Dijital Oyun Bağımlılığına Sporun Etkisi: Üniversite Gençliği Üzerine Ampirik Bir Çalışma

Yıl 2025, Cilt: 3 Sayı: 2, 162 - 182, 31.12.2025

Erol Baykan , Kurtuluş Yıldırım , Resul Işık

https://doi.org/10.71243/dksbd.1802734

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeylerini saptamak ve bu düzeylerin yaş, cinsiyet, günlük oyun süresi, öğrenim görülen akademik birim, spor yapma durumu, tercih edilen oyun türü ve oyun biçimi (bireysel/takım) gibi demografik ve davranışsal faktörler arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma, 2024–2025 akademik yılında Yozgat Bozok Üniversitesi’nde öğrenim gören 402 lisans öğrencisinden (209 kadın, 193 erkek) oluşan örneklemle yürütülmüştür. Betimsel tarama modeli kullanılarak toplanan veriler, kişisel bilgi formu ve üniversite öğrencileri için dijital oyun bağımlılığı ölçeği (ÜÖDOBÖ) aracılığıyla elde edilmiştir. İstatistiksel analizlerde iki gruplu karşılaştırmalar için bağımsız örneklem t-testi, üç ve üzeri gruplarda ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmış; anlamlı farklılık tespit edilen durumlarda farkın kaynağını belirlemek amacıyla Tukey HSD ve LSD post-hoc testlerinden yararlanılmıştır. Bulgular, spor yapmayan öğrencilerin çatışma, yoksunluk ve arayış boyutunda daha yüksek bağımlılık puanlarına sahip olduğunu ortaya koymuştur (p < ,05). Kadın katılımcıların tüm alt boyutlarda erkeklere göre anlamlı biçimde daha yüksek puanlar aldığı belirlenmiştir (p < ,001). Oyun oynama süresinin artması, bağımlılık düzeylerini anlamlı şekilde yükseltmiştir (p < ,001). Ayrıca, eğitici türde oyun oynayanların aşırı odaklanma, erteleme, duygu değişimi ve dalma boyutlarında, diğer türleri oynayanlara kıyasla daha yüksek puanlara sahip olduğu saptanmıştır (p < ,05). Sonuç olarak, dijital oyun bağımlılığının çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu ve özellikle fiziksel aktivitenin yoksunlukla ilişkili boyutlarda koruyucu etki gösterdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Dijital Oyun Bağımlılığı , Üniversite Öğrencileri , Fiziksel Aktivite

The Effect Of Sports On Digital Game Addiction: An Empirical Study On University Youth

Öz

The primary aim of this study is to determine the digital game addiction levels of university students and to examine their relationships with demographic and behavioral factors, including age, gender, daily gaming duration, academic unit, physical activity status, preferred game type, and game mode (individual/team). The research was conducted with a sample of 402 undergraduate students (209 female, 193 male) at Yozgat Bozok University during the 2024–2025 academic year. Data were collected using a descriptive survey model through a personal information form and the digital game addiction scale for university students (ÜÖDOBÖ). For statistical analyses, independent samples t-tests were used for two-group comparisons, and one-way ANOVA was applied for three or more groups. When significant differences were found, Tukey HSD and LSD post-hoc tests identified the sources of variation. The results indicated that students who did not engage in physical activity had significantly higher scores in the conflict, deprivation, and seeking sub-dimension compared to those who were physically active (p < .05). Female students scored significantly higher than male students in all sub-dimensions (p < .001). Longer daily gaming time was associated with significantly higher addiction levels (p < .001). Additionally, students who preferred educational games had higher scores than those who played other types of games in the over-concentration and procrastination, emotion change and immersion sub-dimensions, and in the overall scale score (p < .05). In conclusion, digital game addiction is a multidimensional phenomenon, and physical activity appears to have a protective role, especially in dimensions related to deprivation.

Anahtar Kelimeler

Digital Game Addiction , University Students , Physical Activity

Kaynakça

• Ahsan, M., & Abualait, T. (2024). Exploring the relationship between mental health and physical activity in university students. Frontiers in Psychology, 15, 1546002. doi:10.3389/fpsyg.2024.1546002
• Akçayır, G. (2013). Dijital oyunların sağlığa etkisi. In M. A. Ocak (Ed.), Eğitsel dijital oyunlar: Kuram, tasarım ve uygulama (ss. 263–273). Ankara: Pegem Akademi.