Vicente Blasco Ibáñez’in “Mahkûm” Öyküsünde Disiplin ve Ceza Karşısında Özne ve Beden

Öz

Bu çalışma, Vicente Blasco Ibáñez’in Mahkûm (La Condenada) adlı öyküsünü Michel Foucault’nun disiplin, beden ve ceza kavramları çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, öykünün yalnızca ölüm cezasına çarptırılmış bir mahkûmun bireysel trajedisini anlatmadığı; aynı zamanda modern ceza rejiminin bedeni ve özneyi nasıl kuşattığını, dönüştürdüğünü ve çözülmeye uğrattığını görünür kıldığı ileri sürülmektedir. Bu doğrultuda Rafael’in hapsedilme ve infazı bekleme süreci Foucault’nun disiplinci iktidar anlayışı ışığında ele alınmıştır. İnceleme sonucunda, öyküde cezanın yalnızca infaz anında gerçekleşen tekil bir şiddet eylemi olmadığı; gözetim, tecrit, sessizleştirme, hareketin sınırlandırılması ve belirsiz bir zamana yayılan bekleyiş aracılığıyla bedene ve ruha işleyen süreklilik arz eden bir disiplin mekanizması olarak kurulduğu görülmüştür. Bu bağlamda hapishane, yalnızca kapatma mekânı değil, bedeni denetleyen, özneyi parçalayan ve yeniden üreten bir iktidar aygıtı olarak belirir. Sonuç olarak Mahkûm, ölüm cezasını konu alan bir öykü olmanın ötesinde, modern cezalandırmanın beden ve özne üzerindeki çok katmanlı işleyişini açığa çıkaran bir edebî metin olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Vicente Blasco Ibáñez
• Michel Foucault
• disiplin
• beden
• ceza
• hapishane.

The Subject and the Body under Discipline and Punishment in Vicente Blasco Ibáñez’s “La Condenada”

Öz

This study aims to analyze Vicente Blasco Ibáñez’s short story (La Condenada) within the framework of Michel Foucault’s concepts of discipline, body, and punishment. It argues that the story does not merely portray the individual tragedy of a prisoner sentenced to death, but also reveals how the modern penal regime surrounds, transforms, and gradually dissolves both the body and the subject. In this respect, Rafael’s imprisonment and prolonged waiting of execution are examined in light of Foucauldian disciplinary power. The analysis demonstrates that punishment in the story is not limited to the singular moment of execution; rather, it is constructed as a continuous disciplinary mechanism operating on both body and psyche through surveillance, isolation, silencing, restriction of movement, and a prolonged state of uncertainty. Within this context, the prison appears not simply as a place of confinement, but as an apparatus of power that controls the body, fragments the subject, and reproduces identity under conditions of discipline. Consequently, “La Condenada” can be read not only as a story about capital punishment, but also as a powerful literary text that exposes the multilayered functioning of modern punishment on the body and subjectivity.

Anahtar Kelimeler

• Vicente Blasco Ibáñez
• Michel Foucault
• discipline
• body
• punishment
• prison.

Kaynakça

1. Bingöl, O. (2019). Foucault’da İktidar, Beden ve Özne Üçlüsü. Asia Minor Studies, 7(2), 327-334.
2. Cengiz, A. A.; Özlütaş, A. İ.; Kolcu, R. (2025). Hapishanenin Doğuşu, Bedenin İşlevsel Üreyişi: Eleştirel Yönetim Alanından Bir Okuma. Reflektif Journal of Social Sciences, 6(3), 1053-1075.
3. Foucault, M. (2003). Ders Özetleri (S. Hilav, Çev. 6. bs.). İstanbul: YKY.
4. Foucault, M. (2018). Vigilar y castigar. Nacimiento de la prisión (A. G. Camino, Çev., 2. bs.). Buenos Aires: Signo Veintiuno Editores.
5. Foucault, M. (2014). El poder, una bestia magnífica. Sobre el poder, la prisión y la vida. (H. Pons, Çev., 4. bs.). Buenos Aires: Siglo Veintiuno Editores.
6. Foucault, M. (2026). Hapishanenin Doğuşu: Gözetleme ve Cezalandırma (M. Erşen, Çev.). İstanbul: Ayrıntı.
7. Herrera Urízar, G. C. (2019). El cuerpo disciplinado y el ocaso de la libertad: Análisis del hospital psiquiátrico y laescuela en el pensamiento de Michel Foucault. Sincronía, 75, 104-120.
8. Ibáñez, V. B. (2016). La condenada. Textos Info. Ed. Edu Robsy. Menorca Islas Baleares: Maison Carrée. https:// www.textos.info/vicente-blasco-ibanez/la-condenada/pdf (28.03.2026)

9. Koyuncu, E. (2016). Foucault’nun Siyaset Felsefesinde Biyopolitikanın Doğuşu. Biyopolitika. Foucault’dan Günümüze Biyopolitikanın İzdüşümleri, 2. Cilt. Ed. O. Kartal. Ankara: Nota Bene. 21-60.
10. Özdil, K. (2016). Aşağıdan Biyopolitika: Biyoiktidarın Yeni Çağı ve Yaşam Siyaseti. Biyopolitika. Foucault’dan Günümüze Biyopolitikanın İzdüşümleri, 2. Cilt. Ed. O. Kartal. Ankara: Nota Bene. 259-297.
11. Parlak, C.; Ogunnubi, O. O. (2025). A Post-Foucault Approach to Corrections: The Rise of Psychological Violence as a Punishment. Beykoz Akademi Dergisi, 13(2), 230-246. DOI: 10.14514/beykozad.1642169.
12. Uçar, G. (2026). Marcel Aymé’nin Duvargeçen öyküsünde iktidar, beden ve mekân: Foucault temelli bir okuma. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 9(1), 94-107. https://doi.org/10.37999/udekad.1854395