Sakarya İlinde Yaşayan Yerel Halkın Spor Turizmine Yönelik Tutumu Ve Turizm Algısı Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu araştırmanın amacı, Sakarya ilinde yaşayan yerel halkın spor turizmine yönelik tutumları ile turizm algılarını belirlemek ve bu iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama modelinin benimsendiği araştırmaya Sakarya ilinde yaşayan 199’u kadın 194’ ü erkek toplam 393 birey katılım göstermiştir. Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu, Spor Turizmine Yönelik Tutum Ölçeği ve Turizm Gelişim Etkileri Algısı Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi tercih edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; Korelasyon analizleri, spor turizmine yönelik tutumun özellikle sosyo-kültürel ve ekonomik pozitif etkiler ile orta düzeyde ve anlamlı ilişkiler içinde olduğunu, sosyo-kültürel negatif etkiler ile ise negatif yönde ilişkilendiğini ortaya koymuştur. Regresyon analizi sonuçları da bu bulguları destekler niteliktedir. Kurulan regresyon modelinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve bağımsız değişkenlerin spor turizmine yönelik tutumdaki toplam varyansın yaklaşık %42’sini açıkladığı belirlenmiştir. Model kapsamında sosyo-kültürel pozitif etkiler, spor turizmine yönelik tutumun en güçlü yordayıcısı olarak öne çıkarken; ekonomik pozitif etkiler ve turizme verilen destek tutumu pozitif yönde anlamlı biçimde yordamaktadır. Buna karşılık, sosyo-kültürel negatif etkilerin spor turizmine yönelik tutum üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, yerel halkın spor turizmine yönelik tutumlarının büyük ölçüde algılanan olumlu sosyo-kültürel ve ekonomik katkılar tarafından şekillendiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Spor turizmi
• yerel halk
• turizm algısı
• spor turizmine yönelik tutum.

A Study on the Attitudes of Local Residents Living in Sakarya Province Toward Sports Tourism and Their Perceptions of Tourism

Öz

The purpose of this study is to determine the attitudes of local residents living in Sakarya province toward sports tourism and their perceptions of tourism, as well as to examine the relationship between these two variables. A correlational research design was adopted, and a total of 393 individuals residing in Sakarya participated in the study, including 199 females and 194 males. Data were collected using the Personal Information Form, the Attitude Scale Toward Sports Tourism, and the Perceived Effects of Tourism Development Scale. Pearson correlation analysis and multiple linear regression analysis were employed to analyze the data. According to the findings, correlation analyses revealed that attitudes toward sports tourism were moderately and positively associated with socio-cultural and economic positive impacts, while a negative and significant relationship was found with socio-cultural negative impacts. The results of the regression analysis supported these findings, indicating that the established regression model was statistically significant and that the independent variables explained approximately 42% of the total variance in attitudes toward sports tourism. Within the model, socio-cultural positive impacts emerged as the strongest predictor of attitudes toward sports tourism, while economic positive impacts and support for tourism also significantly and positively predicted attitudes toward sports tourism. In contrast, socio-cultural negative impacts were found to have a significant and negative effect on attitudes toward sports tourism. These findings suggest that local residents’ attitudes toward sports tourism are largely shaped by perceived positive socio-cultural and economic contributions.

Anahtar Kelimeler

• Sports tourism
• local residents
• tourism perception
• attitude toward sports tourism.

Kaynakça

1. Aas, C., Ladkin, A., & Fletcher, J. (2005). Stakeholder collaboration and heritage management. Annals of Tourism Research, 32(1), 28-48.
2. Akın, A. (2018). Spor ve turizm. İstanbul: Ekin Yayınevi.
3. Alaeddinoğlu, F. (2007). Van halkının turisti ve turizmi algılama şekli. Coğrafi Bilimler Dergisi, 5(1), 1-16.
4. Altanlar, A., & Akıncı Kesim, G. (2011). Sürdürülebilir turizm planlaması için yöre halkı ve yerli turistlerin davranış ve beklentilerini anlamaya yönelik bir araştırma; Akçakoca örneği. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 3(2), 1-20.
5. Ambrož, M. (2008). Attitudes of local residents towards the development of tourism in Slovenia: The case of the Primorska, Dolenjska, Gorenjska and Ljubljana regions. Anthropological Notebooks, 14(1).
6. Arabacı, H. (2018). Turizm sektörünün ekonomik büyümeye etkisi üzerine teorik bir inceleme. Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences, 4(3), 107.
7. Atılgan, D., & Arslan, M. (2022). Examination of the relationship between positive effects of tourism and attitudes towards sports tourism. Journal of Education and Recreation Patterns, 3(2), 21-32.
8. Avcıkurt, C. (2007). Turizm sosyolojisi: Turist-yerel halk etkileşimi (2. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.

9. Bilgin, Y., & Çetinkaya, A. (2016). The Role of tourism in sustainability of the rural settlementfabrics: Cumalıkızık example. International Conference on Business, Information, and Tourism (ICBIT 2016), 3-5 August, Vol. 1. Kuala Lumpur, Malaysia, pp. 119-130.
10. Bramwell, B., & Sharman, A. (1999). Collaboration in local tourism policymaking. Annals of Tourism Research, 26(2), 392-415.
11. Can, Y., Soyer, F., & Güven, H. (2000). Spor hizmetlerinde verimliliği etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Kongresi, 2, 182-200.
12. Cifci, I., Akova, O., Rasoolimanesh, S. M., & Ogretmenoglu, M. (2023). Residents’ perception of tourism impacts and their support for tourism development: a study of a Bektashi faith destination in Türkiye. Journal of Heritage Tourism, 18(5), 691-709.
13. Doğu, G. (2006). Sporun sosyal ve ekonomik faydaları, Sağlıklı Kentler Birliği Toplantısı, 27-28 Nisan, Eskişehir.
14. Fraenkel, J., Wallen, N., & Hyun, H. (2012). How to design and evaluate research in education (8. edition). McGraw-Hill.
15. George, D., & Mallery, P. (2019). IBM SPSS statistics 26 step by step: A simple guide and reference. Routledge.
16. Güneş, N. (2014). Yerel halkın turizm algısı ve turizme katılımı: Antalya Konyaaltı ve Kepez ilçesi örneği. (Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
17. Gürbüz, A. (2002). Turizmin sosyal çevreye etkisi üzerine bir araştırma. Teknoloji Dergisi, (1-2), 49-59.
18. Hepsert, S., Dönmez, A., Şakar, İ., Cana, H., & Ramazanoğlu, F. (2024). Satranç sporunun bilişsel esneklik ve problem çözme becerisi üzerindeki etkisi: Tanımlayıcı araştırma. Turkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences, 16(2).
19. Hudson, S. (2003). Sport and adventure tourism (1. baskı). New York: The Haworth Press.
20. Jackson, L. A. (2008). Residents' perceptions of the impacts of special event tourism. Journal of Place Management and Development, 1(3), 240-255.
21. Karademir, N., Sandal, E. K., & Urhan, F. B. (2018). Kahramanmaraş’ta turizm algısı. Doğu Coğrafya Dergisi, 23(39), 45-64.
22. Karagöz, Y. (2017). SPSS ve AMOS uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği (1. Baskı). İstanbul: Nobel Kitabevi.
23. Karakaş, A., & Şengün, H. İ. (2017). Yerel halkın turizm faaliyetlerine yönelik tutumları. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(15), 183-202.
24. Karakoç, B. (2011). 2010 Dünya Basketbol Şampiyonası'nın spor turizmi ve ekonomik etkileri açısından incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Muğla Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.
25. Kılıç, Y., Dalkılıç, S., Kadıoğlu Dalkılıç, L., Özdemir, E., Uğurlu, F. M., Pala, R., ... & Ayılgan, E. (2025). Effects of aerobic and anaerobic exercise on glucose, lipid, and inflammation-related gene expression in the brain tissue of streptozotocin-induced diabetic rat model. Diabetology & Metabolic Syndrome, 17(1), 324.
26. Kurtzman, J., & Zauhar, J. (2003). A wave in time-The sports tourism phenomena. Journal of Sport tourism, 8(1), 35-47.
27. Nunkoo, R., & So, K. K. F. (2016). Residents’ support for tourism: Testing alternative structural models. Journal of Travel Research, 55(7), 847-861.
28. Olya, H. G. (2023). Towards advancing theory and methods on tourism development from residents' perspectives: Developing a framework on the pathway to impact. In Methodological advancements in social impacts of tourism research (pp. 34-54). Routledge.
29. Özcan, Ş. S. (2021). Turizm ve ekonomik büyüme ilişkisi: Üst-orta gelirli ülkeler üzerine paralel veri analizi. (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
30. Özdemir, B. U. (2020). Fırat Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde eğitim gören öğrencilerin spor turizmine yönelik tutumlarının incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Elâzığ.
31. Rasoolimanesh, S. M., & Seyfi, S. (2021). Residents’ perceptions and attitudes towards tourism development: a perspective article. Tourism Review, 76(1), 51-57.
32. Rasoolimanesh, S. M., Ringle, C. M., Jaafar, M., & Ramayah, T. (2017). Urban vs. rural destinations: Residents’ perceptions, community participation and support for tourism development. Tourism Management, 60, 147-158.
33. Ravikumar, A., Al Subhi, S., & Meesala, K. M. (2022). Community perception and attitude towards sustainable tourism and environmental protection measures: An exploratory study in Muscat, Oman. Economies, 10(2), 29.
34. Sezer, B. S., Hepsert, S., Akel, D., & Kılıç, Y. (2024). Sedanter ve antrene üniversite öğrencilerinde obezite ve metabolik sendrom farkındalık düzeylerinin incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 21-29.
35. Solmaz, C. (2014). Yerel halkın bölge turizmine bakış açısının belirlenmesi: Burdur’da bir araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(10), 91-105.
36. Song, J., & Jeong, K. H. (2025). The impact of residents' knowledge and perception of marine sports tourism destinations on post-COVID-19 tourism attitudes: the mediating effect of tourism acceptance and moderating effect of place identity. Frontiers in Sports and Active Living, 7, 1616394.
37. Şebin, K. (2018). Spor ve turizm ilişkisi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
38. Tanaś, S. (2014). Tourism ‘death space’and thanatourism in Poland. Current Issues of Tourism Research, 3(1), 22-27.
39. Tezcan Kardaş, N., & Sadık, R. (2018). Spor turizmine yönelik tutum ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Spor Eğitim Dergisi, 2(2), 29-36.
40. Tezcan Kardaş, N., Alptekin, M. Z., & Berkil, İ. (2021). Bireylerin spor turizmine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 1(1), 10-22.
41. Türker, G. Ö., & Türker, A. (2014). Yerel halkın turizm etkilerini algılama düzeyi turizm desteğini nasıl etkiler: Dalyan destinasyonu örneği. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 4(1), 81-98.
42. Ünal, Ç., & Yücel, B. (2018). Kırsal turizmin geliştirilmesi ve yönetilmesinde yerel halkın algı ve tutumları. Ödemiş/Birgi örneği. Doğu Coğrafya Dergisi, 23(39), 113-130.
43. Vural, E., & Bayraktar, G. (2025). Spor turizminin kavramsal çerçevesi ve dinamikleri: Türkiye-Almanya karşılaştırması. In F. Karakaş & T. Turğut (Ed.), Spor bilimlerinde güncel akademik çalışmalar 7 (ss. 136–159). Ankara: Duvar Yayınları.