Introduction: Language and speech disorders can negatively affect children's communication skills and social relationships. Parental attitudes play a significant role in children's language development.
Objective: The aim of this study is to identify the parenting attitudes exhibited by parents of children with language and speech disorders and to evaluate the effects of these attitudes on children's development.
Method: The study is based on interviews conducted with the parents of 120 children aged 4-6 years who were diagnosed with developmental language disorder, speech sound disorder, autism spectrum disorder, or fluency disorder. Data were collected using the Parental Attitude Scale (PAS) and analyzed using one-way ANOVA in the SPSS-27 program.
Results: Democratic and permissive parenting attitudes showed significant differences based on the type of disorder. Overprotective attitudes were found to be highest among parents of children with autism, while democratic attitudes were lower compared to other groups. Additionally, permissive attitudes were relatively high in this group. No significant differences were observed between groups in terms of authoritarian attitudes. In the developmental language disorder, speech sound disorder, and fluency disorder groups, democratic attitudes were found to be dominant. These findings suggest that the type of disorder may influence how parents approach their children.
Conclusion: Types of language and speech disorders affect parenting attitudes. The predominance of overprotective attitudes among parents of children with autism highlights the need for supportive interventions for these families. Future studies with larger and more diverse samples are expected to enhance the generalizability of the findings.
authoritarian parenting democratic parenting overprotective parenting parenting attitudes permissive parenting speech and language disorders
Amaç: Dil ve konuşma bozuklukları, çocukların iletişim becerilerini ve sosyal ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Ebeveyn tutumları, çocukların dil gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, ebeveyn tutumlarının belirlenmesi, tutumların çocuğun dil ve konuşma gelişimine yansıyan etkilerinin anlaşılmasında yol gösterici olabilir. Bu çalışmanın amacı, dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinin sergilediği ebeveyn tutumlarını betimlemek ve bu tutumların bozukluk türlerine göre nasıl farklılaştığını incelemektir.
Yöntem: Araştırma, 4–6 yaş arası gelişimsel dil bozukluğu (GDB), konuşma sesi bozukluğu (KSB), otizm spektrum bozukluğu (OSB) ve akıcılık bozukluğu tanısı almış toplam 120 çocuğun ebeveynleriyle yürütülen kesitsel, anket-temelli nicel bir çalışmadır. Veriler Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) ile öz-bildirim yoluyla toplanmıştır. SPSS-27 programı kullanılarak tek yönlü ANOVA ve post-hoc testler uygulanmıştır.
Bulgular: Demokratik tutum puanları gruplar arasında anlamlı farklılık göstermiştir (GDB: Ort.=74.30; KSB: Ort.=75.50; OSB: Ort.=70.76; Akıcılık: Ort.=75.90; F(3.116)=2.892; p = .038). Tukey HSD post-hoc analizleri, OSB grubunun KSB ve Akıcılık gruplarına kıyasla anlamlı derecede daha düşük demokratik tutum puanlarına sahip olduğunu göstermiştir. İzin verici tutum puanları da gruplara göre anlamlı biçimde farklılaşmıştır (GDB: Ort.=22.76; KSB: Ort.=21.33; OSB: Ort.=25.13; Akıcılık: Ort.=20.6; F(3.116)=3.989; p = .010) ve post-hoc sonuçları OSB grubunun KSB ve Akıcılık gruplarına göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Otoriter tutumda anlamlı bir grup farkı saptanmamıştır (F(3.116)=0.870; p = .459). Aşırı koruyucu tutumda ise istatistiksel anlamlılığa yaklaşan bir eğilim gözlenmiştir (GDB: Ort.=33,70; KSB: Ort.=31,93; OSB: Ort.=35.86; Akıcılık: Ort=32.36; F(3.116)=2.536; p = .060). Bulgular, bozukluk türünün özellikle demokratik ve izin verici ebeveyn tutumlarıyla ilişkili olduğunu; OSB grubunda demokratik tutumların daha düşük, izin verici tutumların ise daha yüksek seyrettiğini göstermektedir.
Sonuç: Bu çalışma, bozukluk türüne göre ebeveynlik tutumlarında farklılıklar olduğunu göstermektedir. Demokratik ve izin verici tutum puanları gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılaşmış; otizm spektrum bozukluğu grubunda demokratik tutum puanları daha düşük, izin verici tutum puanları ise daha yüksek bulunmuştur. Otoriter tutumda anlamlı fark saptanmamış, aşırı koruyucu tutumda ise istatistiksel anlamlılığa yaklaşan bir eğilim gözlenmiştir.
aşırı koruyucu ebeveynlik demokratik ebeveynlik dil ve konuşma bozuklukları Ebeveyn tutumları izin verici ebeveynlik otoriter ebeveynlik
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Konuşma Patolojisi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 24 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 23 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3 |

DKYAD Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.