Araştırma Makalesi

YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ

Cilt: 59 Sayı: 1 16 Mart 2023
PDF İndir
EN TR

YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ

Öz

Tarihsel fenomenolojik açıdan Yahudi tarihini bir kurtuluş tarihine dönüştüren Yahudi Tanrısı olmuştur. Buna bağlı olarak Yahudi geleneği de her devirde karşılaşılan sorunlara özgün teolojik söylemler ortaya koymaya çalışmıştır. Bu çalışmanın temel tezi şudur; İsrailoğullarının Tanrı anlayışı, Yahudi kavminin tarihsel serüvenine paralel fenomenolojik gelişim safhaları göstermiştir; ilk safha; “İsrailoğullarının de babası” olarak kabul edilen İbrahim’e “toprak vaadinde bulunan” Yüce Varlık Yahveh göze çarpmaktadır. İkinci safha; Yahveh, bir kavim haline gelerek teo-politik kudrete sahip olan İsrailoğullarını pagan Mısır’da kölelikten özgürlüğe ulaştıran ve mevcut politeist dünyanın terminolojisiyle ifade edebilen bir Yüce Tanrı’ya dönüşmüştür. Son safha; İsrailoğullarının evrensel karakterdeki milli Tanrısı, güçlenen siyasi liderlikler sayesinde monolatri veya senkretik etkileşimlere girerek gelişmiş teo-politik monoteizm formu kazanarak diğer yerel ilahları yok edici Tek-Eşsiz Tanrı olarak ortaya çıkmıştır. Son dönemde bilhassa modernizmin baskısı altında Yahudilik, kendisini monoteist bir etno-kültürel ve teo-politik gelenek olarak, kendi devamlılığını “Tanrı imgesindeki halk olma” amacına adamakla beraber Tanrı’nın mutlaklığı ve sonsuzluğunu, kendisinin etno-kültürel varlığıyla ve beşeri açıdan sonsuza kadar kalış özlemiyle özdeş görmeye devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abrahams, Israel. “God”. Encyclopedia Judaica. ed. Fred Skolnik. 652- 658. New York -London: Thomson Pub, 2007.
  2. Alıcı, Mustafa. Evrimci Politeizm- Devrimci Monoteizm. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2013.
  3. Batnitzky, Leora. “Religion as Reason and Separation from the Politics”. How Judaism Become Religion. Princeto: Princeton University Press, 2011.
  4. Bauman, Zygmunt. Modernity and the Holocaust. Ithaca: Cornell University Press, 1991.
  5. Bergman, Samuel Hugo. Faith and Reason-An Introduction to Modern Jewish Thought. trans. Alfred Jospe. New York: Schocken Books, 1963.
  6. Borowitz, Eugene. “Postmodern Judaism: One Theologian’s View”. Reviewing the Covenant- Eugene B. Borowitz and the Postmodern Renewal of Jewish Theology. ed. Peter Ochs. 35-45. New York: State University of New York Press, 2000.
  7. Buber, Martin. I and Thou- A New Translation with A Prolouge and Notes. trans. Walter Kaufmann. New York: Charles Scribner’s Sons, 1970.
  8. Diamont, Max I. Indestructible Jews- Is There a Manifest Destiny in Jewish History. The New York: American Library, 1971.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

5 Ocak 2023

Kabul Tarihi

15 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 59 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Alıcı, M. (2023). YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ. Diyanet İlmi Dergi, 59(1), 343-376. https://doi.org/10.61304/did.1230156
AMA
1.Alıcı M. YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ. Diyanet İlmi Dergi. 2023;59(1):343-376. doi:10.61304/did.1230156
Chicago
Alıcı, Mustafa. 2023. “YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ”. Diyanet İlmi Dergi 59 (1): 343-76. https://doi.org/10.61304/did.1230156.
EndNote
Alıcı M (01 Mart 2023) YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ. Diyanet İlmi Dergi 59 1 343–376.
IEEE
[1]M. Alıcı, “YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ”, Diyanet İlmi Dergi, c. 59, sy 1, ss. 343–376, Mar. 2023, doi: 10.61304/did.1230156.
ISNAD
Alıcı, Mustafa. “YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ”. Diyanet İlmi Dergi 59/1 (01 Mart 2023): 343-376. https://doi.org/10.61304/did.1230156.
JAMA
1.Alıcı M. YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ. Diyanet İlmi Dergi. 2023;59:343–376.
MLA
Alıcı, Mustafa. “YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ”. Diyanet İlmi Dergi, c. 59, sy 1, Mart 2023, ss. 343-76, doi:10.61304/did.1230156.
Vancouver
1.Mustafa Alıcı. YAŞAYAN TANRI’DAN SUSKUN TANRI’YA: YAHUDİLİK’TE TANRI YAHVEH’NİN TARİHSEL GELİŞİMİ. Diyanet İlmi Dergi. 01 Mart 2023;59(1):343-76. doi:10.61304/did.1230156