Küresel Finans Kapital Çağında Devrim Arayışları: John Holloway’in Öfke Günleri Kitabı Üzerine

Felsefenin para ile ilişkisi arızi bir ilişki değildir. Daha en başında, felsefe bir bilgeliğe ulaşma tarzı olarak kendisini para ile bilgeliğin aktarılmasına karşı olarak, Sofist’e karşı olarak konumlandırdı.  Her ne kadar Antik dönemde felsefe kendini paraya karşı konumlandırsa da, paranın belirleyici olmaya başladığı modern çağda felsefe ile paranın ilişkisi daha da belirgin hale gelmiştir. Adam Smith gibi politik-ekonomi filozoflarının dışında, para karşısında konumlanmak gerektiğini ilk hisseden düşünürün Kant olduğu iddia edilebilir. İnsanlar arasındaki toplumsal ilişkiler bütününün bir dolayım nesnesi olarak paranın kontrolü insan eyleminin kontrol altına alınmasını ifade eder. İnsani eylemin böyle bağımlılaştırılmasına karşı Kant, iradenin otonomisini öne sürer. Sadece hür iradeli olduğunun bilincinde olan insanların üyesi olduğu amaçlar krallığında eylem, fiyatı (preis) ile değil değeri (würde) ile belirlenir. Genel eşdeğer olarak para tüm metaları belirleyebilir ama iradenin otonomisine dayanan eylem koşulsuzdur; başka bir şey ile ikame edilemez, o nedenle fiyatı yoktur, ancak bir değeri vardır.