Araştırma Makalesi

İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ

Cilt: 56 Sayı: 3 15 Eylül 2020
PDF İndir
TR EN

İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ

Öz

İslâm mali muamelat hukukunun imkânlarının araştırılması, alanda çalışma yapan araştırmacılar açısından önem taşımaktadır. Akit nazariyesi üzerine birçok çalışma yapılmış olmasına karşılık akdin mahiyetini, yapısını belirleyen; taraflara hak ve sorumluluklar yükleyen şart nazariyesi üzerine yeterince çalışma yapılmadığı, konunun önemine binaen şart nazariyesi üzerine farklı çalışmaların yapılması gerektiği kanaatindeyiz.
İslâm mali muamelat hukukunda şart nazariyesinin anlaşılmasında iki farklı bakış açısının hakim olduğu görülmektedir. Bu konuda iki karşıt çizgiyi temsil eden İbn Hazm ve İbn Teymiyye’nin konuya yaklaşımlarının ortaya konması bu noktada önem arz etmektedir. İbn Hazm’ın temsil ettiği çizgiye göre asıl olan, geçerli olduğuna dair şer‘î delil bulunmayan hiçbir şart meşru kabul edilmez. Karşıt çizginin temsilcisi olan İbn Teymiyye’ye göre ise yasaklayıcı hüküm bulunmadığı müddetçe akitte zikredilen her türlü şart geçerli sayılmaktadır. Çalışmamızda öncelikle bu iki uç arasına yerleştirebileceğimiz diğer mezheplerin şart nazariyesini genel hatlarıyla ortaya koyduktan sonra İbn Hazm ve İbn Teymiyye’ye ait yaklaşımları detaylarıyla inceleyeceğiz.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Buhûtî, Mansûr b. Yûnus b. Salâhiddîn. Keşşâfü’l-kınâʿ ʿan (metn) i’l-İknâʿ. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2009.
  2. Desûkî, Şemsüddîn Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Arafe. Hâşiye ʿale’ş-şerhi’l-kebîr. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2011.
  3. Haddâd, Radıyyüddîn Ebû Bekr b. Alî b. Muhammed. el-Cevheretü’n- neyyire. Kahire: Matbaa’tu’l-Hayriyye, 1322.
  4. Hattâb, Muhammed b. Muhammed. Mevâhibü’l-celîl fî şerhi Muhtasarı Halîl. Beyrût: Dâru’l-Fikr, ts.
  5. İbn Âbidîn, Muhammed Emîn b. Ömer b. Abdilazîz el-Hüseynî. Reddu’l-muhtâr ‘alâ Durri’l-Muhtâr. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1994.
  6. İbn Hazm, Ebû Muhammed Alî b. Ahmed b. Saîd b. Hazm el-Endelüsî el-Kurtubî. el-Muḥallâ. Mısır: İdâretu’t-Taabâati’l-Munîriyye, 1350.
  7. İbn Kudâme, Ebû Muhammed Muvaffakuddîn Abdullāh b. Ahmed b. Muhammed el-Cemmâîlî el-Makdisî. el-Kâfî fî fıkhi’l-İmâmi’l-mübeccel Ahmed b. Hanbel. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1994.
  8. İbn Kudâme, Ebû Muhammed Muvaffakuddîn Abdullāh b. Ahmed b. Muhammed el-Cemmâîlî el-Makdisî. el-Muğnî. Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l- İlmiyye, 2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2020

Gönderilme Tarihi

12 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

31 Ağustos 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 56 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Saltekin, A. (2020). İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ. Diyanet İlmi Dergi, 56(3), 981-998. https://doi.org/10.61304/did.768311
AMA
1.Saltekin A. İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ. Diyanet İlmi Dergi. 2020;56(3):981-998. doi:10.61304/did.768311
Chicago
Saltekin, Abdulbasıt. 2020. “İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ”. Diyanet İlmi Dergi 56 (3): 981-98. https://doi.org/10.61304/did.768311.
EndNote
Saltekin A (01 Eylül 2020) İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ. Diyanet İlmi Dergi 56 3 981–998.
IEEE
[1]A. Saltekin, “İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ”, Diyanet İlmi Dergi, c. 56, sy 3, ss. 981–998, Eyl. 2020, doi: 10.61304/did.768311.
ISNAD
Saltekin, Abdulbasıt. “İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ”. Diyanet İlmi Dergi 56/3 (01 Eylül 2020): 981-998. https://doi.org/10.61304/did.768311.
JAMA
1.Saltekin A. İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ. Diyanet İlmi Dergi. 2020;56:981–998.
MLA
Saltekin, Abdulbasıt. “İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ”. Diyanet İlmi Dergi, c. 56, sy 3, Eylül 2020, ss. 981-98, doi:10.61304/did.768311.
Vancouver
1.Abdulbasıt Saltekin. İSLÂM HUKUKUNDA ŞART NAZARİYESİNE FARKLI YAKLAŞIM: İBN HAZM (Ö. 456/1064) VE İBN TEYMİYYE (Ö. 728/1328) ÖRNEĞİ. Diyanet İlmi Dergi. 01 Eylül 2020;56(3):981-98. doi:10.61304/did.768311