Ceza İnfaz Kurumlarında Anneleriyle Yaşayan 0-6 Yaş Arası Çocukların Gelişimini Etkileyen Faktörler ve Sosyal Hizmet Müdahalesi

Öz

Suç ve suçlu kavramı merkezinde insanın bulunduğu ırk, dil, din, yaş vb. durumlar gözetmeksizin herkesi kapsayan sosyal bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bireylerin bir arada yaşamalarıyla birlikte bazı kurallara uyma zorunluluğu oluşmuştur. Bu kuralların bireyler tarafından yerine getirilmediği durumlarda ise yasalarla desteklenen caydırıcı cezalar ortaya çıkmıştır. Tüm dünyada artan suçluluk oranıyla birlikte gebe veya çocuk sahibi kadınlar da suç eylemini gerçekleştirebilmektedir. Bu durumda çocuklar anneleriyle birlikte cezaevinde kalabilmektedir. Ancak her ne kadar çocuğun iyilik hali göz önüne alınsa da çocuğun gelişiminde ilk altı yaş oldukça önemli olduğundan dolayı cezaevi koşulları çocuk için uygun ortam olmamaktadır. Çocukların gelişimini etkileyen başlıca faktörler arasında çevresel koşullar, anne-bebek ilişkisi ve sosyal destek eksiklikleri yer almaktadır. Çalışma kapsamında Ceza İnfaz Kurumlarında anneleriyle birlikte yaşamak zorunda kalan çocukların gelişim sürecine ve sosyal hizmet müdahalesine odaklanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Cezaevi
• Anne
• Çocuk
• Gelişim
• Sosyal Hizmet

Factors Affecting The Development of Children 0-6 Living With Their Mothers in Penal Institutions and Social Work Intervention

Öz

The concept of crime and criminality emerges as a social issue that encompasses everyone, regardless of race, language, religion, age, etc., with humans at its center. The necessity to adhere to certain rules has emerged with individuals living together. In cases where these rules are not adhered to by individuals, deterrent penalties supported by laws have emerged. With the increasing crime rate worldwide, pregnant or parenting women may also commit criminal acts. In this case, children may stay in prison with their mothers. Although the child's best interests are taken into account, since the first six years of a child's development are crucial, prison conditions are not suitable for the child. The primary factors affecting children’s development include environmental conditions, the mother-child relationship, and the lack of social support. The study focuses on the development process and social service intervention of children who have to live with their mothers in correctional facilities.

Anahtar Kelimeler

• Prison
• Mother
• Child
• Development
• Social Work

Kaynakça

1. Akgün, R. (2012). Kadın hükümlülerin ceza infaz kurumlarında yaşadıkları sorunlar ve başa çıkma tarzlarının belirlenmesi: Eskişehir Çifteler Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu örneği (Master's thesis, Sağlık Bilimleri Enstitüsü).
2. Akpınar, İ. (2018). Suç olgusu, suç teorileri ve kadın suçluluğu: Kayseri örneği (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
3. Ağaoğlu Canay, H. D. (2004). Kadın suçluluğu feminist bakış açısından kavramsal bir inceleme.
4. Bağ, C., & Bıçakçı, M. Y. (2016). Kadın kapalı ceza infaz kurumunda anneleriyle kalan çocukların gelişimsel taraması. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(2), 32-52.
5. Baykara-Acar, Y. (2015). Adli Sosyal Hizmet ve Türkiye’de Çocuk Adalet Sisteminin Tarihi. Ed. Arzu İçağasıoğlu-Çoban ve Seda Attepe-Özden. Ankara: Başkent Üniversitesi.
6. Bilgin, M., (2018). Bedensel ve Devinsel gelişim, Eğitim Psikolojisi (pp.58-81), Ankara: Pegem Açık Akademi Yayınları. Bulgurcuoğlu, S. E., & Duyan, G. Ç. (2019). Hükümlü Çocuklar: İstanbul ve Ankara Çocuk Eğitimevi Örneği. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (30), 167-190.
7. Can, S. (2016). Cezaevinde yanında çocuğu olan annelerin ve çocuklarının oyun ve oyuncaklar hakkındaki görüşlerinin incelenmesi (Master's thesis, Eğitim Bilimleri Enstitüsü).
8. Canay, H. D. A. (2022). Kadın suçluluğu. Astana Yayınları.

9. Çengelköylü, C., Bademci, Ö., Çelik, D., & Karadayı, E. F. (2022). Anneleri ile Ceza İnfaz Kurumlarında Kalan 0-6 Yaş Çocukların Yaşam Koşullarının ve Deneyimlerinin Annelerinin Bakış Açısıyla Araştırılması. Journal of Society & Social Work, 33(4).
10. Çıtak, M. (2019). Sosyal fayda odaklı tasarım yaklaşımı: Önemsiyoruz sosyal girişimi örneği (Master's thesis, Güzel Sanatlar Enstitüsü).
11. Duyan, V. (2010). Sosyal hizmet: Temelleri, yaklaşımları, müdahale yöntemleri. Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği.
12. Doğan, B. (2021). Anne ile Özgürlük Arasında: Çocuğun İyilik Hali, Üstün Yararı ve Suçun Şahsiliği Bağlamında Ceza İnfaz Kurumlarında Anneleri ile Kalan Çocukları Düşünmek.
13. Dızman, Z. Ş. (2019). Kadın Suçluluğunun Toplumsal Nedenleri. The Journal of Academic Social Science, 90(90), 433-441.
14. Gezgin, S. (2019). Cezaevinde çocukları ile birlikte bulunan annelerin çocukluk çağı ruhsal travmaları, kapsayıcılık işlevleri ve çocuklarının psiko-sosyal gelişim durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
15. Gürtuna, O. Cezaevinde Kadın Olmak ve Cezaevinin Kadın Bakış Açısıyla Sosyolojik Değerlendirilmesi: Ankara Sincan Kapalı Cezaevi Örneği
16. Güllü, İ. (2014). Suç olgusuna teorik ve eleştirel bir yaklaşım. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2014(3), 104-107.
17. Gökulu, G. (2019). Suç Kuramları: Biyolojik ve Psikolojik Yaklaşımlar: Eleştirel Bir Değerlendirme. Social Sciences, 14(4), 1471-1488.
18. Hodgkin, R., & Newell, P. (1998). Çocuk haklarına dair sözleşme: uygulama elkitabı. Unicef. İçli, T. G., & Aslıhan, Ö. (1988). Sosyal değişme süreci içinde kadın suçluluğu. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 5(2).
19. İlbars, Z. (2007). Suç antropolojisi: Kadın ve suç. Antropoloji, (22), 1-13.
20. İşcanoğlu, Z. (2019). Tutuklu/hükümlü anneleriyle birlikte ceza infaz kurumlarında kalan çocukların bağlanma güvenliğini açıklayan faktörler.
21. Karadeniz, G., Zabcı, N., Gezgin, s., & Katip, c. (2022). Anneleri ile Ceza İnfaz Kurumlarında Kalan 0-3 yaş çocuklarının Bağlanma Süreçlerinin Desteklenmesi ve Sağlıklı Gelişimleri İçin Bir Pilot çalışma: Duygu
22. Salıncağı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(42), 45-89.
23. Karataş, Z. (2016). Çocuk adalet sistemi kapsamında suça sürüklenen çocuklara yönelik uygulamaların nitel analizi.
24. Karataş, K. (2007). Türkiye’de çocuk koruma sistemi ve koruyucu aile uygulamaları üzerine bir değerlendirme. Toplum ve sosyal Hizmet, 18(2), 7-20.
25. Kaynak, B., & Temel, F. (2016). Ceza infaz kurumlarındaki annelerin çocuk yetiştirme tutumlarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2127-2142.
26. Kaynak, K. B. (2013). 2-6 yaşları arasında çocukları olan ceza infaz kurumlarında kalan annelerin benlik saygısı ve çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkinin ceza infaz kurumunda kalmayan anneler ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi (Master's thesis, Eğitim Bilimleri Enstitüsü).
27. Koçak, S. (2021). Adli Alanda Kadın Suçluluğunun Görünürlüğü Üzerine Eleştirel Bir Bakış. Toplum ve Sosyal Hizmet, 32(2), 607-621.
28. Koruculu, I. (2017). Kriminolojide kadın suçluluğunu açıklayan yaklaşımlar. Dokuz Eylül Üniversitesi (Turkey).
29. Mavi, S. (2019). Cezaevinde annesiyle kalan çocukların gelişim sürecine cezaevi koşullarının etkisi ve sosyal hizmet yaklaşımları (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
30. Merçil, İ. (2020). Bakırköy Kadın Cezaevinde Bulunan Anne Mahpusların Çocuklarıyla İlişkileri. Turkish Studies-Social Sciences, 15(4), 2009-2021.
31. Myers, B. J., Smarsh, T. M., Amlund-Hagen, K., & Kennon, S. (1999). Children of incarcerated mothers. Journal of child and family studies, 8, 11-25.
32. Purutçuoğlu E. (2020). Ceza infaz kurumları ile tutukevlerinde engelli hükümlü-tutuklu olma durumu. Ed. R. Akgün, Adli Sosyal hizmet (ss. 189-216). Nika Yayınları.
33. Saruç, S. (2013). Kadın hükümlüler: cezaevi yaşantısı ve tahliye sonrası gereksinimler.
34. Salihoğlu Günelsu, S. (2014). Kadın cezaevlerinin toplumsal cinsiyet bakış açısı ile değerlendirilmesi.
35. Şahinöz, A., Küçük, N. S., Çakır, B. Ç., Uzun, A. K., & Durualp, E. (2019). Cezaevinde Annesi ile Birlikte Kalan Çocukların Gelişimlerinin Karşılaştırılmalı Olarak Değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 72(1), 66-75.
36. Soytürk, S. (2013). Hükümlü ve tutukluların sosyal hizmet gereksinimlerinin değerlendirilmesi: Karaman m tipi kapalı-açık cezaevi örneği.
37. Tercan, H., & Aytekin Ç. (2022). Tutuklu Anneler ve Çocukları, Erken Çocuklukta Gelişimsel Sonuçlar, Riskler ve Zorluklar. The Journal of Academic Social Science Studies, 15(89).
38. T N., & Avcı, N. (2021). Cezaevinde Anne Olmak. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (27), 179-214.
39. Uçungan, M. (2019). Hapishanelerde annelerinin yanında kalan çocuklar: Türkiye örneği (Doctoral dissertation, Marmara University (Turkey).
40. Yavuzyiğit, S., Genç, Y., & Yavuzyiğit, Y. K. (2022). Çocuk Adalet Sistemindeki Koruyucu-Önleyici ve İyileştirici Uygulamaların Sosyal Hizmet Açısından Değerlendirilmesi. Journal of Academic Social Science Studies, 15(92).
41. Yıldız, F. (2019). Kadın ve Suç: Türkiye’de Kadın ve Suç İlişkisi. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 23-41.