TR
EN
Colson Whitehead’in Yeraltı Demiryolu Romanında Yeni Kölelik Anlatısı ve Amerikan Buyruğu
Öz
Bu çalışmada yakın dönem içinde ön plana çıkan siyahi yazar Colson Whitehead’in 2016 yılında yayımlanmış ve oldukça ses getirmiş olan Yeraltı Demiryolu adlı romanı incelenmektedir. Yeni bir kitap olmasına
rağmen, ele alınan konunun bir kölelik anlatısı ve siyahi Amerikalıların karanlık Güney’den özgürlüğe
kaçış mücadelelerini içermesi ve geniş bir okuyucu kitlesi bulması sosyal bilimler araştırmaları bağlamında
önemli bir durumu karşımıza çıkarmaktadır. Neredeyse 170 yıl önce yasal olarak kaldırılmış olan köleciliğin karanlık ve korkunç yüzünün, siyahların özgürlük mücadelesinin Amerikan toplumunun içinde bulunduğu gündemde karşılık bulması, ülkedeki siyasi atmosfer ile ilişkili olduğunu söylemek mümkündür.
Romanın adı olan Yeraltı Demiryolu, siyahi tarihçi William Still’in 1872 yılında aynı isimle yayınladığı ve
kaçak kölelerin hikâyelerinin yer verildiği kitaptan alınmıştır. Roman geleneksel kölelik anlatılarında yer
alan vahşet ve insanlık dışı uygulamaları içermesinin yanı sıra, köleliğin Amerikan toplumunda tarihsel
ve sistemsel açıdan nasıl bir kurumsal yapıya dönüştüğünü ekonomik, siyasi ve sosyal bağlamda ortaya
koymaktadır. Tarih, kültür ve edebiyatın kesişmesinin yanı sıra Amerikan toplumsal tarihinin önemli olay
ve olgularına ötekilerin yani siyahların bakış açısını da içermesi romanı farklı kılmaktadır. Bu bağlamda
eser edebi ve kültürel bir anlatı olarak yeni kuşaklar için tarihin dışında yeni bir okuma fırsatı sunmaktadır.
Bununla birlikte romanın geleneksel kölelik anlatılarından farklı olarak sahip olduğu metinlerarası ilişkiler,
fantastik kurgular ve anakronik yazın biçimi ile bu alanda yeni bir tür oluşturduğunu söylemek mümkündür. Çalışmamızda ilk olarak kısaca Amerikan siyasi atmosferine değinilerek romanın popülerliğinin ülke
gündemiyle ilişkisi sunulmaktadır. Daha sonra romanın çözümlemesi yapılarak kölelik sisteminin tarihte
yerini meşrulaştıran Amerikan söylem ve ideolojilerinin edebi metin aracılığıyla nasıl ters yüz edildiği
başkarakter Cora’nın yolculuğu üzerinden ortaya konulmaktadır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alter, A. (2016.17.11), “Colson Whitehead Wins National Book Award for The Underground
- Railroad”, https://www.nytimes.com/2016/11/17/business/colson-whiteheadwins-national-book-award-for-the-underground-railroad.html (Erişim Tarihi: 17/06/2018).
- Andrews W.L., Foster, F.S. ve Harris, T. (2001) The Concise Oxford Companion to African American Literature, New York: Oxford Üniversitesi Yayınları.
- Bial, R. (1995), The Underground Railroad, New York: Houghton Mifflin.
- Dubek, L. (2018), “Fight For It!: The Twenty-First-Century Underground Railroad”, The Journal of American Culture. Cilt.41, Sayı 1. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/ epdf/10.1111/jacc.12841 (Erişim Tarihi: 17/10/2018).
- Epik, S. (2017.09.11), “Amerika Her Zaman Irkçı Olmuştur”, http://t24.com.tr/k24/yazi/colson-whitehead,1443, (Erişim Tarihi: 21/06/2018).
- Forret, J. (2012), Issues and Controversies in American History: Slavery in the United States, New York: Facts On File.
- Jacobs, H.A. (2009), Incidents in the Life of a Slave Girl: Written by Herself, Massachusetts: Harvard University Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
21 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
19 Kasım 2018
Kabul Tarihi
27 Ocak 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 19