Adını koymak: Karşılaştırmalı Edebiyat

Öz

Millî edebiyata alternatif bir fikir olarak ortaya çıkmasının ardından, on dokuzuncu yüzyılın ilk yarısında, bir disiplin olma gelişimi yaşayan ve akademik sahada ilk olarak, Fransa’da, “littérature étrangère” yani “yabancı edebiyat” adı ile kendini gösteren Karşılaştırmalı Edebiyat ile özdeşleştirilen ya da bu disiplini tanımlamak için önerilen ve hâlen önerilmekte olan birçok isim bulunmaktadır. Bunlar arasında, dünya edebiyatı, kapsayıcı ve öncül bir konsept olarak, en fazla ön plana çıkan kavram olmakla birlikte, “edebiyat tarihi”, “genel edebiyat tarihi”, “genel ve karşılaştırmalı edebiyat”, “evrensel edebiyat” gibi adlandırmalar da bu listede yer almıştır. Bugüne gelindiğinde, bu araştırma sahasına dair hâlen bir isim birliği olmamakla beraber, akademik bağlamda, “karşılaştırmalı edebiyat” adı en yaygın kullanıma sahip olma niteliğini korumaktadır. Söz konusu isim çeşitliliğinin ele alınacağı bu makalede, edebiyat insanlarınca öne sürülmüş farklı yaklaşımlara da yer verilerek, yaklaşık iki yüzyıllık bir geçmişe sahip olan Karşılaştırmalı Edebiyat disiplininin adına dair tarihsel bir okuma yapılacak, bugünkü koşullar altında, bu disiplininin ismine yönelik terminolojik ve aynı zamanda güncel bir incelemede bulunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• karşılaştırmalı edebiyat
• dünya edebiyatı
• evrensel edebiyat
• edebiyat tarihi
• yabancı edebiyat
• terminolojik tartışmalar

Finding a name for it: Comparative Literature

Abstract

Following its appearance as an alternative idea to national literature, there have been many names suggested and still being offered to define or identify comparative literature, which started to develop as a discipline during the first half of the nineteenth century and made its first appearance in the academic field in France under the name of “littérature étrangère”, or “foreign literature”. Among these, along with “world literature”, which, as an initial and general concept, seems to be the most prominent one, denominations such as “history of literature”, “general history of literature”, “general and comparative literature” or “universal literature” have taken place on this list. Even today, although there still isn’t an accepted denomination, the term “comparative literature” is the most commonly used name in the academic context regarding this research field. In this article, where the so called diversity of names will be discussed, by including different approaches suggested buy men of letters, a historic study regarding Comparative Literature, which has about a two-hundred-year old history, will be done and, under today’s circumstances, a terminological and an up-to-date study on the name of this discipline will be held.

Keywords

• comparative literature
• world literature
• literary history
• foreign literature
• universal literature
• terminological discussions

Kaynakça

1. Apter, Emily (2006), The Translation Zone: A New Comparative Literature, Oxfordshire: Princeton University Press.
2. Apter, Emily (2013), Against World Literature: On The Politics of Untranslatability, Cornwall: Verso.
3. Behdad, Ali & Thomas, Dominic (2011), A Companion to Comparative Literature, West Sussex: Wiley Blackwell.
4. Brunel, Pierre & Pichois, Claude & Rousseau, A. M. (2009), Qu’est-ce que la littérature comparée?, Paris: Armand Colin.
5. Chevrel, Yves (2016), La littérature comparée, Paris: Presses Universitaires de France.
6. Chung, Ji Yong (2017), “La littérature comparée en Corée du Sud: évolution historique et état actuel”, Revue de Littérature comparée, 2-2017, 145-153.
7. Cots, Montserrat (2014), “Littérature comparée en Espagne : hier et aujourd'hui”. Revue de Littérature comparée, 4-2014, 445-453.
8. Damrosch, David (2014), World Literature in Theory, West Sussex: Wiley Blackwell.

9. D’haen, Theo (2012), The Routledge Concise History of World Literature, Abingdon: Routledge.
10. D’haen, Theo & Dominguez Cesar & Thomsen, Mads Rosendahl (2013), World Literature: A Reader, Oxon: Routledge.
11. Franco, Bernard (2016), La Littérature comparée. Malakoff: Armand Colin.
12. Küpper, Joachim (2013), Approaches to World Literature, Akademie Verlag.
13. Marti Monteverde, Antoni (2017), “Edgar Quinet, Joseph Texte et les origines de la Littérature Comparée à Lyon”, Revue de Littérature comparée, 3-2017, 291-305.
14. Meriç, Cemil (2017), Kırk Ambar: Rümuz-ül Edeb, İstanbul: İletişim Yayınları.
15. Moore, Stephen D. & Rivera, Mayra (2011), Planetary Loves: Spivak, Postcoloniality, and Theology, New York: Fordham University Press.
16. Pageaux, Daniel (1994), La littérature générale et comparée, Paris: Armand Colin.
17. Prendergast, Christopher (2004), Debating World Literature, Essex: Verso.
18. Sturm-Trigonakis, Elke (2013), Comparative Cultural Studies and the New Weltliteratur, Indiana: Purdue University Press.