EN
TR
ANTİKİTEDEN GEÇ ORTA ÇAĞ’A MAPPAMUNDİ TÜRÜ HARİTALARDA MESKÛN DÜNYANIN DEĞİŞEN MERKEZİ
Öz
Mappamundi, Orta Çağ’da Avrupa’da yaygın olarak kullanılan dünya haritalarına verilen isimdir. Mappamundilerde dünyanın coğrafi özellikleri yanında yaratılıştan ahir zamana dünya tarihinde yaşanan ve yaşanacak önemli olaylar tasvir edilir. Nitekim, mappamundiler Orta Çağ Avrupa’sının zihin dünyasını yansıtan değerli kaynaklardır. Mappamundilerin üç önemli kaynak türü vardır: Antik Yunan ve Roma klasikleri, kutsal metinler ve çağdaş seyahatnameler. Bu kaynaklardan özellikle ilk ikisi kartografların dünya ve ekümen tasavvurunda önemli rol oynar. Antik Yunan müelliflerinin iddia ve görüşlerine uygun olarak ilk bin yıllık dönemde tasarlanan dünya haritalarında ekümenin merkezi Yunan Yarımadası’ndaki Delfi veya Roma İmparatorluğu’nun iddiasına göre Akdeniz’dir. İlk bin yılda kilise babalarının tefsir çalışmalarıyla Kudüs’ün dünyanın merkezi olduğuna dair düşünce Hristiyan aleminde yayıldıysa da bu düşünce haritalara yansımadı. Ancak Haçlı Seferleri sürecinde dünyanın merkezinin Kudüs olduğuna dair iddia çok sayıdaki haritaya yansıdı. Kudüs merkezli mappamundiler izleyiciyi kutsal savaşa teşvik ediyordu. Bu çalışmada Antikiteden Geç Orta Çağ’a Avrupa’da çizilen dünya haritalarında ekümenin değişen merkezi incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
yok
Kaynakça
- Ana Kaynaklar
- Die Herefordkarte, yay. haz. Konrad Miller, Stuttgart: Druck von A. Bonz’ Erben, 1903.
- Die ältesten Weltkarten, I. Heft. Die Weltkarte des Beatus (776 n. Chr.), yay. haz. Konrad Miller, Stuttgart: Jos. Roth’sche Verlagshandlung, 1895.
- Die ältesten Weltkarten, III. Heft: Die kleineren Weltkarten, yay. haz. Konrad Miller, Stuttgart: Jos. Roth’sche Verlagshandlung, 1895.
- Die ältesten Weltkarten, IV. Heft: Die Herefordkarte, yay. haz. Konrad Miller, Stuttgart: Jos. Roth’sche Verlagshandlung, 1896.
- Die ältesten Weltkarten, V. Heft: Die Ebstorfkarte, yay. haz. Konrad Miller, Stuttgart: Jos. Roth’sche Verlagshandlung, 1896.
- Honorius, Imago Mundi, (Eserin Latinceden İngilizceye tercümesi), Nicholas Ryan Foster. “The Imago mundi of Honorius Augustodunensis.” Doktora Tezi, Portland State University, 2008.
- Jubilees: A Commentary in Two Volumes, yay. haz. James C. VanderKam, Hermeneia-A Critical and Historical Commentary on the Bible, Minneapolis: Fortress Press, 2018.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ortaçağ Avrupa Tarihi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2025
Gönderilme Tarihi
30 Temmuz 2024
Kabul Tarihi
16 Ocak 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 30 Sayı: 58
APA
İnan Aliyazıcıoğlu, Z. (2025). ANTİKİTEDEN GEÇ ORTA ÇAĞ’A MAPPAMUNDİ TÜRÜ HARİTALARDA MESKÛN DÜNYANIN DEĞİŞEN MERKEZİ. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, 30(58), 177-217. https://doi.org/10.20519/divan.1524790
AMA
1.İnan Aliyazıcıoğlu Z. ANTİKİTEDEN GEÇ ORTA ÇAĞ’A MAPPAMUNDİ TÜRÜ HARİTALARDA MESKÛN DÜNYANIN DEĞİŞEN MERKEZİ. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi. 2025;30(58):177-217. doi:10.20519/divan.1524790
Chicago
İnan Aliyazıcıoğlu, Zeynep. 2025. “ANTİKİTEDEN GEÇ ORTA ÇAĞ’A MAPPAMUNDİ TÜRÜ HARİTALARDA MESKÛN DÜNYANIN DEĞİŞEN MERKEZİ”. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 30 (58): 177-217. https://doi.org/10.20519/divan.1524790.
EndNote
İnan Aliyazıcıoğlu Z (01 Ocak 2025) ANTİKİTEDEN GEÇ ORTA ÇAĞ’A MAPPAMUNDİ TÜRÜ HARİTALARDA MESKÛN DÜNYANIN DEĞİŞEN MERKEZİ. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 30 58 177–217.
IEEE
[1]Z. İnan Aliyazıcıoğlu, “ANTİKİTEDEN GEÇ ORTA ÇAĞ’A MAPPAMUNDİ TÜRÜ HARİTALARDA MESKÛN DÜNYANIN DEĞİŞEN MERKEZİ”, Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, c. 30, sy 58, ss. 177–217, Oca. 2025, doi: 10.20519/divan.1524790.
ISNAD
İnan Aliyazıcıoğlu, Zeynep. “ANTİKİTEDEN GEÇ ORTA ÇAĞ’A MAPPAMUNDİ TÜRÜ HARİTALARDA MESKÛN DÜNYANIN DEĞİŞEN MERKEZİ”. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 30/58 (01 Ocak 2025): 177-217. https://doi.org/10.20519/divan.1524790.
JAMA
1.İnan Aliyazıcıoğlu Z. ANTİKİTEDEN GEÇ ORTA ÇAĞ’A MAPPAMUNDİ TÜRÜ HARİTALARDA MESKÛN DÜNYANIN DEĞİŞEN MERKEZİ. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi. 2025;30:177–217.
MLA
İnan Aliyazıcıoğlu, Zeynep. “ANTİKİTEDEN GEÇ ORTA ÇAĞ’A MAPPAMUNDİ TÜRÜ HARİTALARDA MESKÛN DÜNYANIN DEĞİŞEN MERKEZİ”. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, c. 30, sy 58, Ocak 2025, ss. 177-1, doi:10.20519/divan.1524790.
Vancouver
1.Zeynep İnan Aliyazıcıoğlu. ANTİKİTEDEN GEÇ ORTA ÇAĞ’A MAPPAMUNDİ TÜRÜ HARİTALARDA MESKÛN DÜNYANIN DEĞİŞEN MERKEZİ. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi. 01 Ocak 2025;30(58):177-21. doi:10.20519/divan.1524790