Calixthe Beyala’nın C’est Le Soleil Qui M’a Brûlée Eserinde Sürgün Olgusu

Öz

Postkolonyalizm, II. Dünya Savaşı’nın sonunda doğmuş, Avrupalı sömürgeci güçlerin diğer kültürleri nasıl etkilediğini inceleyen akademik ve entelektüel bir yaklaşımdır. Postkolonyal çalışmalar ise sömürgecilerin ardında bıraktığı sorunları edebi, politik ve sosyolojik araştırmalarla yansıtır. Postkolonyalizmin kuramcılarından Edward Said, özellikle sürgün olgusuna odaklanarak bu kavramın olumlu ve olumsuz etkilerini inceler. Frankofon edebiyatı yazarlarından Calixthe Beyala ise eserlerinde aşkı, kimlik arayışı ve göçü inceleyerek yaşadığı toplumda meydana gelen olayları tarihi roman niteliğinde okuyucusuna gösterir. Tarihi roman özelliği taşıyan C’est le soleil qui m’a brûlée adlı romanında Beyala, sömürge sonrası dönemin koşullarını “yeniden canlandırma” özelliğiyle yansıtarak da sürgünü erkeklerin her türlü zorbalığına maruz kalan Afrikalı kadın karakterler için bir sığınak ve kurtuluş haline getirir. Bu çalışmada, literatür taraması yöntemiyle Calixthe Beyala’nın C’est le soleil qui m’a brûlée eserindeki sürgün temasının Said’in postkolonyal kuramına göre analiz etmek amaçlanmıştır. Çalışmada, Beyala’nın Afrikalı siyahi kadınlarının ikincil konumundan kurtulmaları ve bağımsızlıklarını kazanmaları için sürgünü bir kurtuluş olarak gördükleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sürgün
• Afrikalı kadın
• Calixthe Beyala
• postkolonyal edebiyat
• tarihi roman

The Phenomenon of Exile in Calixthe Beyala’s Work C’est le Soleil Qui M’a Brûlée

Öz

Postcolonialism is an academic and intellectual approach emerged at the end of the World War II that examines how European colonial powers affected other cultures. Postcolonial studies reflect the issues left behind by colonial powers through literary, political, and sociological research. Edward Said, one of the theorists of postcolonialism, focuses particularly on the phenomenon of exile and examines the positive and negative effects of this concept. Calixthe Beyala, one of the writers of Francophone literature, presents the events occurring in her society as historical novels, addressing themes of love, the search for identity, and the migration in her works. In her historical novel C’est le soleil qui m’a brûlée, Beyala portrays the conditions of the period through a process of “reconstruction,” making exile a refuge and salvation for African female characters who are subjected to all kinds of bullying by men. In this study, it is aimed to analyze the theme of exile in Calixthe Beyala’s work C’est le soleil qui m’a brûlée according to Said’s postcolonial theory by using the literature review method. The study concluded that African black women of Beyala see exile as a liberation to get rid of their secondary position and gain their independence.

Anahtar Kelimeler

• Exile
• African woman
• Calixthe Beyala
• postcolonial literature
• historical novel

Kaynakça

1. Ashcroft, B., Griffiths, G. ve Tiffin, H. (Ed.). (1995). The Post-Colonial Studies Reader. Londres : Routledge. 1. bs.
2. Assaad, C. (2010). La Femme Entre Tradition et Modernité Dans Le Roman Francophone. Paris: Éditions Seuil.
3. Assmann, J. (2015). Kültürel Bellek/ Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik, çev., Ayşe Tekin. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
4. Aynacı, F. (2022). “Tarih, Tarihi Roman ve Toplumsal-Kültürel Bellek İlişkisi Temelinde Tarihi Romanların İşlevsel Özellikleri”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, S. 48, Mart, 21-38. https://doi.org/10.21497/sefad.1218349 Bhabha, H.K. (1994a). Nation and Narration. London: Routledge.
5. Bhabha, H.K. (1994b). The Location of Culture. London: Routledge.
6. Beyala, C. (1987). C’est Le Soleil Qui M’a Brûlée. Paris: Éditions Stock.
7. Beyala, C. (1994). Assèze L’Africaine. Paris: Éditions Albin Michel.
8. Beyala, C. (1995). Lettre D’une Africaine à Ses Sœurs Occidentales. Paris: Éditions Spengler.

9. Beyala, C. (1999). Maman A Un Amant. Paris: Éditions Seine.
10. Boumaajoune, J. (2017). “Les Représentations De L’exil dans Le Roman Négro-africain D’expression Française”. Norsud, S. 10, Aralık, 65-73.
11. Chevrier, J. (2003). “Calixthe Beyala: Quand La Littérature Africaine Féminine Devient Féministe”. Notre librairie, S. 146, 22-25.
12. Diop, M. (2020). “Le Salut De La Femme Africaine Dans L’exil: L’interaction Bonheur- Identité Dans Une Perspective Problématique”. Akofena, S. 1, 755-766.
13. Fanon, F. (1952). Peau Noire, Masques Blancs. Paris: Les Éditions du Seuil.
14. Fanon, F. (1961). Les Damnés de la Terre. Paris: Éditions Maspero.
15. Korany, M. A. (2023). “La Perception De L’exil Dans “L’aventure Ambiguë” de Cheik Hamidou Kane et “C’est Le Soleil Qui M’a Brûlée” de Calixthe Beyala: Étude Socio-psychologique”. Scinito, S. 87, 1339-1376.
16. Lopès, H. (1982). Le Pleurer-rire. Paris: Éditions Présence Africaine.
17. Kourouma, A. (1970). Les Soleils Des Indépendances. Paris: Éditions Seuil.
18. Larousse (2025). Larousse sözlük. https://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/exil/ (Erişim tarihi: 2025)
19. Loomba, A. (2000). Kolonyalizm, Postkolonyalizm, çev., Mehmet Küçük. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
20. Mama, A. (1995). Beyond the Masks: Race, Gender and Subjectivity. UK: Routledge.
21. Matateyou, E. (1996). “Calixthe Beyala: Entre Le Terroir et L’exil”. The French Review, S. C. 69, S. 4, 605-615.
22. Mbembe, A. (2000). De La Postcolonie: Essai sur L’imagination Politique dans L’Afrique Contemporaine. Paris: Éditions Karthala.
23. Ngalasso, M. M. (2009). L’exil Dans La Littérature Africaine Écrite En Français. https://books.openedition.org/pub/39997 (Erişim tarihi: 2025)
24. Said, E.W. (1994). Representations of The Intellectual. New York: Éditions Vintage.
25. Said, E.W. (2000). Reflections on Exile and Other Essays. London: Granta Books
26. Sayad, A. (1999). La Double Absence. Des İllusions De L’émigré Aux Souffrances De L’immigré. Paris: Éditions Seuil.
27. Spivak, G. C. (1988). Can the Subaltern Speak? (İçinde: C. Nelson ve L. Grossberg (Ed.) Marxism and the Interpretation of Culture (s. 66-111). London: Macmillan.
28. Tekeli, İ. (1998). Tarih Yazımı Üzerine Yeniden Düşünmek. İstanbul: Dost Kitabevi.
29. Toker, A. (2022). “Bir Araştırma Metodolojisi Olarak Sistematik Literatür İncelemesi: Meta-sentez Yöntemi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 22, Özel Sayı 2, 313-340. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227360
30. Turan, Ö. A. (2015). The Concept of Exile Within and Beyond The Post-colonial Theory, Tekirdağ: Namık Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
31. Young, R. J. C. (2016). Postkolonyalizm: Tarihsel Bir Giriş, çev., Burcu Toksabay Köprülü ve Sertaç Şen. Ankara: Matbu Yayınları.
32. Zoh, J. S. (2011). “La Représentation De L’exil Chez Calixthe Beyala”. Loxias, C. 8, S. 34, 1-12.