçan, Havva - Bayram Değer, Vasfiye. “Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi”. Dicle Medical Journal 51/1 (01 Mart 2024): 117-127. https://doi.org/10.5798/dicletip.1451735.
JAMA
1.Kaçan H, Bayram Değer V. Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi. diclemedj. 2024;51:117–127.
MLA
Kaçan, Havva, ve Vasfiye Bayram Değer. “Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi”. Dicle Medical Journal, c. 51, sy 1, Mart 2024, ss. 117-2, doi:10.5798/dicletip.1451735.
Vancouver
1.Havva Kaçan, Vasfiye Bayram Değer. Hastanede Yatan Yaşlı ve Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Anksiyete ve Baş Etme Düzeyleri ile Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi. diclemedj. 01 Mart 2024;51(1):117-2. doi:10.5798/dicletip.1451735

Cited By