Avicenna’s Thought on Motion in the Category of Position and History of the Concept of Positional Motion

Öz

Aristotle claims that the place is an inner most limit of a containing body and the universal is finite beyond that there is nothing and there is nothing outside of the heavens which could contain the mand the motion is actualized in categories of the quality, quantity and place. His accounts caused various problems related to definition of place, and the movement and the positions of the heavens. This problem can be expressed whether the sphere of the fixed stars is moving and where are they moving? This problem was discussed for a long time by the Peripatetic and Neo-Platonic commentators. During the Islamic period al-Kindi, al-Farabi and Ibn Adiy offered different solutions. Avicenna suggested to solve this problem by accepting the motion can be actualized in the category of position. After Avicenna, Averroes criticized his idea and Shirazî added a new dimension to the debate by proposing a new definition of place. This article analyses the adventure of the category of position in the context of the movement of the outer most celestial sphere from ancient Greek on wards, and also aims to explore the solutions which were raised particularly during Islamic period.

Anahtar Kelimeler

• Avicenna, Averroes, Shirâzî, Position, Motion, Place, Sphere, Fixedstars

İBN SÎNÂ’NIN KONUM KATEGORİSİNDE HAREKET DÜŞÜNCESİ VE KONUMSAL HAREKET KAVRAMININ TARİHİ

Öz

Aristo’nun mekân tanımı, sınırlı âlem anlayışı ve hareketin sadece nicelik, nitelik ve mekân kategorilerinde gerçekleştiği düşüncesi, en büyük feleğin hareketiyle ilgili çeşitli problemleri gündeme getirmiştir. En uzak felek hareket ediyorsa nerede hareket etmektedir? Bu problem, Meşşâî ve Yeni-Eflatuncu şarihler tarafından uzun süre tartışılmıştır. Kindî, İbn Adiy ve Fârâbî’nin farklı teklifleri olmuş, İbn Sînâ ise bu problemi çözmek için hareketin konum kategorisinde de gerçekleştiğini kabul etmiştir. Daha sonra İbn Rüşd bu düşünceyi eleştirmiş, Şirâzî ise yeni bir mekân tanımı önererek tartışmaya yeni boyutlar eklemiştir. Bu makale mekân ve en uzak feleğin hareketi bağlamında konumsal hareket düşüncesinin antik Yunan’dan müteahhir döneme uzanan serüvenini, özellikle de Müslüman filozoflar nezdindeki seyrini incelemeyi amaçlamaktadır

Anahtar Kelimeler

• İbn Sînâ, İbn Rüşd, Konum Kategorisi, Hare