AN UNKNOWN HANDWRITTEN TRAVEL BOOK: THE MANUSCRİPT OF ‘A TRIP TO GERMANY’ BY KÂTIP FÂIK

Abstract

Travel books contain very important materials for social sciences. These books contain lots of interesting news, habits and cultural information. The embassies, which are considered in the type of travel book, consist of the texts written or the official reports they hold by the members of the embassy. Abdulhamid II, who wants to develop diplomatic relations with Germany, sends medals and letters to be presented to the Emperor and Empress of Germany with an embassy. These letters and decorations are extremely important for the alliance to be established in the future. The delegation consists of several important Ottoman officials. The delegation executes its duty between 10 May 1889 and 29 May 1889. In the embassy report / report, which is considered in the type of travel, it was stated on which routes the delegation carried out its duty, the activities of the personnel in the delegation, and how they were welcomed in Germany during these activities. Katip Faik is the author of the text containing information about the delegation. The German Emperor Wilhelm II made a short trip to Istanbul, shortly after the return of the Ottoman delegation, which he hosted very well, to his country.

Keywords

• II. Abdulhamid
• II. Wilhelm
• Ali Nizami Pasha
• sefaretname
• seyahatname

Bilinmeyen Bir El Yazması Seyahatnâme: Kâtip Fâik'in “Almanya Seyahatnâmesi”

Öz

Seyahat kitaplarında sosyal bilimler için çok önemli materyaller yer alır. Bu kitaplar pek çok ilginç haber, alışkanlık ve kültürel bilgileri içerir. Seyahatname türünün içinde değerlendirilen sefaretnemeler ise resmi görev ifa eden sefaret heyetindekilerin yazdıkları metinler veya tuttukları resmi raporlardan oluşur. Almanya ile diplomatik ilişkileri geliştirmek isteyen II. Abdülhamid, bir sefaret heyetiyle devrin Almanya İmparatoru ve İmparatoriçesine takdim edilmek üzere nişanlar ve mektup gönderir. Bu mektup ve nişanlar ileride kurulması düşünülen ittifak için son derece önemlidir. Heyet, birkaç önemli Osmanlı devlet görevlisinden oluşmaktadır. Heyet, görevini 10 Mayıs 1889- 29 Mayıs 1889 tarihleri arasında ifa eder. Seyahatnâme türünün içinde değerlendirilen sefaret takririnde/raporunda, heyetin görevini hangi güzergâhlardan geçerek yaptığı, heyette görevli kişilerin faaliyetleri, bu faaliyetleri esnasında Almanya’da nasıl karşılandıkları dile getirilmiştir. Kâtip Faik, heyetle ilgili bilgilerin yer aldığı metnin yazarıdır. Almanya İmparatoru II. Wilhelm, son derece güzel ağırladığı Osmanlı heyetinin ülkesine dönmesinden çok kısa bir süre sonra İstanbul’a kısa bir gezi yapmıştır.

Anahtar Kelimeler

• II. Abdülhamid
• II. Wilhelm
• Ali Nizami Paşa
• sefaretnâme
• seyahatname

Kaynakça

1. Ahmed Hamdi Efendi, Hindistan Suvat-ı Afganistan Seyahatnamesi, İstanbul, 1300.
2. Akyıldız, Ali, “Sadullah Paşa” mad. TDVİA, c.35, s. 432-433.
3. Alkan, Necmettin, “Dış Siyasetin Bir Aracı Olarak Hükümdar Gezileri: Kaiser II. Wilhelm’in 1898 Şark Seyahati”, Osmanlı Araştırmaları, Sayı: XXXI, İstanbul, 2008, s. 9-54.
4. Altuniş-Gürsoy, Prof. Dr. Belkıs, „Türk Modernleşmesinde Sefir ve Sefaretnamelerin Rolü“, Bilig, Kış / 2006 , nr. 36, s. 139-165.
5. Asiltürk, Baki, “Edebiyatın Kaynağı Olarak Seyahatnameler”,Turkish Studies, no.4/1, Kış 2009, s. 911-995.
6. Beydilli, Kemal, “Ahmet Tevfik Paşa”, mad. TDVİA, c.2, s. 139-140.
7. Casson, Lionel, Antik Çağda Seyahat, (Çev. Nalan Özsoy), MB Yayınları, İstanbul, 2008.
8. Coşkun, Menderes “Seyahatnâme: Türk Edebiyatı”, mad. TDİA, c.17, s.13.

9. Denisenko, Ayten, Askeri Müze Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi Madalya ve Nişanlar Kataloğu, Askeri Müze ve Kültür Sitesi Komutanlığı Yayınları, t.y., y.y.
10. Gümüşçü, Osman, Tarihi Coğrafya, Yeditepe Yayınları, İstanbul, 2010.
11. Katip Faik, Almanya Seyahatnâmesi, İ.Ü.T.Y. No: 9348 (5 Varak) + 9 V.
12. Kürşad, Karacagil, Ö., “II. Wılhelm’in Osmanlı İmparatorluğunu Ziyareti ve Mihmandarı Mehmed Şakir Paşa’nın Günlüğü (1898)”, Türkiyat Mecmuası, C. 24/Güz, 2014, s. 73-97.
13. Kütükoğlu, Mübahat S., Osmanlı Belgelerinin Dili: Diplomatik, Kubbealtı Neştiyâtı, İstanbul, 1994.
14. Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmanî, c.1 (Aktaran Seyit Ali Kahraman), Kültür Bak./Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Ortak Yayını, İstanbul, 1996.
15. Ortaylı, İlber, “Hindistan Üzerine Türk Seyahatnameleri” SBF Dergisi, 1992/47 no: 3-4, s. 271-277.
16. Ortaylı, İlber, İkinci Abdülhamit Döneminde Osmanlı İmparatorluğunda Alman Nüfuzu, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara, 1981.
17. Touati, Houari, Ortaçağda İslam ve Seyahat: Bir Âlim Uğraşının Tarihi ve Antropolojisi, (Çev. Ali Berktay), YKY, İstanbul, 2004.
18. Unat, Faik Reşit, Osmanlı Sefirleri ve Sefaretnameleri, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1968.
19. Yalçınkaya, Yrd. Doç. Dr. M. A., “Osmanlı Zihniyetindeki Değişimin Göstergesi Olarak Sefaretnâmelerin Kaynak Defteri”, OTAM, nr.7, Ankara, 1996.
20. Yazıcı, Hüseyin, “Seyahatnâme”, mad. TDİA, c.17, s.9. http://www.lugatim.com/s/NUTUK (erişim tarihi: 07.11.2020)