Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması

Hatice Dülek; Zeynep Tuzcular Vural; İşık Gönenç

doi:10.5798/dicletip.620443

Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması

Öz

Amaç: Bu çalışmada; 40 yaş üstü bireylerde kardiyovasküler hastalıklara etki eden faktörlerin değerlendirilmesi için kardiyovasküler risk skorlamalarının (Framingham, PooledCohort Risk Assesment Equations; PCRAE), antropometrik ölçümlerin hesaplanması, yüksek riskli hastaları belirleyebilme güçlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.

Yöntemler: Çalışma; Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde, Aile Hekimliği polikliniğine başvuran, 40-72 yaş aralığında 258 hasta ile yapıldı. Analizler için Number Cruncher Statistical System 2007 programı kullanıldı.

Bulgular: Framingham ve PCRAE skoru, yüksek risk düzeyinde olan olguların yaşları, erkek cinsiyet olması, bel/kalça çevresi oranı; düşük risk düzeyinde olan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,01). Framingham skoru yüksek risk düzeyinde olan olguların, vücut kitle indeksi değerleri, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,05). PCRAE riski yüksek olan olgularda, Framingham skoru düzeyinin yüksek olması oranları arasında, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,01).

Sonuç: Risk skorlamalarının birbirleriyle korele olduğu, Framinghamve PCRAE risk skorlarının, Ülkemizde, kardiyovasküler hastalık risk taramasında kullanılabileceği, antropometrik ölçümleri yüksek riskli bireyleri saptamanın faydalı olduğu ve çoğu risk faktörlerinin aile hekimi tarafından kontrol altına alınabileceği sonucuna vardık.

Anahtar Kelimeler

Kardiyovasküler risk faktörleri,kardiyovasküler risk skorlamaları

Proje Numarası

Ankara ilinde 26-29 Ekim 2017 tarihinde 16.Ulusal Aile Hekimliği Kongresinde sözlü sunum yapıldı.

Kaynakça

1. WHO. Cardiovasculer diseases. Fact sheet Update May 2017-06-21 Ulaşılabileceği adres: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs317/en/
2. World Health Organization. The global burden of disease: 2004 Update. Geneva: World Health Organization; 2008. Ulaşılabileceği adres: http://www.who.int/healthinfo/global_burden-disease/2004_report_update/en.
3. Chehrei A, Sadrnia S, Keshteli AH, Danashmand MA, Rezaei J. Correlation of dyslipidemi a with waist to height ratio, waist circumference and body mass index in Iranian adults. Asia Pac J Clin Nutr. 2007; 16: 248-53.
4. Patel S, Unwin N, Bhopol R, et all. A comparison of Chinese, European and South Asian adults. Diabet Med. 1999; 16: 853-60.
5. Larsson B. Fat distribution during growth and ater health outcomes. In: Bouchard C, Johnston FE. Current topics in nutrition and disease, 17 th. de. Edn. New York: Alan R. Liss, 1988: 193-201.
6. World Health Organization. Waist circumference and waist-hipratio: Report of a WHO expert consultation, Geneva, 8-11 December 2008. Ulaşılabileceği adres: https://www.who.int/nutrition/publications/obesity/WHO_report_waistcircumference_and_waisthip_ratio/e/
7. Ben-Noun L, Laor A. Relation ship of neck circumference to cardiovascular risk factors. ObesRes. 2003; 11: 226-31.
8. Matheny M, McPheeters MI, Glasser A, et all. Systematic review of cardiovascular disease risk assessment tools (Internet). 2011;Rep no11-05155-EF-1.

9. Gardner AW, Afaq A. Management of lower extremity peripheral arterial disease. J Cardio pulm Rehabil Prev. 2008; 28: 349-57.
10. Hambrecht R, Wolf A, Gielen S, et all. Effect of exercise on coronary endothelial function in patients with coronary artery disease. N Eng J Med. 2000; 342: 454-60.
11. Banegas JR, López-García E, Dallongeville J, et all. Achievement of treatment goals for primary prevention of cardiovascular disease in clinical practice across Europe: the EURIKA study. EurHeart J. 2011; 32: 2143-52.
12. Abacı A. Kardiyovasküler risk faktörlerinin ülkemizdeki durumu, Türk Kardiyol Dern Arş – Arch Turk Soc Cardiol. 2011;39 Suppl4: 1-5.
13. Tokgözoğlu L, Kaya EB, Erol C, Ergene O; EUROASPIRE III Turkey Study Group. EUROASPIRE III: A comparison between Turkey and Europe. Türk Kardiyol Dern Arş. 2010;38: 164-72.
14. Sağıroğlu M. Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran 30 yaş ve üzeri bireylerde kardiyovasküler risk faktörleri ve yaşam kalitesi ilişkisi (tez). Kayseri: Erciyes Üniversitesi; 2014.
15. World Health Organization. Reducing risks, promoting healthy life. The World health report 2002. Ulaşılabileceği adres: https://www.who.int/whr/2002/en/
16. Preis SR, Hwang SJ, Coady S, et all. Trends in all-cause and cardiovascular disease mortality among women and men with and without diabetes mellitus in theFramingham Heart Study, 1950 to 2005. Circulation. 2009;119(13):1728-35.
17. Satman I, Omer B, Tutuncu Y, et all. Twelve-year trends in the prevalence and risk factors of diabetes and prediabetes in Turkish adults. Eur J Epidemiology. 2013; 28: 169-80.
18. Türkiye Diyabet, Hipertansiyon, Obezite ve Endokrinolojik Hastalıklar Prevalans Çalışması II (TURDEP II) sonuçlarının özeti. Ulaşılabileceği adres: http://www.istanbul.edu.tr/itf/ attachments/021_turdep.2.sonuclarinin.aciklamasi.pdf
19. Wilson K, Gibson N, Willan A, Cook D. Effect of smoking cessation on mortality after myocardial infarction: meta-analysis of cohort studies. Arch Intern Med. 2000; 160: 939-44.
20. Savji N, Rockman CB, Skolnick AH, et all. Association between advanced age and vascular disease in different arterial territories: a population data base of over 3.6 million subjects. J Am Coll Cardiol. 2013; 61: 1736-43.
21. Finegold JA, Asaria P, Francis DP. Mortality from ischaemic heart disease by country, region, and age: Statistics from World Health Organisation and United Nations. International journal of cardiology. 2013; 168: 934–45.
22. Kappert K, Böhm M, Schmieder R, et all. Impact of sex on cardiovascular outcome in patients at high cardiovascular risk: Analysis of the Telmisartan Randomized Assessment Study in ACE-Intolerant Subjects With Cardiovascular Disease (TRANSCEND) and the Ongoing Telmisartan Alone and in Combination With Ramipril Global End Point Trial (ONTARGET). Circulation. 2012; 126: 934-41.
23. Türkiye Beden Ağırlığı Algısı Araştırması, T.C Sağlık Bakanlığı, Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü, Ankara. Yayın no: 894, 2012; sf:14 Ulaşılabileceği adres: https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/bedenagir_tr.pdf
24. Jensen MD, Ryan DH, Apovian CM, et all. 2013 AHA/ACC/TOS guideline for the management of over weight and obesity in adults: a report of the American College of Cardiology/ American Heart Association Task Force on Practice Guidelines and The Obesity Society. Circulation. 2014; 129: 102 -38.
25. Niedereuar CM, Binkley TL. Effect of truncal adiposity on plasma lipid and lipoprotein concentrations. J Nutr Health Aging. 2006; 10: 154-60.
26. Lee ZSK, Critchley JAJH, Ko GTC, et all. Obesity and cardiovascular risk factors in Hong Kong Chinese. Obes Rev. 2002;3: 173-82.
27. Canoy D, Wareham N, Luben R, et all. Serum lipid concentration in relation to anthropometric indices of central and peripheral fat distributionin 20,021 British men and women: results from the EPIC-Norfolk population-based cohort study. Atherosclerosis. 2006 Dec; 189: 420-7.
28. Esmaillzadeh A, Mirmiran P, Azizi F. Waist-to-hip ratio is a beter screening measure for cardiovasculer risk factors than other anthropometric indicators in Tehranian adult men. Int J Obes Relat Metab Disord. 2004; 28: 1325-32.
29. Fox K, Garcia MA, Ardissino D, et all. Guidelines on the management of stable angına pectoris: executive summary: the task force on the management of stable angına pectoris of theEurope an society of cardiology. EurHeart J. 2006; 27: 1341–81.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hatice Dülek ^* Bu kişi benim
0000-0001-5124-7837

Zeynep Tuzcular Vural Bu kişi benim
0000-0001-6131-7085

İşık Gönenç Bu kişi benim
0000-0003-4615-688X

Yayımlanma Tarihi

16 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2019

Kabul Tarihi

21 Haziran 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 46 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.5798/dicletip.620443

IZ

https://izlik.org/JA72PL57DY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Dülek, H., Vural, Z. T., & Gönenç, İ. (2019). Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması. Dicle Medical Journal, 46(3), 449-459. https://doi.org/10.5798/dicletip.620443

AMA

1.Dülek H, Vural ZT, Gönenç İ. Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması. diclemedj. 2019;46(3):449-459. doi:10.5798/dicletip.620443

Chicago

Dülek, Hatice, Zeynep Tuzcular Vural, ve İşık Gönenç. 2019. “Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması”. Dicle Medical Journal 46 (3): 449-59. https://doi.org/10.5798/dicletip.620443.

EndNote

Dülek H, Vural ZT, Gönenç İ (01 Eylül 2019) Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması. Dicle Medical Journal 46 3 449–459.

IEEE

[1]H. Dülek, Z. T. Vural, ve İ. Gönenç, “Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması”, diclemedj, c. 46, sy 3, ss. 449–459, Eyl. 2019, doi: 10.5798/dicletip.620443.

ISNAD

Dülek, Hatice - Vural, Zeynep Tuzcular - Gönenç, İşık. “Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması”. Dicle Medical Journal 46/3 (01 Eylül 2019): 449-459. https://doi.org/10.5798/dicletip.620443.

JAMA

1.Dülek H, Vural ZT, Gönenç İ. Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması. diclemedj. 2019;46:449–459.

MLA

Dülek, Hatice, vd. “Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması”. Dicle Medical Journal, c. 46, sy 3, Eylül 2019, ss. 449-5, doi:10.5798/dicletip.620443.

Vancouver

1.Hatice Dülek, Zeynep Tuzcular Vural, İşık Gönenç. Kardiyovasküler Hastalıklara Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Kardiyovasküler Risk Skorlamalarının Karşılaştırılması. diclemedj. 01 Eylül 2019;46(3):449-5. doi:10.5798/dicletip.620443

Cited By

Asemptomatik Diabetes Mellituslu Hastalarda Diabetes Mellitus Süresi İle Koroner Flow Reserve (Cfr) Arasındaki İlişki

Dicle Tıp Dergisi

https://doi.org/10.5798/dicletip.1037845

The Relationship Between Nutrition Literacy and Diet Self-Efficacy in Individuals who Have Cardiovascular Disease or Cardiovascular Risk Factors Receiving Dietary Therapy

Acibadem Universitesi Saglik Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.31067/acusaglik.1051608

Differences in the salt amount of the bread sold in different regions of Turkey: A descriptive study

Human Nutrition & Metabolism

https://doi.org/10.1016/j.hnm.2023.200211

The effect of education based on a health belief model and motivational interviews on cardiovascular disease risk factors and healthy lifestyle behaviour changes in patients with essential hypertension: A randomized controlled trial

Patient Education and Counseling

https://doi.org/10.1016/j.pec.2023.108126

Determination of cardiometabolic risk in pre- and post-menopausal women

BMC Cardiovascular Disorders

https://doi.org/10.1186/s12872-025-04850-1