Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak

Tuba Kaya; Melis Özperçin

doi:10.58563/dkyad-2026.97

TR EN

Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak

Öz

Amaç: Down sendromlu bebeklerde, eşlik eden bilişsel sınırlılıklara, motor gelişimde görülen gecikmelere ve bireysel faktörlere bağlı olarak genellikle dil ve konuşma gelişiminde gecikmeler görülmektedir. Bu gecikmeler bebeklerin iletişimlerini, topluma entegre olmalarını ve bağımsızlıklarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Down sendromlu bebeklere erken müdahale iletişim gelişimleri açısından önemli rol oynamaktadır. Bu vaka çalışmasında, Down sendromlu bir bebekte, Alternatif ve Destekleyici İletişim Sistemleri’nden (ADİS) işaret dili kullanımının dil konuşma ve iletişim becerilerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, Malatya’da bulunan bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya, düzeltilmiş yaşı 8 ay 29 gün olan Down sendromlu bir kız bebek dahil edilmiştir. Yaklaşık 2 yıl boyunca, vakanın dil ve konuşma terapilerinde yardımsız ADİS müdahalelerinden biri olan işaret dili kullanılmıştır. Veriler, ADİS müdahalesinden önce ve sonra olmak üzere, DENVER-II Gelişimsel Tarama Testi ve Ankara Gelişim Tarama Envanteri ile toplanmıştır. Ek olarak aileden, vakanın bağımsız olarak kullandığı kelime ve işaretler öğrenilip kaydedilmiştir. Bulgular: ADİS müdahalesi sonrasında yapılan değerlendirmelerde vakanın dil ve iletişim becerilerinin kronolojik yaşına daha yakın seviyede olduğu gözlenmiştir. Vakanın, müdahale öncesinde bağımsız kullandığı anlamlı sözlü ya da sözsüz herhangi bir ifadesi bulunmazken, müdahale sonrasında toplam 53 ifadeyi sözlü ve/veya sözsüz olarak kullandığı kaydedilmiştir. Sonuç: Down sendromu tanısında ADİS müdahalesinin; dil ve iletişim becerilerini desteklediği, sözlü ve sözsüz ifade sayısını artırdığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

alternatif ve destekleyici iletişim sistemleri, down sendromu, dil ve konuşma terapisi, erken müdahale, işaret dili, vaka çalışması

Using Alternative and Augmentative Communication System as Early Speech and Language Intervention in a Baby with Down Syndrome: A Case Study

Öz

Purpose:Babies with Down syndrome generally have delays in speech and language development because of accompanying cognitive limitations, delays in motor development, and individual factors. These delays may adversely affect their communication, integration into society and independence. Early intervention for babies with Down syndrome plays an significant role in their communication development. In this study, it was purposed to investigate the effect of using sign language as Alternative and Augmentative Communication (AAC) Systems on speech, language and communication skills in a baby with Down syndrome. Method: The research was carried out in a special education and rehabilitation center in Malatya. A baby girl with Down syndrome, whose corrected age was 8 months and 29 days, was included in the study. Sign language, one of the unaided AAC interventions, was used in the speech and language therapy sessions of the case for approximately 2 years. Data were collected with DENVER-II Developmental Screening Test and Ankara Developmental Screening Inventory before and after AAC intervention. In addition, independently used words and signs of the case were learned from the family and recorded. Results: After the AAC intervention, it was observed that the case's language and communication skills were closer to his chronological age. While the case didn’t have any meaningful verbal and/or nonverbal expressions that she used independently in the pre-intervention evaluation, it was noted that the case used a total of 53 verbal and/or nonverbal expressions in the post-intervention. Conclusion: In this study, it is seen that AAC intervention applied for Down syndrome is supports language and communication skills, and increases the number of verbal and nonverbal expression productions.

Anahtar Kelimeler

augmentative and alternative communication, down syndrome, speech and language therapy, early intervention, sign language, case study

Teşekkür

Bu çalışma, Uluslararası Maldia Sağlık Bilimleri Kongresi’nde (14-16 Ekim 2022, Malatya) sözlü bildiri olarak sunulmuştur. Çalışmamıza onay vererek bilime katkı sağlayan danışanımızın ailesine çok teşekkür ederiz.

Kaynakça

American Speech-Language-Hearing Association. (t.y.). Augmentative and alternative communication (Practice Portal). Erişim tarihi:13 Mart 2026, https://www.asha.org/practice-portal/professional-issues/augmentative-and-alternative-communication/
Arumugam, A., Raja, K., Venugopalan, M., Chandrasekaran, B., Kovanur Sampath, K., Muthusamy, H., & Shanmugam, N. (2016). Down syndrome—A narrative review with a focus on anatomical features. Clinical Anatomy, 29(5), 568–577. https://doi.org/10.1002/ca.22672
Barbosa, R. T. de A., de Oliveira, A. S. B., de Lima Antão, J. Y. F., Crocetta, T. B., Guarnieri, R., Antunes, T. P. C., Arab, C., Massetti, T., Bezerra, I. M. P., de Mello Monteiro, C. B., & de Abreu, L. C. (2018). Augmentative and alternative communication in children with Down’s syndrome: A systematic review. BMC Pediatrics, 18(1), 1–16. https://doi.org/10.1186/s12887-018-1144-5
Beukelman, D. R., & Light, J. C. (1998). Augmentative & alternative communication (5th ed.) Brookes Publishing.
Buckley, S. (1993). Language development in children with Down syndrome- Reasons for optimism. Down Syndrome Research and Practice, 1(1), 3–9. https://doi.org/10.3104/reviews.5
Clibbens, J. (2001). Signing and lexical development in children with Down syndrome. Down Syndrome Research and Practice, 7(3), 101–105. https://doi.org/10.3104/REVIEWS.119
Costanzo, F., Fucà, E., Caciolo, C., Ruà, D., Smolley, S., Weissberg, D., & Vicari, S. (2023). Talkitt: toward a new instrument based on artificial intelligence for augmentative and alternative communication in children with down syndrome. Frontiers in Psychology, 14, 1176683. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1176683
Cüneyt Küçükoğlu - Türk İşaret Dili - YouTube. (t.y.). Retrieved May 10, 2023, from https://www.youtube.com/@Turkisaretdili
Drager, K., Light, J., & McNaughton, D. (2010). Effects of AAC interventions on communication and language for young children with complex communication needs. Journal of Pediatric Rehabilitation Medicine, 3(4), 303–310. https://doi.org/10.3233/PRM-2010-0141
Foreman, P., & Crews, G. (1998). Using augmentative communication with infants and young children with Down syndrome. Down Syndrome Research and Practice, 5(1), 16–25. https://doi.org/10.3104/REPORTS.71

Holyfield, C., & Drager, K. (2021). Integrating familiar listeners and speech recognition technologies into augmentative and alternative communication intervention for adults with down syndrome: Descriptive exploration. Assistive Technology, 34(6), 734-744, 34(6), 734–744. https://doi.org/10.1080/10400435.2021.1934610
Jarrar, H., Malhis, L., Munawer, A., Omareya, M., Deek, N., Abutair, R., ... & Abu-Shamat, Z. (2026). Exploring Effects of AAC Intervention on Child Behavior, Family Interactions, and Parental Acceptance among Children with Autism in Nablus-Palestine. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-8901365/v1
Kim, H. I., Kim, S. W., Kim, J., Jeon, H. R., & Jung, D. W. (2017). Motor and cognitive developmental profiles in children with down syndrome. annals of rehabilitation medicine, 41(1), 97–103. https://doi.org/10.5535/ARM.2017.41.1.97
Kouri, T. (1989). How manual sign acquisition relates to the development of spoken language. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 20(1), 50–62. https://doi.org/10.1044/0161-1461.2001.50
Kumin, L. (2012). Early communication skills for children with down syndrome (3rd ed.). Woodbinehouse.
Lal, R. (2010). Effect of alternative and augmentative communication on language and social behavior of children with autism. Educational Research and Reviews, 5(3), 119-125.
Moscovitch, M., Rosenbaum, R. S., Gilboa, A., Addis, D. R., Westmacott, R., Grady, C., McAndrews, M. P., Levine, B., Black, S., Winocur, G., & Nadel, L. (2005). Functional neuroanatomy of remote episodic, semantic and spatial memory: a unified account based on multiple trace theory. Journal of Anatomy, 207(1), 35–66. https://doi.org/10.1111/J.1469-7580.2005.00421.X
Muttiah, N., Seneviratne, A., Drager, K. D., & Panterliyon, N. A. (2022). Parent perspectives on augmentative and alternative communication in Sri Lanka. Augmentative and Alternative Communication, 38(3), 173-183. https://doi.org/10.1080/07434618.2022.2121940
Myrden, A., Schudlo, L., Weyand, S., Zeyl, T., & Chau, T. (2014). Trends in communicative access solutions for children with cerebral palsy. Journal of Child Neurology, 29(8), 1108–1118. https://doi.org/10.1177/0883073814534320
Palisano, R. J., Walter, S. D., Russell, D. J., Rosenbaum, P. L., Gémus, M., Galuppi, B. E., & Cunningham, L. (2001). Gross motor function of children with Down syndrome: Creation of motor growth curves. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 82(4), 494–500. https://doi.org/10.1053/apmr.2001.21956
Parsons, C. L., & Wills, J. (2014). Parental compliance with recommendations to utilize augmentative communication with their children with down syndrome. Australian Journal of Human Communication Disorders, 20(2), 1–19. https://doi.org/10.3109/ASL2.1992.20.ISSUE-2.01
Polišenská, K., & Kapalková, S. (2014). Language profiles in children with Down Syndrome and children with Language Impairment: Implications for early intervention. Research in Developmental Disabilities, 35(2), 373–382. https://doi.org/10.1016/J.RIDD.2013.11.022
Prevost, P. A. L. (1983). Using the Makaton Vocabulary in early language training with a Down’s baby: a single case study. Journal of the British Institute of Mental Handicap (APEX), 11(1), 28–29. https://doi.org/10.1111/J.1468-3156.1983.TB00091.X
Quak, M., London, R. E., & Talsma, D. (2015). A multisensory perspective of working memory. Frontiers in Human Neuroscience, 9(APR), 1–11. https://doi.org/10.3389/fnhum.2015.0019
Romski, M. A., & Sevcik, R. A. (2005). Augmentative communication and early intervention myths and realities. Infants and Young Children, 18(3), 174–185. https://doi.org/10.1097/00001163-200507000-00002
Romski, M., Sevcik, R. A., Barton-Hulsey, A., Fisher, E., King, M., Albert, P., Kaldes, G. & Walters, C. (2023). Parent-implemented augmented communication intervention and young children with Down syndrome: an exploratory report. Frontiers in Psychology, 14, 1168599. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1168599
Rondal, J. A. (1995). Exceptional language development in Down Syndrome: Implications for the cognition-language relationship. Cambridge University Press.
Rondal, J., & Comblain, A. (1996). Language in adults with Down syndrome. Down Syndrome Research and Practice, 4(1), 3–14. https://doi.org/10.3104/REVIEWS.58
Savaşır, I., Sezgin, N., & Erol, N. (1994). Ankara gelişim tarama envanteri el kitabı. Ankara, Türk Psikologlar Birliği.
Silverman, W. (2007). Down syndrome: Cognitive phenotype. Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Reviews, 13(3), 228–236. https://doi.org/10.1002/MRDD.20156
Stoner, J. B., Angell, M. E., & Bailey, R. L. (2010). Implementing augmentative and alternative communication in inclusive educational settings: A Case Study. Augmentative and Alternative Communication, 26(2), 122–135. https://doi.org/10.3109/07434618.2010.481092
Topbaş, S., Gökçümen-Koca, G., & Rescorla, A. (2016). Early expressive language development of toddlers: Adapting the LDS to Turkish (DİLTAR). In ASHA Convention (pp. 15-19).
Türkbay, D., Canpolat, F., Derme, T., Altuğ, N., & Yılmaz, Y. (2020). Özel olarak seçilmiş majör konjenital anomalilerin doğumdaki yaygınlığı: Üçüncü basamak bir doğum hastanesinde altı yıllık deneyim. Türk Pediatri Arşivi, 55(4). https://doi.org/10.14744/TURKPEDIATRIARS.2020.36097
Wild, A., Vorperian, H. K., Kent, R. D., Bolt, D. M., & Austin, D. (2018). Single-word speech intelligibility in children and adults with Down Syndrome. American Journal of Speech-Language Pathology, 27(1), 222–236. https://doi.org/10.1044/2017_AJSLP-17-0002
Wilkinson, K. M., & Hennig, S. (2007). The state of research and practice in augmentative and alternative communication for children with developmental/intellectual disabilities. Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Reviews, 13(1), 58–69. https://doi.org/10.1002/MRDD.20133
Wright, C. A., Kaiser, A. P., Reikowsky, D. I., & Roberts, M. Y. (2013). Effects of a naturalistic sign ıntervention on expressive language of toddlers with down syndrome. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 56(3), 994–1008. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2012/12-0060)
Yalaz, K., Anlar, B., & Bayoglu, B. (2010). Denver II Gelişimsel Tarama Testi Türkiye standardizasyonu el kitabı. Anıl Grup Matbaacılık. Yamauchi, Y., Aoki, S., Koike, J., Hanzawa, N., & Hashimoto, K. (2019). Motor and cognitive development of children with Down syndrome: The effect of acquisition of walking skills on their cognitive and language abilities. Brain and Development, 41(4), 320–326. https://doi.org/10.1016/J.BRAINDEV.2018.11.008
Zangari, C., Lloyd, L. L., & Vicker, B. (1994). Augmentative and alternative communication: An historic perspective. Augmentative and Alternative Communication, 10(1), 27–59. https://doi.org/10.1080/07434619412331276740

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Konuşma Patolojisi

Bölüm

Olgu Sunumu

Yazarlar

Tuba Kaya
0000-0002-1750-0402
Türkiye

Melis Özperçin ^*
0000-0003-3013-6630
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

11 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

24 Eylül 2025

Kabul Tarihi

31 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.97

IZ

https://izlik.org/JA47TU35PJ

APA

Kaya, T., & Özperçin, M. (2026). Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 1, 147-161. https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.97

AMA

1.Kaya T, Özperçin M. Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak. DKYAD. 2026;(1):147-161. doi:10.58563/dkyad-2026.97

Chicago

Kaya, Tuba, ve Melis Özperçin. 2026. “Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, sy 1: 147-61. https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.97.

EndNote

Kaya T, Özperçin M (01 Mayıs 2026) Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 1 147–161.

IEEE

[1]T. Kaya ve M. Özperçin, “Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak”, DKYAD, sy 1, ss. 147–161, May. 2026, doi: 10.58563/dkyad-2026.97.

ISNAD

Kaya, Tuba - Özperçin, Melis. “Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi. 1 (01 Mayıs 2026): 147-161. https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.97.

JAMA

1.Kaya T, Özperçin M. Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak. DKYAD. 2026;:147–161.

MLA

Kaya, Tuba, ve Melis Özperçin. “Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, sy 1, Mayıs 2026, ss. 147-61, doi:10.58563/dkyad-2026.97.

Vancouver

1.Tuba Kaya, Melis Özperçin. Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak. DKYAD. 01 Mayıs 2026;(1):147-61. doi:10.58563/dkyad-2026.97

DKYAD Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Down Sendromlu Bir Bebekte Erken Dil ve Konuşma Müdahalesi Olarak ADİS Kullanmak

Öz

Anahtar Kelimeler

Using Alternative and Augmentative Communication System as Early Speech and Language Intervention in a Baby with Down Syndrome: A Case Study

Öz

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster