Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinin Algılanan Bedensel Okuryazarlık ile Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitimine Yönelik Öz Yeterlikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 3 Sayı: 2, 99 - 117, 31.12.2025

Miraç Tunahan Birsen , Ekrem Levent İlhan

https://doi.org/10.71243/dksbd.1770514

Öz

Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin algılanan bedensel okuryazarlık düzeyleri ile özel gereksinimli bireylerin eğitimine yönelik öz yeterliklerini çeşitli demografik bilgiler açısından incelemek ve bu iki değişken arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılan araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin farklı illerinde ortaokul ve lisede görev yapan 217 beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, “Kişisel Bilgi Formu”, “Beden Eğitimi Öğretmenleri İçin Algılanan Bedensel Okuryazarlık Ölçeği” ile “Özel Gereksinimli Öğrencilerin Eğitimine Yönelik Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. Bu bağlamda, ikili karşılaştırmaların analizi için Bağımsız Örneklem t testi, ilişkilerin analizinde Pearson Korelasyon testi kullanılmış, güvenirlik analizleri için Cronbach Alpha İç Tutarlık Kat Sayısı hesaplanmıştır. Sonuç olarak öğretmenlerin yaş ile mesleki deneyim yılı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur ancak cinsiyet, görev yapılan okul türü, eğitim durumu ve özel eğitim alan yakın olma değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Ayrıca, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin algılanan bedensel okuryazarlık düzeyleri ile özel gereksinimli öğrencilerin eğitimine yönelik öz yeterlikleri arasında pozitif ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Bedensel okuryazarlık , öz yeterlik , özel gereksinim

An Investigation of the Relationship Between Physical Education Teachers’ Perceived Physical Literacy and Their Self-Efficacy for Teaching Individuals with Special Needs

Öz

The aim of this study was to examine physical education and sports teachers’ perceived physical literacy levels and their self-efficacy towards educating individuals with special needs in relation to various demographic variables, and to reveal the relationship between these two constructs. The study employed a correlational survey design, one of the quantitative research methods, and the sample consisted of 217 physical education and sports teachers working in secondary schools and high schools in different provinces of Türkiye. Data were collected using the “Personal Information Form,” the “Perceived Physical Literacy Scale for Physical Education Teachers,” and the “Teacher Self-Efficacy Scale for the Education of Students with Special Needs.” Independent samples t-tests were conducted for pairwise comparisons, Pearson correlation analysis was used to examine relationships, and Cronbach’s alpha coefficients were calculated for reliability analyses. The findings indicated a positive and significant correlation between teachers’ age and years of professional experience, while no significant differences were found in terms of gender, school type, educational background, or having a close relative with special education needs. Furthermore, a positive and low-level significant relationship was identified between teachers’ perceived physical literacy levels and their self-efficacy towards educating students with special needs.

Anahtar Kelimeler

Physical literacy , self-efficacy , special needs