Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması

Aşena Karamete Güdül; Sedanur Kocaman

doi:10.58563/dkyad.1825913.2026.2.4

TR EN

Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, 7-11 yaş arası okul çağı çocuklarında ebeveyn raporuna dayalı olarak demografik/ailesel faktörler, klinik başlangıç özellikleri, ikincil davranışlar ve mizaç özellikleri açısından kekemeliği geçen ve devam eden gruplar arasındaki temel farklılıkları karşılaştırmalı olarak incelemektir. Yöntem: Araştırma, kesitsel ve gruplar arası karşılaştırmalı bir desene sahiptir. Edirne ilindeki 22 ilkokuldan ulaşılan 541 ebeveynden oluşan tarama havuzunda, yaşam boyu kekemelik öyküsü olan 123 çocuk analiz grubunu oluşturmuş ve bu grup "Kekemeliği Geçen" (n=92) ve "Kekemeliği Devam Eden" (n=31) olarak ikiye ayrılmıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen "Ebeveyn Raporu Formu" ile toplanmış ve kategorik değişkenler için Pearson Ki-Kare ve Fisher's Exact Test kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Kekemeliğin devamlılığı ile düşük anne (p<.001) ve baba (p<.001) eğitim düzeyi arasında güçlü bir ilişki bulunmuştur. Devam eden grupta ses tekrarı (p=.030), bedensel gerilim (p=.001), "duygusal" (p=.010), "çekingen" (p=.010) ve "sessiz sakin" (p=.040) mizaç özellikleri anlamlı düzeyde daha yüksek raporlanmıştır. Geçen grupta ise hece tekrarı (p=.020) ve "hareketli" mizaç (p=.010) daha yüksek bulunmuştur. Ebeveynin algıladığı başlangıç şiddeti de anlamlı bulunmuş (p=.002), "çok hafif" şiddet raporu devam eden grupta daha yüksek çıkmıştır. Cinsiyet (p=.666) ve başlangıç yaşı (p=.100) açısından gruplar arası anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: Bulgular, okul çağı çocuklarında kekemeliğin devamlılığının, düşük ebeveyn eğitimi gibi sosyoekonomik göstergeler, bedensel gerilim gibi ikincil davranışlar ve "duygusal", "çekingen" gibi davranışsal mizaç özellikleri ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Cinsiyet ve başlangıç yaşı gibi uluslararası alanyazında öne çıkan bazı faktörlerin bu örneklemde farklılaşması, kalıcılık riskinin çok boyutlu ve kültürel bağlama duyarlı olduğuna işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kekemelik, kalıcılık, iyileşme, risk faktörleri, okul çağı çocukları, mizaç, ebeveyn raporu

Comparison of Demographic, Clinical, and Temperamental Characteristics in School-Age Children Who Recovered from and Persisted in Stuttering: A Parent Report Based Study

Öz

Purpose: This study examined risk factors differentiating recovered from persistent childhood stuttering (ages 7-11) based on parent reports, focusing on (1) demographic and familial factors, (2) clinical onset characteristics, (3) secondary behaviors and therapy history, and (4) temperament traits.

Method: A quantitative, cross-sectional, between-groups comparative design was used, with a retrospective component for onset characteristics. Parents of 7-11-year-old children in Edirne, Türkiye, participated. Sampling was two-staged: 22 primary schools were purposively selected to represent varied socioeconomic profiles, and a screening pool of N=541 parents was formed via convenience sampling with layered representation across grades 1-5. From this pool, 22.7% reported a lifetime history of stuttering; the final analysis group (N=123) was divided into Recovered (n=92, 17.0%) and Persistent (n=31, 5.7%) subgroups. Data were collected via a researcher-developed "Parent Report Form" (Part 1: demographics/family factors; Part 2, completed only by parents reporting stuttering history: onset age, manner, and severity; core/secondary behaviors; and a 12-item temperament checklist), administered through Google Forms following ethical approval. Analyses were conducted in SPSS 28.0; due to the small persistent-group sample and Chi-Square assumption violations, Fisher's Exact Test/Fisher-Freeman-Halton Exact Test p-values were reported for categorical comparisons (significance at p<.05).

Results: Persistence was strongly associated with low parental education (mothers/fathers with primary-school education or less were far more common in the persistent group; p<.001) and with younger child age (p<.001). First-degree family history was borderline significant (p=.072), higher in the persistent group. Gender (p=.666), sibling status (p=.274), and family income (p=.150) showed no significant differences. Sound repetition at onset was more common in the persistent group (71.0%, p=.03), while syllable repetition was more common in the recovered group (60.7%, p=.02); block-like behaviors were frequent in both groups without significant difference. Physical tension was strongly associated with persistence (50.0% vs. 12.2%, p=.001), while psychosocial impacts (word avoidance, p=.337; social relations, p=.411; academic achievement, p=.986) did not differ significantly and were high in both groups. Parent-perceived onset severity differed significantly (p=.002): "very mild" onset was reported more often in the persistent group (32.3% vs. 6.7%). Age (p=.100) and manner of onset (p=.217) were not significant. SLT receipt did not differ significantly (p=.255), though 35.5% of the persistent group had never received SLT versus 27.2% of the recovered group. Trauma history was borderline significant (p=.079), more frequent in the recovered group (36.6% vs. 19.4%). Temperament differed significantly: the persistent group showed higher "emotional" (p=.01), "shy" (p=.01), and "quiet/calm" (p=.04) traits, while the recovered group showed higher "active/energetic" traits (p=.01).

Conclusion: These findings support a multidimensional view of stuttering persistence. Persistence was strongly linked to low parental education, consistent with prior Turkish studies, suggesting socioeconomic factors may affect access to services or awareness. The absence of a significant gender difference diverges from much international literature but aligns with other Turkish studies. The strong link between persistence and physical tension supports literature identifying motor tension and secondary behaviors as key persistence indicators. The association of "very mild" perceived onset severity with persistence contrasts with studies linking severe onset to persistence, possibly reflecting parental recall bias or delayed intervention-seeking due to perceived mildness. Higher "emotional" and "shy" traits in the persistent group support models such as the Dual Diathesis-Stressor Model and prior work linking persistence to higher negative affect and lower regulatory capacity. The clustering of physical tension with emotional traits in the persistent group suggests a profile of behavioral inhibition and motoric tension warranting clinical attention beyond fluency itself.

Anahtar Kelimeler

Stuttering, persistence, recovery, risk factors, school-age children, temperament, parent report

Kaynakça

Abalı, O., Beşikçi, H., Kınalı, G., & Tüzün, Ü. D. (2005). Kekemelik başlangıcında ebeveyn tutumlarının değerlendirilmesi. Kulak Burun Boğaz İhtisas Dergisi, 15(1-2), 19–21. https://izlik.org/JA48GS88CG
Alm, P. A. (2014). Stuttering in relation to anxiety, temperament, and personality: Review and analysis with focus on causality. Journal of Fluency Disorders, 40, 5–21. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2014.01.004
Ambrose, N. G., Yairi, E., Loucks, T. M., Seery, C. H., & Throneburg, R. (2015). Relation of motor, linguistic and temperament factors in epidemiologic subtypes of persistent and recovered stuttering: Initial findings. Journal of Fluency Disorders, 45, 12–26. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2015.05.004
American Speech-Language-Hearing Association. (t.y.). Stuttering, cluttering, and fluency disorders. https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/fluency-disorders
Arı, C. E. (2021). 30-84 aylık çocuklar arasında kekemelik yaygınlığı, sıklığı ve kendiliğinden iyileşme oranının anne görüşlerine göre incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi].
Avcı, A., Uğuz, Ş., & Toros, F. (2002). Çocuklarda kekemelik: Karşılaştırmalı bir izleme çalışması. Klinik Psikiyatri Dergisi, 5, 16–21.
Aydın Uysal, A., & Özdemir, R. S. (2019). Temperamental characteristics of children who stutter and children who recovered stuttering spontaneously. Türkiye Klinikleri Journal of Health Sciences, 4(2), 117–131. https://doi.org/10.5336/healthsci.2019-65738
Conture, E. G., & Walden, T. A. (2012). Dual diathesis-stressor model of stuttering. İçinde B. P. E. Wang (Ed.), Theoretical issues of fluency disorders (ss. 94–127). Psychology Press.
Einarsdóttir, J. T., Hermannsdóttir, B., & Crowe, K. (2024). A prospective 14-year follow-up study of the persistence and recovery of stuttering. Journal of Fluency Disorders, 80, 106058. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2024.106058
Einarsdóttir, J. T., Crowe, K., Kristinsson, S. H., & Másdóttir, T. (2020). The recovery rate of early stuttering. Journal of Fluency Disorders, 64, 105764. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2020.105764

Kefalianos, E., Onslow, M., Packman, A., Vogel, A., Pezic, A., Mensah, F. K., Conway, L., Bavin, E. L., Block, S., & Reilly, S. (2017). The history of stuttering by 7 years of age: Follow-up of a prospective community cohort. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 60(10), 2823–2831. https://doi.org/10.1044/2017_JSLHR-S-16-0205
Kloth, S. A. M., Janssen, P., Kraaimaat, F. W., & Brutten, G. J. (1998). Child and mother variables in the development of stuttering among high-risk children: A longitudinal study. Journal of Fluency Disorders, 23(4), 217–230. https://doi.org/10.1016/S0094-730X(98)00009-6
Kloth, S. A. M., Kraaimaat, F. W., Janssen, P., & Brutten, G. J. (1999). Persistence and remission of incipient stuttering among high-risk children. Journal of Fluency Disorders, 24(4), 253–265. https://doi.org/10.1016/S0094-730X(99)00016-9
Kocabıyık, N. A., & Duray, A. S. (2021). Gelişimsel kekemelik ve mizaç ilişkisine dair bir derleme. Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 4(1), 107–137. https://izlik.org/JA43MZ24HT
Malkoç, G. (2020). Kekemeliği iyileşen, kekemeliği devam eden ve tipik gelişim gösteren çocuklarda dikkat yanlılığı, yürütücü işlev becerileri ve mizaç özelliklerinin karşılaştırılması [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi].
Månsson, H. (2000). Childhood stuttering: Incidence and development. Journal of Fluency Disorders, 25(1), 47–57. https://doi.org/10.1016/S0094-730X(99)00023-6
Reilly, S., Onslow, M., Packman, A., Cini, E., Conway, L., Ukoumunne, O. C., Bavin, E. L., Prior, M., Eadie, P., Block, S., & Wake, M. (2013). Natural history of stuttering to 4 years of age: A prospective community-based study. Pediatrics, 132(3), 460–467. https://doi.org/10.1542/peds.2012-3067
Reilly, S., Onslow, M., Packman, A., Wake, M., Bavin, E. L., Prior, M., Eadie, P., Cini, E., Bolzonello, C., & Ukoumunne, O. C. (2009). Predicting stuttering onset by the age of 3 years: A prospective, community cohort study. Pediatrics, 123(1), 270–277. https://doi.org/10.1542/peds.2007-3219
Ünalan, D., Çetinkaya, F., & Baştürk, M. (2002). Kayseri ili kentsel kesimde 7-12 yaş grubu çocuklarda kekemelik prevalansı. Türkiye Klinikleri Pediatri Dergisi, 11(1), 15–19.
Yairi, E., & Ambrose, N. G. (2013). Epidemiology of stuttering: 21st century advances. Journal of Fluency Disorders, 38(2), 66–87.
Yairi, E. (2004). The formative years of stuttering: A changing portrait. Contemporary Issues in Communication Science and Disorders, 31, 92–104. https://doi.org/10.1044/cicsd_31_1_92
Yairi, E., & Ambrose, N. G. (1999). Early childhood stuttering I: Persistency and recovery rates. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 42(5), 1097–1112. https://doi.org/10.1044/jslhr.4205.1097
Yairi, E., Ambrose, N. G., Paden, E. P., & Throneburg, R. N. (1996). Predictive factors of persistence and recovery: Pathways of childhood stuttering. Journal of Communication Disorders, 29(1), 51–77. https://doi.org/10.1016/0021-9924(95)00051-8
Yüksel, T., Alaca, R., & Sizer, E. (2020). Çocukluk çağında başlayan kekemelikte düzelmenin öngördürücüleri. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 21(1), 93–100.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Konuşma Patolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aşena Karamete Güdül ^*
0000-0001-6602-8039
Türkiye

Sedanur Kocaman
0009-0006-9470-1079
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

18 Kasım 2025

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.58563/dkyad.1825913.2026.2.4

IZ

https://izlik.org/JA68KK26BT

APA

Karamete Güdül, A., & Kocaman, S. (2026). Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 2, 262-285. https://doi.org/10.58563/dkyad.1825913.2026.2.4

AMA

1.Karamete Güdül A, Kocaman S. Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması. DKYAD. 2026;(2):262-285. doi:10.58563/dkyad.1825913.2026.2.4

Chicago

Karamete Güdül, Aşena, ve Sedanur Kocaman. 2026. “Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, sy 2: 262-85. https://doi.org/10.58563/dkyad.1825913.2026.2.4.

EndNote

Karamete Güdül A, Kocaman S (01 Eylül 2026) Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 2 262–285.

IEEE

[1]A. Karamete Güdül ve S. Kocaman, “Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması”, DKYAD, sy 2, ss. 262–285, Eyl. 2026, doi: 10.58563/dkyad.1825913.2026.2.4.

ISNAD

Karamete Güdül, Aşena - Kocaman, Sedanur. “Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi. 2 (01 Eylül 2026): 262-285. https://doi.org/10.58563/dkyad.1825913.2026.2.4.

JAMA

1.Karamete Güdül A, Kocaman S. Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması. DKYAD. 2026;:262–285.

MLA

Karamete Güdül, Aşena, ve Sedanur Kocaman. “Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, sy 2, Eylül 2026, ss. 262-85, doi:10.58563/dkyad.1825913.2026.2.4.

Vancouver

1.Aşena Karamete Güdül, Sedanur Kocaman. Ebeveyn Raporuna Göre Kekemeliği Geçen ve Devam Eden Okul Çağı Çocuklarının Demografik, Klinik ve Mizaç Özellikleri Açısından Karşılaştırılması. DKYAD. 01 Eylül 2026;(2):262-85. doi:10.58563/dkyad.1825913.2026.2.4

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi (DKYAD) Yazım Kuralları

Formlar bölümünde dergi yazım kurallarına göre düzenlenmiş makale şablonunu kullanarak makalenizi düzenleyebilirsiniz.

Önemli: Hakemlerin makale metni üzerinde not alabilmesi ve çalışmalarınızın çift-kör hakemlik sürecine girebilmesi için lütfen makale metninizi word (.doc veya .docx) formatında DergiPark sistemine yükleyiniz.

Başlık Sayfası
Yazarlar isimleri, kimlik bilgileri ve iletişim adreslerini ayrı bir sayfaya yazmalıdırlar. Yazının diğer bölümlerinde yazar/ların kimliği ile ilgi bir bilgi bulunmamalıdır. Teşekkür bilgisi var ise, bu sayfada belirtebilirsiniz.

Başlık sayfası ayrı bir sayfa olmalıdır. Başlık sayfasında yazar isimleri Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, kalın ve sayfaya ortalanmış şekilde yazılmalıdır. Birden fazla yazar olduğunda aralara virgül konularak yazar isimleri verilmeli ve sorumlu yazar belirtilmelidir. Yazar/lara ait isim, kurum bilgileri ile adres, e-posta ve ORCID kimliklerini içeren iletişim bilgileri ayrı bir başlık sayfası olarak sunulmalıdır.

Genel İlkeler
1. Yazılar, A4 boyutlarındaki kağıda alttan, üstten, sağdan ve soldan 2.5 cm boşluk bırakılarak çift aralıklı, iki yana yaslı şekilde ve tek sütun olarak hazırlanmalıdır.
2. Metin, Times New Roman yazı karakteriyle, 14 punto yazılmalıdır. Başlık, Türkçe-İngilizce özet, tablo ve şekillerle ilgili açıklamalar için ilgili bölümlere bakınız.
3. Her paragraf sekmesinde ilk satırın başında 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılmalıdır (Türkçe ve İngilizce özet hariç)
4. Yazıların uzunluğu kaynakça kısmı dahil olmak üzere 10000 sözcüğü geçmemelidir. Türkçe yazılarda Türkçe özet 300 sözcüğü geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır Bu yazılarda genişletilmiş İngilizce özet, sözcük sayısı açısından Türkçe metnin en az %40’ını içermelidir. İngilizce yazılarda ise İngilizce özet 300 sözcüğü geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır. Bu yazılarda genişletilmiş Türkçe özet, sözcük sayısı açısından İngilizce metnin en az %40’ını içermelidir (detaylı bilgi için bkz. 26.03.2025 tarihli duyuru). Makalenin özetleri DergiPark sistemine aktarılırken kullanılan Öz başlığı altındaki kutucuğa yazılabilecek karakter sınırı sistem tarafından 5000 olarak ayarlanmıştır. Bu teknik sorun nedeniyle, metin içindeki özetinizi 5000 karakter sınırına uyacak şekilde düzenleyerek sisteme yüklemeniz gerekmektedir. Makale metni üzerinde bir düzenleme yapmanıza gerek yoktur. Kısaca, genişletilmiş özetinizin iki versiyonu olmalıdır: Biri makale metni üzerindeki %40’lık hesaba göre yazılan, diğeri ise sisteme yüklemek için 5000 karaktere kısaltılmış versiyon.
5. Yazılar başlık sayfası, yazar bilgileri, Türkçe özet, genişletilmiş İngilizce özet, anahtar kelimeler, ana metin, kaynaklar bölümlerini içermelidir.
6. Araştırma makalelerinde ana metin, sırasıyla, giriş, yöntem, bulgular ve tartışma kısımlarından oluşmalıdır. Tablolar ve şekiller yazının en sonuna eklenmeli, ancak, metin içinde tablo numaraları ile yerleri belirtilmelidir. Tablolar metin içinde verildikleri sıra ile numaralandırılmalıdırlar.
7. Başlık Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, kalın ve sayfaya ortalanmış şekilde ve sözcüklerin ilk harfi büyük olarak yazılmalıdır.
8. Çalışma bir projeden veya tezden üretilmişse ya da daha önce sunulmuşsa başlığın sonuna dipnot konularak açıklanmalıdır.
9. Türkçe ve İngilizce özet için özet metni, anahtar kelimeler Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto ve iki yana yaslı yazılmalıdır. Anahtar kelimeler en az beş, en fazla yedi sözcükten oluşmalıdır; küçük harflerle, aralarına virgül konularak verilmelidir. Anahtar kelimeler ifadesi italik ve 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılarak girintili şekilde yazılmalıdır. Örnek:
Anahtar kelimeler: dil bozukluğu, TODİL, erken müdahale, ebeveyn, işbirliği
10. İngilizce özet “Purpose”, “Method”, “Results”, “Conclusion” başlıkları altında düzenlenmelidir.
11. Türkçe ve İngilizce özetten sonra ana metin yeni bir sayfadan başlamalıdır.
12. Başlıklandırma formatı aşağıdaki gibi oluşturulmalıdır.
• Tüm ana başlıklar (örn., giriş, yöntem) ilk harfi büyük, kalın, düz yazı tipiyle ve ortalanmış,
• Birinci alt başlıklar (örn., katılımcılar, veri analizi) ilk harfi büyük, kalın ve sola yaslı,
• İkinci alt başlıklar ilk harfi büyük, kalın, italik ve sola yaslı,
• Üçüncü alt başlıklar ilk harfi büyük, kalın, 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılarak girintili,
• Dördüncü alt başlıklar, ilk harfi büyük, kalın, italik, 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılarak girintili
13. Kaynakların yazımı yeni bir sayfadan başlamalıdır. Metin içinde ve kaynakçada Amerikan Psikologlar Birliği tarafından yayınlanan “Publication Manual of American Psychological Association (APA) (7. baskı) adlı kitapta belirtilen yazım kuralları uygulanmalıdır.
14. Metin içerisinde verilen her kaynak kaynakça listesinde, aynı şekilde kaynakçada verilmiş olan her kaynak metnin içinde verilmiş olmalıdır.
15. Makaleye ilişkin eklerin olması durumunda kaynakçadan sonra “Ekler” başlığı altında verilmelidir. Ek-1, Ek-2 şeklinde numaralandırma kullanılarak, eke ilişkin başlık verilmelidir. Örnek; Ek-1: Okuma metni

Metin içinde atıf türleri aşağıdaki biçimlerde yapılabilir:
1. Topbaş (2006) sesletim yeterliğini, bireyin konuşmada yer alan organlarının ardışık, uyumlu hareketleriyle belirli bir dile ait konuşma seslerini doğru telaffuz etme becerisi olarak tanımlamaktadır.
2. Sesletim bozuklukları da, konuşma seslerinin çıkartılış yeri, biçimi, hızı, zamanlaması ve basıncının hatalı üretimine dayalı sorunlardır. (Topbaş, 2006).
3. Topbaş’in 2006’da yaptığı çalışmaya göre ise sesbilgisel yeterlik, konuşma seslerini dil bağlamında kurallara uygun kullanmayı bilme becerisidir.

Atıf Türü	Esere Yapılan İlk Atıf	Aynı Esere Yapılan Diğer Atıflar	Parantez Formatında Esere Yapılan İlk Atıf	Parantez Formatında Aynı Esere Yapılan Diğer Atıflar
Bir yazarlı	Topbaş (2009)	Topbaş (2009)	(Topbaş, 2009)	(Topbaş, 2009)
İki yazarlı	Topbaş ve Maviş (2009)	Topbaş ve Maviş (2009)	(Topbaş & Maviş, 2009)	(Topbaş & Maviş, 2009)
Üç yazarlı	Topbaş ve ark., (2009)	Topbaş ve ark., (2009)	(Topbaş ve ark., 2009)	(Topbaş ve ark., 2009)
Dört yazarlı	Topbaş ve ark., (2006)	Topbaş ve ark., (2006)	(Topbaş ve ark., 2006)	(Topbaş ve ark., 2006)
Beş yazarlı	Topbaş ve ark., (2006)	Topbaş ve ark., (2006)	(Topbaş ve ark., 2006)	(Topbaş ve ark., 2006)
Altı veya daha fazla yazarlı	Topbaş ve ark., (2006)	Topbaş ve ark., (2006)	(Topbaş ve ark., 2006)	(Topbaş ve ark., 2006)
Kurum adı (kısaltmalı)	Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği (DKTD, 2006)	DKTD (2006)	(Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği [DKTD], 2006)	(DKTD, 2006)
Kurum adı (kısaltmasız)	Anadolu Üniversitesi (2007)	Anadolu Üniversitesi (2007)	(Anadolu Üniversitesi, 2007)	(Anadolu Üniversitesi, 2007)

Tablolar ve Şekiller

1. Tablo başlığı tablo numarası ile birlikte tablonun üstünde olmalıdır.
2. Tablo numaraları, tablo başlığı ve tablo içerisindeki metin sola dayalı, Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, tek satır aralığıyla yazılmalıdır.
3. Tablo numaraları ilk harfi büyük, tablo başlıkları italik ve ilk harfler büyük olarak yazılmalıdır.
4. Tablo adından önce ve tablonun kendisinden sonra bir satır boşluk (enter) bırakılmalıdır.
5. Metin içerisinde “Tablo 1’de gösterildiği üzere” gibi bir ifade ile tablodan mutlaka bahsedilmeli, sonrasında tablo verilmelidir.
6. Şekil başlığı şekil numarası ile birlikte şeklin altında olmalıdır.
7. Şekil numaraları ve şekil başlığı sola dayalı, Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, yazılmalıdır.
8. Şekil numaraları ve şekil başlıkları ilk harfi büyük ve italik olarak yazılmalıdır.
9. Şekil adından önce ve şeklin kendisinden sonra bir satır boşluk (enter) bırakılmalıdır.
10. Metin içerisinde “Şekil 1’de gösterildiği üzere” gibi bir ifade ile şekilden mutlaka bahsedilmeli, sonrasında şekil verilmelidir.
11. Eğer şekil başka bir kaynaktan alınıyor ise mutlaka atıf sayfa numarası ile birlikte verilmelidir.

Kaynaklar
1. Kaynaklar alfabetik sırayla verilmelidir. Soyadların aynı olması durumunda isimlerin baş harfleri dikkate alınır.
2. Kaynakça yazımında paragraf sekmesinde girintiler bölümünde, sağ ve sol alanı 0, özel sekmesi asılı ve 1.25 cm (1 tab) olarak yapılmalıdır.
3. Times New Roman yazı karakteriyle 10 punto, çift satır aralığı ile ve iki yana yaslı yazılmalıdır.
4. Kaynakça gösterimi ile ilgili örnekler aşağıda sunulmuştur. Daha ayrıntılı bilgi almak için Amerikan Psikologlar Birliği tarafından yayınlanan “Publication Manual of American Psychological Association (APA) (7. baskı) adlı kitapta belirtilen yazım kurallarına bakınız.

Makale	Vuolo, J. ve Goffman, L. (2020). Vowel accuracy and segmental variability differentiate children with developmental language disorder in nonword repetition. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 63(12), 3897-4332. https://doi.org/10.1044/2020_JSLHR-20-00166
Kitap	Erkuş, A. (2014). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme I: temel kavramlar ve işlemler (2. baskı). Pegem Akademi Yayınları.
Kitap içinde bölüm	Topbaş, S. (2011). Sesbilgisel Gelişim. S. Topbaş (Ed.), Dil ve Kavram Gelişimi (5. baskı) içinde (s. 75-108). Kök Yayıncılık.
Tez	Ünal, Ö. (2011). Rezonans bozukluklarının nazometrik değerlendirmesi: 4-18 yaş aralığındaki bireyler için Türkçe norm çalışması [Yayınlanmamış Doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir
İnternetten alınan kaynak	Britton, L. (2021, Ocak 9). Why does the impact of COVID-19 feel so hard for many SLTs? RCSLT Home. https://www.rcslt.org/covid-case-studies/impact-of-covid-19-hard-for-many-slts/

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

DKYAD Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi (DKYAD) dil ve konuşmanın normal gelişimi, bozuklukları, değerlendirme ve terapisi ve dil ve konuşma terapisi alanındaki diğer konuları ile ilgili çalışmaları yayımlayan, çift-kör hakemlik ilkelerini temel alan açık erişimli bir akademik dergidir. Türkiye’deki Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği’nin (DKTD) bir yayınıdır. DKYAD’a çalışmaların gönderilmesi, değerlendirilmesi, kabulü ya da yayımlanması gibi hiçbir aşamasında DKYAD herhangi bir ücret talep etmemektedir.

DKYAD açık erişimli bir dergi olup, içeriğine anında açık erişim sağlar. Yayınlanan makalelerine Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) lisansını uygular. Yazarlar makalelerini yayınlanmak üzere teslim ettiklerinde, CC BY-NC-ND lisansının çalışmalarına uygulanmasını kabul eder. Bu Açık Erişim Lisansı kapsamında yazarlar, yazar ve orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulduğu sürece herkesin makalelerinin içeriğini ticari olmayan amaçlarla ücretsiz olarak okuyabileceğini, indirebileceğini, kopyalayabileceğini, yazdırabileceğini, dağıtabileceğini veya yeniden kullanabileceğini kabul eder.

DKYAD’da yayımlanan tüm çalışmaların en üst etik standartlarda olması hedeflenmektedir. Bunun için COPE (Yayın Etiği Komitesi) tarafından hazırlanan Yürütme Kılavuzu (Code of Conduct) ve Uygulama Rehberi’nin (Best Practice Guidelines) izlenmesi benimsenmiştir. Gerekli koşulların sağlanmasında yazar, baş editör, yardımcı editör, hakem, dergi yönetimi ve yayıncı olmak üzere tüm tarafların sorumlulukları bulunmaktadır. Editörlerin Cope Rehberi'ni (Cope Guidance for Editors) takip etmesi; Hakemlerin ise Etik Rehberi'ni (COPE Ethical Guidelines for Peer Reviewers) incelemesi ve rehberde belirtilen hususlara dikkat etmesi beklenmektedir.

Bu ilkeler kapsamında:

Yayın Kurulu ve Editörlerin sorumlulukları

· Editörler bir makaleyi kabul veya reddetmek için her türlü sorumluluk ve yetkiye sahiptir.

· Sadece DKYAD'ın konu ve ölçütlerine uygun makaleler kabul edilmelidir.

· Editörler kabul veya reddettikleri makaleler ile çıkar çatışması içinde bulunmamalıdırlar.

· Tarafsızlık ve gizlilik ilkelerine sadık kalınmalı, reddedilen makalelerin ve makaleler yayınlanmadan önce hakemlerin isimleri ve makaledeki bilgiler saklı tutulmalıdır.

· İntihal ve sahte veriye engel olunmalıdır.

Yazarların sorumlulukları

· Öncelikle yazarlardan özgün çalışmaları ile DKYAD’a başvurması beklenmektedir.

· Yazarlar makalelerini yayınlanmak üzere teslim ettiklerinde, Creative Commons BY-NC-ND 4.0 lisansının çalışmalarına uygulanmasını kabul eder. Bu Açık Erişim Lisansı kapsamında yazarlar, yazar ve orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulduğu sürece herkesin makalelerinin içeriğini ticari olmayan amaçlarla ücretsiz olarak okuyabileceğini, indirebileceğini, kopyalayabileceğini, yazdırabileceğini, dağıtabileceğini veya yeniden kullanabileceğini kabul eder.

· Yazarlar ayrıca, gönderdikleri çalışmalarının orijinal bir çalışma olduğunu; başka bir akademik derginin değerlendirme sürecinde olmadığını; çalışmada bulunan metin, şekil ve diğer dokümanların farklı şahıslara ait olan Telif Haklarını ihlal etmediğini; derginin CC BY-NC-ND lisansı kapsamında sahip olduğu münhasır olmayan haklara ek olarak çalışmanın ticari kullanımı, çalışmanın elektronik ve basılı olarak yayınlanması, yeniden yayınlanması ve içeriğinin dağıtımına izin verdiğini, Telif Hakkı ve Yayıncılık Politikası Onay Formu'nu imzalayarak teyit etmelidir. Bu maddelerin yanında, Yazarlar CC BY-NC-ND lisansı kapsamında çalışmalarına dair telif hakkı dahil bütün patent ve tescilli haklarının kendilerinde saklı olduğunu onaylamalıdır. Ayrıca, çalışma ile ilgili olası etik ihlallerde ya da varılan sonuçlarda ve sunulan önerilerde bütün sorumluluğun yazarlarda olduğu da bu formda taahhüt edilmelidir (Bkz. DKYAD-Telif Hakkı ve Yayıncılık Politikası Onay Formu).

· Çalışmada bilimsel ve mesleki açıdan katkı sağlayan tüm kişiler yazar olarak belirtilmelidir. Yazarların katkıları, yapılan katkının içeriği ve oranı gibi tüm detaylarıyla açıklanmalıdır (Bkz. DKYAD-Yazar Katkı Formu).

· Doğrudan ya da dolaylı alınan kurumsal destekler de açıkça belirtilmelidir. Yazarlar olası bir çıkar çatışması veya ilişkisine karşı tüm bu durumları açıkça ifade etmelidirler (Bkz. DKYAD-Çıkar Çatışması Beyanı).

· ‘İnsan’ faktörünü ele alan tüm çalışmalar için Helsinki Bildirisi’ne uygunluk açısından etik kurul onayı alınması gereklidir (https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki-ethical-principles-for-medical-research-involving-human-subjects/). Yazarlar çalışmalarına ilişkin verilerin kullanımına dair haklara sahip olmalıdırlar. Ancak, veri topladıkları katılımcılardan ‘bilgilendirilmiş onam’ almalıdırlar. Tüm bu prosedürlere ilişkin bilgiler Yöntem başlığı altında ayrıntılı şekilde açıklanmalıdır.

· Yazarlar yararlandıkları tüm kaynaklara eksiksiz ve doğru şekilde atıf yapmalıdır. Tüm çalışma metni iThenticate ya da Turnitin gibi intihal yazılımlarıyla incelenmektedir ve maksimum benzerlik oranı %20 olarak kabul edilmektedir. Daha fazla bilgi için lütfen İntihal Kontrolü Politikası sayfasını inceleyin.

. Ayrıca yazarlar çalışmanın değerlendirme sürecinde saydamlığın sağlanması açısından ham verileri ya da istatistiksel analizlere ilişkin çıktıları da sunmaya hazır olmalıdırlar.

Hakemlerin sorumlulukları

· Hakemler çift-kör hakem değerlendirme sürecini benimser ve bu sürecin gerekliliklerini yerine getirirler.

· Hakemlik teklifi sunulduğunda, makul bir zaman aralığında, olumlu ya da olumsuz yanıt vermelidirler.

· Çalışmanın konusuna dair uzmanlıkları yoksa bunu açıklamakla yükümlüdürler.

· Hakemler, yazıyla ilgili bir çıkar çatışması içinde iseler, yazıyı incelemekten kaçınmalıdırlar. Örneğin, benzer bir çalışmayı kendileri hazırlamakta iseler değerlendirmeyi reddetmelidirler.

· Hakemler, inceledikleri makalelerde intihal fark ettiklerinde, editörlere bilgi vermekle sorumludurlar.

· Hakemler, değerlendirilen yazı yayınlanmadan önce, söz konusu yazıda bulunan bilgileri kullanmamalıdırlar.

· Adil ve tarafsız bir değerlendirme yapamayacağını düşünürse bunu bildirmelidir.