Gecikmiş Dil-Konuşması Bulunan Çocukların Alıcı ve İfade Edici Sözcük Dağarcığının Değerlendirilmesi

Beyza Nur Dükar; Aylin Müge Tunçer

EN TR

Evaluation of Receptive and Expressive Vocabulary of Children with Language Delay

Abstract

The increase in the vocabulary is an indicator of semantic development during language acquisition. Delays which may occur during the acquisition of new vocabulary items bring along potential problems such as language delay and social and academic problems. Children with language delay can show such limitations in their vocabulary. Purpose: This study aims to describe the receptive and expressive vocabulary levels of the 36–59-month-old children with language delay using the TİFALDİ Test (Turkish Expressive and Receptive Test). Method: In line with this aim, the differences between age groups and the relationship between the age of the participants with the TIFALDI scores and the TEDİL (The Test of Early Language Development in Turkish) sub-test scores were examined. TİFALDİ and TEDİL Tests were administered to the participants and the raw score, standard score, and equivalent ages were calculated. 36 children between 36-59-month-old who were diagnosed with language delay at DİLKOM (the Research Centre for Language and Speech Disorders) participated in the study. The participants were divided into groups two groups (the 3-year-group and the 4-year group) based on their age. Results: Considering the findings of the study, while the participants’ equivalent age of the Receptive Vocabulary Sub-Scale (TİFALDİ-RT) was higher than the chronological age, their Expressive Vocabulary Sub-scale (TİFALDİ-ET) equivalent ages were found to be lower than the chronological age. The relationship between the TEDİL and the TIFALDİ subtests varies according to the groups. Conclusion: All sub-scores of the TIFALDI Test increase with age. To diagnosed language delay, vocabulary growth as well as phonological, morphological, syntactic and pragmatic developments should be evaluated comprehensively.

Keywords

language delay , vocabulary growth , TİFALDİ

Gecikmiş Dil-Konuşması Bulunan Çocukların Alıcı ve İfade Edici Sözcük Dağarcığının Değerlendirilmesi

Öz

Çocukların dil edinim sürecinde semantik bilgi gelişiminin göstergesi, sözcük dağarcığında görülen artıştır. Sözcük dağarcığı gelişiminde yaşanabilecek aksamalar ileride olası dil bozuklukları, sosyal ve akademik problemleri de beraberinde getirir. Gecikmiş Dil-Konuşması (GDK) olan çocukların sözcük dağarcığında da sınırlılıklar görülür. Amaç: Bu çalışmada 36-59 ay GDK tanısı almış çocukların alıcı ve ifade edici sözcük dağarcıkları gelişimini Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi ile belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Bu amaç doğrultusunda katılımcıların TİFALDİ Testinden aldıkları puanlar yaş grupları arasındaki farklılıklar açısından incelenmiştir. Bunun yanı sıra katılımcıların TİFALDİ Testi ve Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL) alt test puanları arasındaki ilişki de yaş değişkeni gözüne alınarak değerlendirilmiştir. Katılımcılara TEDİL ve TİFALDİ Testlerinin tüm formları uygulanarak ham puan, standart puan ve eşdeğer yaşları hesaplanmıştır. Araştırmanın katılımcıları Dil ve Konuşma Bozuklukları Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezinde (DİLKOM) GDK tanısı almış yaşları 36-59 ay arasında değişen toplam 36 çocuktan oluşmaktadır. Katılımcılar yaşlarına göre 3 ve 4 yaş olarak gruplandırılmıştır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara bakıldığında katılımcıların TİFALDİ Alıcı Dil Alt Testi (TİFALDİ-AD) eşdeğer yaşları kronolojik yaşlarından yüksek bulunurken, TİFALDİ İfade Edici Dil Alt Testi (TİFALDİ-İD) eşdeğer yaşları kronolojik yaşlarından düşük bulunmuştur. Ayrıca TİFALDİ-AD alt puanlarının, TİFALDİ-İD puanlarından yüksek olduğu tespit edilmiştir. TEDİL ve TİFALDİ alt test puanları arasındaki ilişki gruplara göre farklılık göstermektedir. Sonuç: Yaşla birlikte TİFALDİ Testinin tüm alt puanlarında artış görülmektedir. GDK tanısı koyabilmek için sözcük dağarcığı gelişiminin yanı sıra fonolojik, morfolojik, sentaktik ve pragmatik alanlarının da detaylı değerlendirilmesi gereklidir.

Anahtar Kelimeler

gecikmiş̧ dil-konuşma , sözcük dağarcığı , TİFALDİ testi

Kaynakça

Armonia, A. C., Mazzega, L. C., Pinto, F. C. de A., Souza, A. C. R. F. de, Perissinoto, J., Tamanaha, A. C. (2015). Relação entre vocabulário receptivo e expressivo em crianças com transtorno específico do desenvolvimento da fala e da linguagem. Revista CEFAC, 17(3), 759–765.
Arslan, E. (2018). Konuşma Bozukluğu olam preterm ve term doğmuş çocukların alıcı dil, ifade edici dil ve artikülasyon becerilerinin karşılaştırılması. Ankara. Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Baykoç-Dönmez, K. N. (1986). 12-30 aylık Türk çocuklarında dilin kazanılması. Yayımlanmış Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Benedict, H. (1979). Early lexical development: comprehension and production. Journal of Child Language, 6(02).
Berk, L.E. (2000) Child Development, Allyn and Bacon, Boston.
Bishop, D.V.,Snowling, M. J., Thompson, P.A., Greenhalgh, T., Catalise- 2Consortium, Adams, C., ... & Boyle, C. (2017). Phase 2 of CATALISE: A multinational and multidis- ciplinary Delphi consensus study of problems with language development: Termino- logy. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 58(10), 1068-1080.
Cable, A. L., Domcsh C., (2011). Sytematic review of the literature language emergence. International Journal Of Language Communication Disorder, 46(2), 138- 154.
Cangi, E., Selman, B., Işıldar A., Yıldırım G. (2018). "Gecikmiş Dil ve Konuşma Vakalarının İfade Edici Dil Becerilerinin İncelenmesi, Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 3(2).
Capovilla FC, Prudêncio ER. (2006). Teste de vocabulário auditivo por figuras: normatização e validação preliminares. Aval. Psic.5(2):189-203.
Carson, C. P., Klee, T., Carson, D. K., & Hime, L. K. (2003). Phonological Profiles of 2-Year-Olds With Delayed Language Development. American Journal of Speech-Language Pathology.
DeCasper, A. J., & Fifer, W. P. (1980). Of human bonding: Newborns prefer their mothers' voices. Science, 208(4448), 1174-1176.

Gündüzer, F. (2015). Koklear implant kullanan çocuklarda alıcı ve ifade edici dil becerilerinin incelenmesi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Hawa, V. V., & Spanoudis, G. (2014). Toddlers with delayed expressive language: An overview of the characteristics, risk factors and language outcomes. Research in developmental disabilities, 35(2), 400-407.
Herschensohn, J. (2007). Language Development and Age. UK: Cambridge University Press.
http1-https://www.speech-language- therapy.com/index.php?option=com_content&view=article&id=183. (Erişim Tarihi: 03.08.2021)
http2- https://www.nlg.nhs.uk/content/uploads/2018/12/IFP-1044.pdf. (Erişim tarihi: 06.08.2021)
http3- https://www.kentcht.nhs.uk/wp-content/uploads/2018/10/Developmental-Language-Disorder-DLD-leaflet-info-for-teachers.pdf. (Erişim Tarihi: 06.08.2021)
Hresko, W. & Reid, D., Hammill, D. D. (1999). Test of Early Language Development–Third Edition. Austin, TX: Pro-Ed.
Kazak Berument S., & Güven A. G., (2013). Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi: I. Alıcı dil Kelime Alt Testi Standardizsayon ve Güvenilirlik Geçerlik Çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi; 24(3): 192- 201.
Kuder, J. S. (2013). Teaching Students with Language and Communication Disabilities. USA: Pearson Education.
Levey, P. (2011): Levey, S. (2011). Language development from birth to age 3. S. Levey, S. Polirstok (Eds.), Language development: understanding language diversity in the classroom (s. 115-138). Los Angeles, CA: SAGE Publications.
MacRoy‐Higgins, M., Schwartz, R. G., Shafer, V. L., ve Marton, K. (2013). Influence of phonotactic probability/neighbourhood density on lexical learning in late talkers. International Journal of Language Communication Disorders, 48(2), 188-199.
McLoughlin, S. (2006). Introduciton to Language Development (2nd Edition). London: Thomson Delmar Learning Yayınları.
Mehler, J., Peter J., Ghislaine L., Nilofar H., Josiane B., ve Claudine A. T. (1988). A precursor of language acquisition in young infants." Cognition, 29(2), 143-178.
Owens R. (2012). Language Development And Introductıon. UK: Pearson yayıncılık.
Ölmez, S., (2010). 24-36 ay arası normal gelişim gösteren çocuklar ile 30-48 ay arası gecikmiş dil ve konuşması bulunan çocukların dilsel becerilerinin TİGE-2 kullanılarak karşılaştırılması. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Paul R. (1991). Profiles of Toodlers with slow expressive language development. Topics in Language Disorders. 11(4) 1-13.
Rescorla, L. (1989). The Language Development Survey: A screening tool for delayed language in toddlers. Journal Of Speech And Hearing Disorders, 54(4), 587-599.
Rescorla, L., & Ratner, N. B. (1996). Phonetic profiles of toddlers with specific expressive language impairment (SLI-E). Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 39(1), 153-165.
Rescorla, L., Mirak, J., ve Singh, L. (2000). Vocabulary growth in late talkers: Lexical development from 2; 0 to 3; 0. Journal Of Child Language, 27(2), 293-311.
Rescorla, L., Alley, A., ve Christine, J. B. (2001). Word frequencies in toddlers’ lexicons. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 44, 598-609.
Roos, E. M., & Ellis Weismer, S. E. (2008). Language outcomes of late talking toddlers at preschool and beyond. Perspectives on Language Learning and Education, 15,119–126.
Stokes, S. F. (2010). Neighborhood density and word frequency predict vocabulary size in toddlers. Journal of Speech, Language, and Hearing Research.
Stolt, S., Lind, A., Matomäki, J., Haataja, L., Lapinleimu, H., & Lehtonen, L. (2016). Do the early development of gestures and receptive and expressive language predict language skills at 5;0 in prematurely born very-low-birth-weight children? Journal of Communication Disorders, 61, 16–28. doi:10.1016/j.jcomdis.2016.03.002 .
Tamis-LeMonda, C. S., Cristofaro, T. N., Rodriguez, E. T., ve Bornstein, M. H. (2006). Early Language Development: Social Influences in the First Years of Life.
Thal, D., Tobias, S., ve Morrison, D. (1991). Language and gesture in late talkers. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 34, 604-612.
Topbaş S. (2007), Dil ve Kavram Gelişimi, Ankara: Kök Yayıncılık.
Topbaş, S., & Güven, S. (2009). TELD-3: T Test of Early Language Development- Third Edition: Turkish. TEDİL Türkçe Erken Dil Gelişim Testi Kullanım Kılavuzu. Ankara: Detay Yayıncılık.
Torppa, M., Lyytinen, P., Erskine, J., Eklund, J., & Lyytinen, H. (2010). Language development, literacy skills, and predictive connections to reading in Finnish children with and without familial risk for dyslexia. Journal of Learning Difficulties, 43, 308–321.
Vehkavuori, S. M., & Stolt, S. (2019). Early lexicon and language skills at 42 months. Clinical Linguistics & Phonetics, 33(9), 854-868.
Wing L. (2012). Otizm el kitabı. İstanbul: Sistem Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Beyza Nur Dükar ^*
Türkiye

Aylin Müge Tunçer
0000-0001-7372-5967
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

29 Ekim 2021

Kabul Tarihi

24 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA26YU23RM

APA

Dükar, B. N., & Tunçer, A. M. (2021). Gecikmiş Dil-Konuşması Bulunan Çocukların Alıcı ve İfade Edici Sözcük Dağarcığının Değerlendirilmesi. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 4(3), 261-283. https://izlik.org/JA26YU23RM

DKYAD Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Evaluation of Receptive and Expressive Vocabulary of Children with Language Delay

Abstract

Keywords

Gecikmiş Dil-Konuşması Bulunan Çocukların Alıcı ve İfade Edici Sözcük Dağarcığının Değerlendirilmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster