Kardiyak cerrahi sonrası gelişen sağlık bakımı ile ilişkili enfeksiyonların değerlendirilmesi-tek merkez deneyimi

Giriş: Son yıllarda artan aterosklerotik kalp hastalığı insidansı ile orantılı olarak, dünyada ve ülkemizde kardiyak cerrahi giderek artan sayıda hastaya uygulanmaktadır. Bu ameliyatlar sonrası gelişen sağlık bakımı ile ilişkili enfeksiyon (SBİE)’lar ise ileri yaş ve komorbiditeleri olan bu hasta grubunda mortalitenin önemli bir nedenidir. Literatürde bu enfeksiyonların sıklığı %2,25-24,9 arasında bildirilmektedir. Çalışmamızda kardiyak cerrahi sonrası SBİE gelişen hastaların risk faktörlerinin, mikrobiyolojik özelliklerinin ve mortalite oranlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlandı.

Yöntemler: Çalışmamıza Ocak 2013- Eylül 2018 tarihleri arasında açık kalp cerrahisi ameliyatı olan 744 erişkin hastada gelişen 36 SBİE dahil edildi. Olguların demografik bilgileri, olası SBİE risk faktörleri, etken mikroorganizmalar ve antibiyotik duyarlılıkları, mortaliteleri hastane kayıtları ve enfeksiyon kontrol komitesi sürveyans dosyalarından retrospektif olarak değerlendirildi. Üreyen bakteri türleri ve antibiyotik duyarlılıkları VITEK® 2 (bioMérieux, Marcyl’Etoile, Fransa) otomatize sistemi ile tanımlandı.

Bulgular: Ortalama SBİE hızı %4,8 (36/744), cerrahi alan enfeksiyon (CAE) hızı %2.9 (22/744) olarak saptandı. Enfeksiyon gelişen 32 hastanın 21’sine (%65,6) koroner arter by-pass cerrahisi uygulandı.Olguların 23 (%71,9)’ü erkek, ortalama yaşları 62.2 (38-80) olup, 22 (%68,8)’sinin ASA skoru ≥3 idi. Ortalama vücut kitle indeksi 24,8, 11(%34,4)’i obez hastalardan oluşmaktaydı. Yirmi yedi (%84,3) hastada en az bir komorbidite vardı ve en sık komorbidite %43,7 oranında diyabetti. Enfeksiyonların dağılımı sırası ile; %61,1’i (CAE), %24,9’u pnömoni, %8,2’si kan dolaşımı enfeksiyonu, %5,5’i idrar yolu enfeksiyonu idi. Etyolojiden sorumlu mikroorganizmalar %77,8 (28/36) enfeksiyonda izole edilebildi ve en baskın etken; %55,6 (20/36) ile gram negatif mikroorganizmalar idi. Sağlık bakımı ile ilişkili enfeksiyon gelişenlerde%28,1(9/32)oranında mortalite gelişti.

Sonuç: Çalışmamızda tek merkezin kalp ameliyatları sonrasında gelişen SBİE’larını paylaştık. SBİE’ların gelişimi açısından en temel risk faktörleri; ileri yaş, yüksek ASA (AmericanSociety of Anestesiology) skoru, diyabet, obezite, internalmammarian arter kullanımı, uzayan ameliyat süresi, intraoperatif kan ve kan ürünü kullanımı, post-operatifhiperglisemik seyir, uzayan mekanik ventilasyon süresidir. Literatürdeki büyük olgu volümlü çalışma sonuçları da bizim sonuçlarımızı desteklemektedir.