Yurtta Kalan Üniversiteli Kız Öğrencilerde Metabolik Sendrom Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi

Amaç: Yatılı okuyan üniversiteli kız öğrencilerde metabolik sendrom (MetS) parametreleri ve buna bağlı olarak beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyi ve sigara kullanma gibi faktörlerini saptamaktır.
Yöntemler: Araştırma evrenini yurtta kalan kız öğrenciler oluşturmuştur. Gönüllü onam formunu okuyup, imzalayan çalışmaya katılmayı kabul edenler arasından, istenilen bilgileri tam olan (besin tüketim sıklıkları, antropometrik ölçümleri, biyokimyasal verileri ) 90 kız öğrenci ise çalışma örneklemini oluşturmuştur. Verilerin analizi SPSS programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Öğrencilerin sadece %5,6’sı sigara kullandığını bildirirken, alkol tüketenlerin oranı % 17,8’ dir. Öğrencilerin BKİ değeri 22,6±6 kg/m2, bel çevresi 71,1±5,88 cm, bel kalça oranı 0,72±0,04 ve bel boy oranı 0,43±0,03 olarak saptanmıştır. MetS risk faktörlerine bakıldığında kan biyokimyasal bulgular ve kan basıncı normal referans değer aralığındadır. Öğrencilere tüketilen öğün sayısı sorulduğunda, öğrencilerin %63,3’ ü 3 öğün tükettiği saptanmıştır. Öğrencilerin %38,9’ u düzenli olarak ana öğün yaptıklarını bildirmişlerdir. Ara öğünde bisküvi-krakerin ve çay en fazla ortalama tercih puanına sahip olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin %60’ı fast food, %31,1’ i gazlı içecek, %40’ ı cips ve %35,5’ i işlenmiş et ürünlerini haftada en az bir kez tükettiklerini bildirmişlerdir. Diğer taraftan ise öğrencilerin %26,7’ si balık, %24,4’ ü yeşil yapraklı sebzeler, %12,2’ si turunçgiller, %45,6’ sı zeytinyağı ve %43,3’ ü yağlı tohumları hiç tüketmedikleri saptanmıştır. Ayrıca öğrencilerin sadece %7,7’ si günlük süt, yoğurt veya ayran tükettiği saptanmıştır. Kuru baklagil tüketimine bakıldığında, %37,8’ i on beş günde bir veya daha seyrek tükettikleri bulunmuştur. Diğer meyveleri günlük olarak tüketenlerin oranı ise sadece %10 olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Öğrencilerin metabolik açıdan sağlıklı profil çizgisinde olmasına rağmen beslenme alışkanlıkları konusunda yeterince iyi bir konumda değildir. Özellikle öğrencilerin çoğunluğu düzenli fiziksel aktivite yapmamaları ve ara öğünde sağlıksız besinlerin öncelikli tercih etmeleri gibi bir takım olumsuz alışkanlıklar saptanmıştır. Ayrıca öğrencilerin büyük bir çoğunluğu MetS riskini azaltan bazı besin ve besin gruplarını önerilen miktarların altında aldığı tespit edilmiştir. Bu konuda ülkemizin önemli bir potansiyelini oluşturan üniversite gençlerine yönelik sağlıklı yaşam tarzının kazandırılması için yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı ve düzenli fiziksel aktivite alışkanlığı kazandırılması elzemdir.