Oryantalistlerin Kur’ân Araştırmaları Hakkında Türkiye’de Yapılmış Lisansüstü Tezler -Tespit ve Tematik Tasnif-
Öz
Oryantalizm, Edward Said’in tabiriyle Batı’nın Doğu’yu kendi düşünce kodları ve üstün konumuna uygun bir şekilde kurgulaması ve tanımlamasıdır. Bu yaklaşımla hareket eden oryantalistler, akademik faaliyetlerinde bütün kültürel bileşenleriyle birlikte Doğu’nun lokomotif gücü olarak kabul ettikleri İslam dinini ve medeniyetini nesne pozisyonuna yerleştirerek araştırma konusu yapmışlardır. Bu nedenle Müslümanların bireysel ve toplumsal hayatlarını şekillendiren temel dinamiklerin ve değerlerin özünü inşa eden Kur’ân’ı Kerîm ve Kur’ân ilimleri, oryantalist ilim geleneği tarafından yoğun bir şekilde çalışılmıştır.
Bu çalışma, oryantalistlerin Kur’ân’ı Kerîm hakkındaki araştırmalarını konu alan ülkemizde yapılmış lisansüstü tezlerin tespitine ve bu tezlerin Kur’ân İlimlerinin konularına göre tematik olarak tasnifine yoğunlaşmıştır. Çalışmada YÖK Ulusal Tez Merkezi’nin (YÖK UTM) ve Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmalar Merkezi’nin hizmete sunduğu İlahiyat Fakülteleri Tezler Kataloğu’nun (İSAM İFTK) veri tabanları kullanılmıştır. Mezkûr kurumların veri tabanlarından anahtar kelimelerle gerçekleştirilen taramalar neticesinde tespit edilen konuyla ilgili tezler, Tefsir ilmi ve Kur’ân İlimlerinin ana konuları esas alınarak tasnif edilmiştir. Bu çalışma, oryantalistlerin Kur’ân ilimlerinin hangi konularına ilişkin araştırmalarının lisansüstü tezlerde işlendiğini belirleyerek alana dair hangi konularda yapılmış oryantalist araştırmanın yeni tezlerde çalışılabileceğini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkalın, Bünyamin. Çiçek, Yakup. Türkiye İlahiyat Fakülteleri Tefsir Anabilim Dalı Öğretim Elemanları Biyografileri (Özgeçmişleri ve Bilimsel çalışmaları). İstanbul: Temel Ofset 2000.
- Adilbayev, Alau. Rus Oryantalistlerin Kur’ân Çalışmaları. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2002.
- Ahmedov, Alper. Osmanlı Sonrası Bulgaristan’da Kur’ân Çalışmaları. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
- Akyol, İsmail. Türkiye İlahiyat Fakülteleri Tefsir Anabilim Dalı Tez Bibliyografyası 1953-1991. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1992.
- Akyol, İsmail. “Türkiye İlahiyat Fakültelerinde Kur’ân, Tefsir ve Kur’ân İlimlerine Dair Hazırlanan Tezler Bibliyografyası” İslami Araştırmalar Dergisi, Ankara Cilt 9,sayı 1-4, 240-244, 1996.
- Alıcı, Mustafa. W. Montgomery Watt'da Vahiy Ve Nübüvvet Anlayışı. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1995.
- Altun, Fatih. M. E. B. İslâm Ansiklopedisi’ndeki Kur’ân ve Tefsirle ilgili Maddelerin Eleştirel Analizi. Sakarya: Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
- Atay, Esma. İlk Dönem İngiliz Oryantalistlerin Kur’ân Çalışmaları, W. Muir ve D. S. Margoliouth Örneği. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
- Atamov, Mursal. Rus Dilinde Yayınlanan Kur’ân-ı Kerim Çevirilerinin Çeviribilim Açısından İncelenmesi (Başarılı Bir Rusça Kur’ân Çevirisinin Oluşturulmasına Katkı). Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2013.
- Balbay, Muhammed. Garanik Kıssası ve Oryantalist Yaklaşımlar. Şanlıurfa: Harran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.