Araştırma Makalesi

Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar

Sayı: 29 21 Mart 2024
PDF İndir

Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar

Öz

Türk kültür tarihinin çok eski dönemlerinden itibaren Türk sözlü kültür geleneğinin kültürel mirasının yaşayan ve yaşatmaya devam eden ögelerinden olan dualar dilek ve yalvarışları; beddualar ise öfke, kızgınlıkla söylenmiş kötü dilekleri ifade etmek için kullanılmaktadır. Dualar ve beddualar tek bir başlıkta aynı konu dağarcığında anılsalar da birçok noktada farklılıklara sahip iki zıt kavramdırlar. Dua, insanların Allah'a ya da başka bir ilahi güce yönelerek yardım talep ettiği bir ibadet şeklidir. Beddualar ise bir kişinin bir başka kişiye, genellikle zarar vermek veya ona kötü şans dilemek amacıyla kullanılan sözlerdir. Anadolu ağızlarında da dua ve beddualar, geleneksel inanç ve kültürlerin bir parçası olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır ve Anadolu ağızlarında dua ve beddualar köklü bir sözlü geleneğe dayanmaktadır. Bu çalışmada da Batı grubu Anadolu ağzında dualar ve beddualar derlenmiştir. Bu kapsamda Malatya, Kütahya, Urfa, Ordu, Tokat, Uşak, Sivas, Tokat, Ordu, Giresun, Bolu, Zonguldak illerine ait derleme metinler incelenerek tespit edilen dua ve beddualar tespit edilmiştir. Tespit edilen dualar ve beddualar yazılırken alıntı yapılan eserin adı, örnek cümlenin sonuna kısaltılarak sayfa numarası ile birlikte parantez içerisinde gösterilmiştir. Dua ve bedduaların yazılırken derleme metnindeki orijinal imla esas alınmıştır. Araştırmanın sonucunda 168 dua, 69 beddua tespit edilmiştir. Tespit edilen dualar ve beddualar anlam ve cümle çeşitliliği bakımından incelenmiştir. Duaların genel olarak fiil, basit ve olumlu cümlelerden; bedduaların ise fiil, basit ve kurallı cümlelerden oluştuğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksoy, Ö. A. (1945). Gaziantep Ağzı II. Deyimler, Meşhur Sözler, Arasözleri, Dualar, Beddualar. Ankara: TDKY.
  2. Ana Britannica Genel Kültür Ansiklopedisi (1993a). Alkış. (1. Cilt, s. 401). İstanbul: Ana Yayıncılık.
  3. Ana Britannica Genel Kültür Ansiklopedisi (1993b). Dua. (10. Cilt, s. 381). İstanbul: Ana Yayıncılık.
  4. Ana Britannica Genel Kültür Ansiklopedisi (1994). Kargış. (18. Cilt, s. 182). İstanbul: Ana Yayıncılık.
  5. Atmaca, E. (2019). Antalya ağızlarında dualar ve beddualar. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(19), 42-80. Büyükokutan, A. (2009). Muğla Yöresinde Kargışlar. E. G. Naskali (Ed.). Lanet kitabı içinde (ss. 253-269). İstanbul: Kitabevi Yayınları. Cihan, A., Batur, E. B. (2009). Diyarbakır Bedduaları. E. G. Naskali(Ed.). Lanet kitabı içinde (ss. 273-289). Kitabevi Yayınları.
  6. Clasuson, S. G. (1972). An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish.Oxford: Oxford University Press.
  7. Caferoğlu, A. (1994). Kuzeydoğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar. Ankara: Türk Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları.
  8. Caferoğlu, A. (1994). Sivas ve Tokat İlleri Ağızlarından Toplamalar. Ankara: Atatürk Türk Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dil Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

17 Ocak 2024

Kabul Tarihi

6 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 29

Kaynak Göster

APA
Bahşi, B. (2024). Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, 29, 252-269. https://doi.org/10.30767/diledeara.1421318
AMA
1.Bahşi B. Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar. DEA. 2024;(29):252-269. doi:10.30767/diledeara.1421318
Chicago
Bahşi, Bahtiyar. 2024. “Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, sy 29: 252-69. https://doi.org/10.30767/diledeara.1421318.
EndNote
Bahşi B (01 Mart 2024) Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar. Dil ve Edebiyat Araştırmaları 29 252–269.
IEEE
[1]B. Bahşi, “Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar”, DEA, sy 29, ss. 252–269, Mar. 2024, doi: 10.30767/diledeara.1421318.
ISNAD
Bahşi, Bahtiyar. “Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 29 (01 Mart 2024): 252-269. https://doi.org/10.30767/diledeara.1421318.
JAMA
1.Bahşi B. Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar. DEA. 2024;:252–269.
MLA
Bahşi, Bahtiyar. “Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, sy 29, Mart 2024, ss. 252-69, doi:10.30767/diledeara.1421318.
Vancouver
1.Bahtiyar Bahşi. Batı Grubu Anadolu Ağızlarında Dualar ve Beddualar. DEA. 01 Mart 2024;(29):252-69. doi:10.30767/diledeara.1421318

Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayrıTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.