Araştırma Makalesi

Şi’bu Ebî Tâlib’teki Boykot

Cilt: 4 Sayı: 2 31 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Şi’bu Ebî Tâlib’teki Boykot

Öz

Arap tarihinde örneğine rastlanılmayan ilginç bir kitlesel cezalandırma yöntemi olan boykot, Müslümanlara karşı uygulanmış gibi algılanmaktadır. Oysaki boykot, sadece Hz. Peygamber’i koruyan Hâşimoğulları’nın inanan-inanmayan tüm bireylerine uygulanmıştır. Bu süre zarfında çok sayıda kişinin öldüğü ifade edilse de kaynaklarda konuyla ilgili detaylı bilgi mevcut değildir. Kabilecilik anlayışının hâkim olduğu Mekke’de haklı da olsa haksız da olsa insanların kendi kabile bireylerinin etrafında kenetlenmesini gösteren bu hadise, dolaylı olarak Hz. Peygamber’in İslam davetini de koruduğu söylenebilir. Ayrıca görünürde müşriklerin talebi Hz. Peygamber’in öldürülmesi ya da kendilerine teslim edilmesi olsa da arka planda kabile rekabeti de yatmaktadır. Müşriklerin İslam davetini durdurmak amacıyla başvurdukları bu yöntem onların beklentilerini karşılayamamış aksine yine kendi aralarında bulunan kimselerin girişimiyle boykot sona ermiştir. Mucizevi bir şekilde “güve”nin musallat olduğu sahifeyi yemesiyle boykotun son bulduğu rivayet edilse de gerçekte inisiyatif alan insaf ehli kimselerin girişimiyle son bulmuştur. Ayrıca zalime karşı mazlumun yanında yer alan Hılfu’l-Fudûl’un bu süreçte neden pasif kaldığı konusunda net bir bilgi mevcut değildir. Boykottan sonra Hz. Peygamber Mekke’den ümidini kesmiş ve yeni yurt arayışlarına başlamıştır. Boykot hadisesi kaynakların çoğunda yer almaktadır. Ancak bu süreçle ilgili kaynaklarda detaylı bilgi ve somut verilerden ziyade genel anlatım ve birtakım dramatik sahneler yer almaktadır. Çalışmada, kaynaklardaki verilerden hareketle boykotun tarihsel süreci ele alınırken öte yandan önemli değerlendirme ve tespitleri olan araştırmalardan da faydalanılmıştır. Böylelikle boykotla ilgili doğru tespitlerin ortaya konulması ve mevcut birtakım duygusal algılar yerine hadisenin olgular üzerinden değerlendirilmesi hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

İslam Tarihi , Boykot , Ambargo , Muhasara , Şi’b , Sahife

Kaynakça

  1. Algül, Hüseyin. “Hamza”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15/500-502. İstanbul: TDV Yayınları, 1997.
  2. Algül, Hüseyin. “Mus’ab b. Umeyr”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 31/226-227. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  3. Altıntaş, Ramazan. Bütün Yönleriyle Câhiliyye. Konya: Ribat Yayınevi, 1996.
  4. Altun, İsmail. Mekke Müslümanlarının Habeşistan`a Hicreti. Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1996.
  5. Apaydın, Mehmet. Siyer Kronolojisi. İstanbul: Kuramer, 2018.
  6. Aydın, Mustafa. İslâm’ın Tarih Sosyolojisi -İlk Dönem İslam Toplumunun Şekillenişi-. İstanbul: Pınar Yayınları, 2015.
  7. Azimli, Mehmet. “Hz. Ömer’in Müslüman Oluşuyla İlgili Rivayete Farklı Bir Yaklaşım”. İslâmiyât 6/1 [Siyaset ve Ahlak özel sayısı] (2003), 173-183.
  8. Azimli, Mehmet. “Mekke Dönemindeki Boykot Yılları Üzerine Bazı Mülahazalar”. İslâm San‘at, Tarih, Edebiyat ve Mûsikîsi Dergisi 4/7 (2006), 55-64.
  9. Azimli, Mehmet. Siyeri Farklı Okumak. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 10. Baskı., 2017.
  10. Balcı, İsrafil. “Kâbe’ye Asılan Boykot Sayfasının Tahrifiyle İlgili Rivayetlerin Tahlili”. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi 6/3 (2006), 41-57.

Kaynak Göster

ISNAD
Yaprakdal, Erol. “Şi’bu Ebî Tâlib’teki Boykot”. Din ve Bilim - Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 4/2 (01 Aralık 2021): 264-284. https://doi.org/10.47145/dinbil.1018282.