Kur’ân’da İnne Edatının Kullanım Şekilleri ve Anlamı
Öz
Her Müslüman araştırmacının istidadına göre, belli bir oranda Kur’ân-ı Kerîm’i anlama, yorumlama ve anlatma gibi bir misyonu bulunmaktadır. Bu nedenle anlam ve anlamlandırmada Arap dilinin kural ve inceliklerine dikkat etmesi gerekir. Zira Kur’ân’ın kendisiyle nazil olduğu dil Arapçadır ve bu dildeki cümlenin öğeleri bazı durumlarda farklı anlamlar arz edebilmektedir. Bu öğeler, kelimeyi oluşturan isim, fiil ve harften müteşekkildir. Kur’ân’ın anlaşmasında önemli bir role sahip öğelerden birsi de hiç kuşkusuz harf öğesinin bir alt kısmı olan edatlardır. Ancak Kur’ân’da edatların birçok çeşidi olmasına karşın bu makalede “inne” edatı üzerinde durulmuştur. Nedeni ise söz konusu edatın Kur’ân’da çok fazla kullanılması ve farklı anlama yorumlamaya elverişli bir edatın olmasıdır. Diğer taraftan inne edatı, huruf-i müşebbehe bi’l-fiil diye bilinen altı harften birisidir. Çalışma neticesinde inne edatının, Kur’ân’da bin beş yüz altmış bir defa geldiğini ve bazen önünde farklı harfler ile bazen de kedisine bitişen muhtelif zamirler ile geldiğini müşahede edilmiştir. Aynı zamanda farklı kıraati ile cümlenin irabına ve yorumuna olan etkisinden dolayı müfessirler arasındaki ihtilafa da neden olmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akdemir, Hasan. Belâgat Terimleri Ansiklopedisi. İzmir: Nil Yayınları. ts.
- Dinçer, Ferit. el-Keşşaf’ta Sarf Vezinlerinin Farklılıkları ve Anlam Üzerindeki Etkisi. Malatya: İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019.
- Ebû Hayyân, Muhammed b. Yusuf, el-Endelûsî. el-Baḥru’l-muḥîṭ. thk. Âdil Ahmed Abdulmevcud & Ali Muhammed Mu‘avid. 8 Cilt. Beyrut: Dâru'l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1413/1993.
- Ebû Ubeyde, Maʿmer b. el-Müsennâ et-Teymî el-Mısrî. Mecazu’l-Ḳur’ân. thk. Muhammed Fuad Sezgin. 2 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Hanci, 1381.
- Ezherî, Muhammed b. Ahmed. Meʿâni ’l-ḳıraat. thk. İyd Mustafa Derviş & Avd b. Hamd el-Kavzî. 3 Cilt. Riyâd: y.y., 1991.
- Ferrâ, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Ziyâd b. Abdillâh el-Absî. Meʿâni ’l-Ḳur’ân. 6 Cilt. Beyrut: ʿÂlemu’l-Kütüb, 1984.
- Hasan, Abbâs. en-Naḥv’ul-vâfî. Mısır: Dâru’l-Meʿârif, 3. Baskı, 1974.
- Hâşimî, Ahmed. Cevâhiru’l-belâġa fi’l-maʿânî ve’l-beyân ve’l-bedîʿ. Kâhire: Matbaʿatü medreseti vâlideti Abbâs Pâşa el-Evvel, 1905.
- Hilalî, Hâdî Atiyye Matar. el-Ḥurufu’l-ʿAmile fi’l-Ḳur’ân’i-l kerîm. Beyrut: ʿÂlemu’l-Kütüb, 1986.
- İbn Hâleveyh, Ebû Abdullah el-Huseyin b. Ahmed b. Hamdan. el-Ḥücce fi'l-ḳraati's-sebʿa. thk. Abdul’all Sâlim el-Mükrrem. Beyrut: Dâru'ş-Şürük, 1979.