Nekrotizan Enterokolit Hastalarında Hemogram ve Biyokimyasal Parametrelerin Tanı ve Takipteki Yeri

Öz

Giriş: Nekrotizan enterokolit, prematüre yenidoğanlarda görülen gastrointestinal bir hastalıktır. Bazı laboratuvar bulguları, erken tanı ve izlemde önemli rol oynayabilir. Bu çalışmada, hemogram ve biyokimya laboratuvar parametrelerinin nekrotizan enterokolit tanı ve takibindeki önemini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntemler: Çalışmamıza nekrotizan enterokolit tanısı almış 115 hasta ve nekrotizan enterokolit gelişmeyen ve diğer nedenlerle takip edilen 115 hastadan oluşan kontrol grubu dahil edildi. Laboratuvar bulguları karşılaştırılmıştır. Sonuçlar: Nekrotizan enterokolit grubunda kontrol grubuna göre doğumda bakılan glukoz, alanin aminotransferaz, aspartat aminotransferaz, sodyum, potasyum, hemoglobin, hematokrit, trombosit ve ortalama trombosit hacmi düzeyleri anlamlı şekilde daha düşük, beyaz kan hücresi düzeyi ise daha yüksek saptanmıştır (p<0.05). Doğumda lökositoz, trombositopeni ve hipoglisemi bulunan hastalarda NEK gelişme oranı daha yüksek saptanırken; lökopeni, anemi, hematokrit düşüklüğü, üre yüksekliği, hiponatremi ve hiperkalemi olan hastalarda ise NEK gelişme oranının daha düşük olduğu gözlendi (p<0.05). Eksitus olan nekrotizan enterokolitli hastalarda, taburcu olanlara göre tanı anında albümin, indirekt bilirubin, kalsiyum, sodyum ve trombosit düzeyleri taburcu olanlara göre anlamlı olarak daha düşük; üre, kreatinin, aspartat aminotransferaz, laktat dehidrogenaz, kreatin kinaz, magnezyum, potasyum, prokalsitonin, beyaz kan hücresi, trombosit dağılım genişliği ve lenfosit düzeyleri ise daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca nekrotizan enterokolitli hastalarda tanı anında lökopeni, lenfopeni, nötrofili, trombositopeni, laktik dehidrogenaz yüksekliği, hipermagnezemi ve C-reaktif protein yüksekliği saptananlarda mortalite oranının daha yüksek olduğu belirlenmiştir(p<0.05). Tartışma: Prematüre yenidoğanlarda nekrotizan enterokolit tanı ve prognoz belirlemede hemogram ve biyokimya bulgularının doğru kullanımı, hastalığa bağlı morbidite ve mortalite oranlarının azaltılmasında etkili olabilir.

Anahtar Kelimeler

• Nekrotizan enterokolit
• yenidoğan
• hemogram
• biyokimya

Kaynakça

1. 1.Lueschow S.R., Boly T.J., Jasper E., Patel R.M., &McElroy S. J. A critical evaluation of currentdefinitions of necrotizing enterocolitis. Pediatricresearch. 2022; 91: 590-7.
2. 2.Neu J. Necrotizing enterocolitis: the future.Neonatology. 2020; 117: 240-4.
3. 3.Ergenekon E., Tayman C., & Özkan H. Turkishneonatal society necrotizing enterocolitis diagnosis,treatment and prevention guidelines. Turkisharchives of pediatrics. 2021; 56: 513.
4. 4.Walsh MC, Kliegman RM. Necrotizingenterocolitis: treatment based on staging criteria.Pediatr. Clin. N. Am.. 1986; 33:179-201.
5. 5.Georges Pius K M, Aurore Albane E, Marie-Paul B,et al. Neonatal Sepsis: Highlights and Controversies.J Pediatr Neonatal. 2022; 4: 1-5.
6. 6. Okur N, Buyuktiryaki M, Uras N, et al. Platelet massindex in very preterm infants: can it be used as aparameter for neonatal morbidities? J. Matern.-FetalNeonatal Med. 2016; 29: 3218-22.
7. 7.Torer B, Hanta D, Yapakci E, et al. Association ofserum albümin level and mortality in prematureinfants. J. Clin. Lab. Anal. 2016; 30: 867-72.
8. 8.Patel RM, Knezevic A, Shenvi N, et al. Associationof red blood cell transfusion, anemia, andnecrotizing enterocolitis in very low-birth-weight infants. Jama. 2016; 315: 889-97.

9. 9.Maheshwari A. Immunological and hematologicalabnormalities in necrotizing enterocolitis. ClinPerinatol. 2015; 42:567.
10. 10.Shi B., Shen L., Huang W. et al. A Nomogram forPredicting Surgical Timing in Neonates withNecrotizing Enterocolitis. J. Clin. Med. 2023; 12:3062.
11. 11. Kordasz M., Racine M., Szavay P. et al. Risk factorsfor mortality in preterm infants with necrotizingenterocolitis: a retrospective multicenter analysis.Eur. J. Pediatr. 2022; 1: 1-7.
12. 12.Garg Parvesh Mohan ve ark. Hematologicalpredictors of mortality in neonates with fulminantnecrotizing enterocolitis. Journal of Perinatology.2021; 41: 1110-1121.
13. 13. Toan N.D., Darton T.C., Huong N.H.T. at al. Clinicaland laboratory factors associated with neonatalsepsis mortality at a major Vietnamese children’shospital. PLOS glob. public health. 2022; 2:e0000875.
14. 14.Siahaan E.S.E.D., Adriansyah W., Sasmita A.P.,Fauzi A.R., Dwihantoro A., & Gunadi. Outcomes andprognostic factors for survival of neonates withnecrotizing enterocolitis. Front. pediatr. 2021; 9:744504.
15. 15.Ree IM, Fustolo-Gunnink SF, Bekker V, et al.Thrombocytopenia in neonatal sepsis: Incidence,severity and risk factors. PloS one. 2017; 12:E0185581.
16. 16.El-Abd Ahmed A., Hassan M. H., Abo-Halawa, etal. Lactate and intestinal fatty acid binding proteinas essential biomarkers in neonates with necrotizingenterocolitis: ultrasonographic and surgicalconsiderations. Pediatrics & Neonatology. 2020; 61:481-9.
17. 17.Palleri E., Frimmel V., Fläring U., Bartocci M., &Wester T. Hyponatremia at the onset of necrotizingenterocolitis is associated with intestinal surgeryand higher mortality. European journal ofpediatrics. 2022: 181: 1557-65.
18. 18.Chu A, Chiu HK. Necrotizing enterocolitis in thefull-term infant. Pediatric Annals. 2015; 10:e237-42.
19. 19.Nu Van Anh T, Hao TK, Hoang HH. The role ofplasma lactate dehydrogenase testing in theprediction of severe conditions in newborn infants:A prospective study. Res Rep Neonatol. 2020; 3:31-5.
20. 20.Hong J.Y., Kim Y.M., Hong J.Y. et al. Does antenatalmagnesium sulfate exposure increase the risk ofnecrotizing enterocolitis in preterm neonates?.American Journal of Obstetrics & Gynecology. 2019;220: S327.
21. 21.Ibrohim IS, Pratama HA, Fauzi AR, et al.Association between prognostic factors and theclinical deterioration of preterm neonates withnecrotizing enterocolitis. Sci. Rep. 2022; 12: 13911.
22. 22.Mohsen AH, Kamel BA. Predictive values forprocalcitonin in the diagnosis of neonatal sepsis.Electronic physician. 2015; 4:1190.
23. 23.Ruan L, Chen GY, Liu Z, et al. The combination ofprocalcitonin and C-reactive protein or presepsinalone improves the accuracy of diagnosis of neonatalsepsis: a meta-analysis and systematic review.Critical Care. 2018; 22:1-9.
24. 24.Kliegman R, Geme III JW, editors. NelsonTextbook of Pediatrics, 2-Volume-E-Book. ElsevierHealth Sciences. 2024; 4472e3-e19
25. 25.Dağoğlu, T., Neonatoloji, G. G. T., & İlkeleri, H.Nobel Tıp Kitabevleri. 2008; 2: 133-134.
26. 26.Yurdakök, Murat; Yiğit, Şule; Çelik, Hasan.Yenidoğan Bakımında Hacettepe Uygulamaları.2019; 349.
27. 27.Türk Neonatoloji Derneği, YenidoğanSarılıklarında Yaklaşım, İzlem Ve Tedavi Rehberi.2022; 21-23.