Erkek Voleybolcuların Beslenme Tutumlarının, Egzersiz Bağımlılıklarının ve Egzersizde Davranışsal Düzenlemelerinin İlişkisi

Öz

Amaç: Bu araştırma erkek voleybolcuların beslenme tutumlarının, egzersiz bağımlılıklarının ve egzersizde davranışsal düzenlemelerinin ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntemler: Araştırma, belirlenen amaç doğrultusunda nicel araştırma türünde korelasyonel araştırma desenine uygun olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Türkiye’deki erkek voleybolcular oluştururken; örneklemini ise yaşları 18 ile 32 arasında değişen toplam 170 erkek voleybolcu oluşturdu. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı iki bölümden oluşmakta olup, birinci bölümde katılımcıların demografik bilgilerini belirlemeye yönelik “Kişisel Bilgi Formu”, ikinci bölümde ise katılımcıların beslenme tutumları beslenme tutumlarını belirlemeye yönelik “Beslenme Tutum Ölçeği”, egzersiz bağımlılıklarını belirlemeye yönelik “Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği” ve egzersizde davranışsal düzenlemelerini belirlemeye yönelik ise “Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS istatistik paket programı kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p˂0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre; erkek voleybolcuların beslenme tutumlarının, egzersiz bağımlılıklarının ve egzersizde davranışsal düzenlemeleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı(p<0.05). Ayrıca sağlıklı beslenme tutumları sergileyen voleybolcuların, egzersiz bağımlılıklarını daha olumlu biçimde yönetebildikleri ve egzersiz bağımlılığı ile birlikte ortaya çıkan davranışsal düzenlemelerin, sporcuların genel performansı üzerinde kritik bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak; erkek voleybolcuların beslenme tutumlarının, egzersiz bağımlılıklarının ve egzersizde davranışsal düzenlemelerinin birbirinden etkilenmediği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Voleybol
• Beslenme Tutumu
• Egzersiz Bağımlılığı
• Egzersizde Davranışsal Düzenleme

Kaynakça

1. 1.Józef D, Laskowski R. Nutrition and physicalperformance in athletes. Sports Medicine, 2017;47(8), 1491-503.
2. 2.Achor S, Reivich K. The power of positivepsychology in sport: Improving mental toughness inathletes. Journal of Sport Psychology, 2018; 40(2),115-27.
3. 3.Coutinho D, Gonçalves B. Behavioral regulationand motivation in sports: A systematic review.Journal of Sport Behavior, 2018; 41(1), 56-68.
4. 4.Iserbyt P, Lievens, F. The impact of nutrition onathletes’ performance and recovery. EuropeanJournal of Sports Science, 2021; 33(9), 143-57.
5. 5.Foster C, Porcari JP. Exercise dependence and itsimpact on athletes. Journal of Applied SportPsychology, 2020; 12(4), 142-55.
6. 6.Miller JA, Mikesky A. Psychological techniques forimproving performance in sports. Journal of SportsPsychology and Performance, 2019; 28(5), 185-98.
7. 7.Reilly T, Drust B. The role of exercise and nutritionin optimizing performance in team sports. International Journal of Sports Medicine, 2022; 43(6), 300-12.
8. 8.Demir BS. Eğitim araştırmaları nitel nicel vekarma yaklaşımlar. Ankara: Eğiten Kitap, 2014.

9. 9.Büyüköztürk Ş, Çakmak EK, Akgün ÖE, et al.Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: PegemAkademi, 2013.
10. 10.Malhotra NK. Marketing Research an AppliedOrientation, 4. Edition, Pearson Prentice Hall, NewJersey, 2004.
11. 11.Aaker DA, Kumar V, Day GS. Marketing Research,9.Edition, John Wiley & Sons, Danvers, 2007.
12. 12. Gegez AE. Pazarlama Araştırmaları, 3. Baskı, BetaBasım Yayım Dağıtım A.Ş., İstanbul, 2010.
13. 13.Zikmund WG. Business Research Methods, 5.Edition, The Dryden Press, Orlando, 1997.
14. 14.Çelik Kayapınar F, Savaş B. Nutrition AttitudeScale (NAS): Validity and Reliability Study. In N.Lukpanovna Shapekova, B. Ak, and A.E. EsatoğluInnovations in Health Sciences. Cambridge ScholarsPublishing, 2019; 567-72.
15. 15. Tekkurşun Demir G,Hazar Z, Cicioğlu Hİ. EgzersizBağımlılığı Ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve GüvenirlikÇalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 2018; 26(3):865-74.
16. 16.Mullen E, Markland D, Ingledew DK. A GradedConceptualization of Self-Determination in TheRegulation of Exercise Behavior: Development of AMeasure Using Confirmatory Factor AnalysisProcedures. PersIndiv Differ, 1997; 23(5), 745-52.
17. 17.Markland D, Tobin V. A modification of theBehavioral Regulation in Exercise Questionnaire toinclude an assessment of amotivation. Journal ofSport and Exercise Psychology, 2004; 26: 191-6.
18. 18.Ersöz G, Aşçı FH, Altıparmak E. EgzersizdeDavranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2: Geçerlilik veGüvenilirlik Çalışması (Reliability and Validity ofBehavioral Regulations in Exercise Questionnaire-2). Turkiye Klinikleri J Sports Sci 2012; 4(1): 22-31.
19. 19.Karasar N. Bilimsel Araştırma Yöntemi:Kavramlar, İlkeler, Teknikler. 36. Baskı. Ankara:Nobel Yayınevi; 2020.
20. 20.Kinnear TC, Taylor JR. Marketing Research AnApplied Approach, International Edition, McGrawHill, 1996.
21. 21.Stenling A, Ivarsson A, Lindwall M. The onlyconstant is change: Analysing and understandingchange in sport and exercise psychology research.International Review of Sport and ExercisePsychology, 2017; 10(1) 230-51.
22. 22.Thomas DT, Erdman KA, Burke LM. (2014).Nutrition and athletic performance. Med. Sci. SportsExerc, 2016; 48(3), 543-68.
23. 23.Hausenblas HA, Schoulda JA, Smoliga JM.Exercise Addiction: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Behavioral Addictions, 2020;9(1), 63-80.
24. 24.Meyer M, Sattler I, Schilling H, et al. Mentaldisorders in individuals with exercise addiction—across-sectional study. Frontiers in psychiatry, 2021;12, 751550.
25. 25.Meyer AB, Grosse M. Nutrition habits of athletes:The impact of dietary choices on performance andhealth. Journal of Sports Sciences, 2019; 37(2), 153-61.
26. 26. Wu S, Xiu X, Qian Q. Associations between dietarypatterns and physical activity with physical fitnessamong adolescents in Shandong Province, China: aCross-sectional study. Nutrients, 2023; 15(6), 1425.
27. 27.Teixeira PJ, Marques MM, Silva MN, et al. Aclassification of motivation and behavior changetechniques used in self-determination theory-based interventions in health contexts. Motivation science,2020; 6(4), 438.
28. 28.Marques-Aleixo I, Beleza J, Sampaio A, et al.Preventive and therapeutic potential of physicalexercise in neurodegenerative diseases.Antioxidants & redox signaling, 2021; 34(8), 674-93.
29. 29.Erdoğan R, Tizar E, Ayhan S, et al. Üniversiteöğrencilerinin egzersiz bağımlılığı ve sağlıklı yaşambiçimi davranışlarının incelenmesi. Dicle Tıp Dergisi,2023; 50(1), 120-9.