DYNAMIC MEDICAL THEORIES (DMT)

1. Genel İlkeler ve Yayın Politikaları

Derginin gönderim, hakem değerlendirmesi, yayın ve etik standartlara ilişkin politikaları hakkında kapsamlı bilgi almak için lütfen Dergi Politikaları (Journal Policies) sayfasını inceleyiniz. Benzer şekilde, derginin amacı ve kapsamı hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için Hakkında (About) sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Dergi kurallarına tam uyum sağlamak amacıyla, herhangi bir makale göndermeden önce dergi politikalarının dikkatle incelenmesi önemle tavsiye edilir.

Değerlendirilmek üzere sunulan makaleler özgün olmalı; daha önce herhangi bir elektronik veya basılı mecrada yayımlanmamış veya sunulmamış olmalıdır. Eğer çalışma daha önce bir kongre, konferans veya toplantıda sunulmuşsa; yazarlar etkinliğin adı, tarihi ve düzenlendiği yer dahil olmak üzere ayrıntılı bilgi sunmalıdır.

Makaleler, ICMJE (Tıp Dergilerinde Akademik Çalışmaların Yürütülmesi, Raporlanması, Düzenlenmesi ve Yayımlanmasına İlişkin Öneriler – Mayıs 2023 güncellemesi) tavsiyelerine uygun olarak hazırlanmalıdır. Araştırma türüne göre uyulması zorunlu uluslararası raporlama kılavuzları aşağıda belirtilmiştir:

·        Randomize Kontrollü Çalışmalar ve Klinik Deneyler: CONSORT kılavuzu (Protokoller için SPIRIT kılavuzu)

·        Gözlemsel Özgün Araştırmalar: STROBE kılavuzu

·        Tanısal Doğruluk Çalışmaları: STARD kılavuzu

·        Sistematik Derleme ve Meta-Analizler: PRISMA kılavuzu (Protokoller için PRISMA-P)

·        Deneysel Hayvan Çalışmaları: ARRIVE kılavuzu ve Guide for the Care and Use of Laboratory Animals (8. Baskı)

·        Davranışsal ve Halk Sağlığı Müdahaleleri (Randomize Olmayan): TREND kılavuzu

·        Genetik İlişkilendirme Çalışmaları: STREGA kılavuzu

·        Nitel Araştırmalar: SRQR kılavuzu

Araştırmanıza en uygun kılavuzu belirlemek adına Equator Network anketinden faydalanabilirsiniz. Dynamic Medical Theories, araştırmalarda cinsiyet ve toplumsal cinsiyet faktörlerinin kapsamlı ele alınması amacıyla yazarların SAGER (Sex and Gender Equity in Research) kılavuzunu uygulamasını teşvik eder. Ayrıca dilde açıklık, tutarlılık ve terminolojik doğruluk sağlamak adına EASE Kılavuzu (Yazarlar ve Çevirmenler İçin) taranmalıdır.

Makale Başvurusu: Makaleler yalnızca derginin çevrim içi makale yönetim ve değerlendirme platformu üzerinden sunulabilir. E-posta veya diğer kanallarla iletilen ya da yazarlardan biri dışında üçüncü kişilerce yapılan başvurular işleme alınmaz.

2. İlk Başvuru Sırasında İstenen Belgeler

Makale ana metin ve görsel dosyalarının yanı sıra sisteme aşağıdaki formların eksiksiz yüklenmesi zorunludur:

Telif Hakkı ve Yazarlık: Tüm yazarlar tarafından imzalanmış ve onaylanmış Telif Hakkı Anlaşması ve Yazarlık Onay Formu.

 Çıkar Çatışması Beyanı: Makalede adı geçen her bir yazar tarafından ayrı ayrı doldurulmuş ve imzalanmış ICMJE Olası Çıkar Çatışması Bildirim Formu (ICMJE Disclosure Form).

3. Makalenin Hazırlanması ve Bölümleri

Başlık Sayfası (Title Page)

Tüm başvurularda ana metinden bağımsız ayrı bir Başlık Sayfası yüklenmelidir. Bu sayfada yer alması gereken unsurlar:

·        Makalenin tam başlığı ve en fazla 50 karakterden oluşan kısa başlık (running head).

·        Yalnızca çalışmaya doğrudan katkı sunmuş yazarların tam isimleri. Yazar sayısı üst sınırları: Özgün araştırmalar için en fazla 8, olgu sunumları ve 'Nasıl Yapılır?' makaleleri için en fazla 5, ilginç görüntüler ve editöre mektuplar için en fazla 3 yazardır. Bu sınırların aşılması editör onayına ve gerekçelendirmeye tabidir.

·        Çalışmanın yürütüldüğü en fazla iki kurumsal aidiyet (affiliation). Birden fazla departman veya kurum varsa yazarların kurumları açıkça numaralandırılarak eşleştirilmelidir.

·        Yazarların isimleri, bağlı olduğu kurumlar, en yüksek akademik dereceleri ve ORCID ID numaraları.

·        Finansman, hibe (grant) ve diğer proje destek kaynaklarına ilişkin detaylı açıklamalar.

·        Sorumlu yazarın adı, tam posta adresi, telefon numarası (cep telefonu dahil) ve kurumsal e-posta adresi.

·        Çalışmaya katkıda bulunan ancak yazarlık kriterlerini (ICMJE) tam olarak karşılamayan kişilere yönelik teşekkür (Acknowledgment) beyanı.

ORCID ID

İletişim ve profil kaydı oluşturulurken her yazarın Open Researcher and Contributor ID (ORCID) numarası sisteme girilmelidir (https://orcid.org).

Özet (Abstract)

Editöre Mektup türü dışındaki tüm makalelerde özet bulunmalıdır. Araştırma makalelerinin özetleri şu dört alt başlık altında yapılandırılmalıdır: Background (Giriş/Amaç), Methods (Yöntem), Results (Bulgular) ve Conclusion (Sonuç). Kelime limitleri için Tablo 1'e başvurulmalıdır.

Anahtar Kelimeler (Keywords)

Her makalede özetin hemen altında dizinleme amacıyla en az 3, en fazla 5 anahtar kelime verilmelidir. Anahtar kelimeler kısaltma olmadan tam yazılmalı ve National Library of Medicine (NLM) Medical Subject Headings (MeSH) veritabanından seçilmelidir.

Önemli Noktalar (Main Points)

Editöre mektuplar hariç tüm gönderimlerde, çalışmanın en kritik bulgularını ve ana mesajını vurgulayan 3 ila 5 maddelik 'Önemli Noktalar' listesi bulunmalıdır. Bu maddeler, konunun uzmanlarına hitap edecek şekilde açık, doğrudan ve yalın bir dille formüle edilmelidir.

4. Makale Türleri ve Kapsamları

Özgün Makale (Original Article)

Özgün araştırmaya dayalı yeni veriler sunan birincil makale türüdür. Ana metin şu alt başlıklarla yapılandırılmalıdır: Introduction (Giriş), Material and Methods (Gereç ve Yöntem), Results (Bulgular) ve Discussion (Tartışma).

Klinik Araştırmalar (Clinical Trials)

DMT, ICMJE klinik araştırma kayıt politikasını katı biçimde uygular. İnsan katılımcılar üzerinde bir sağlık müdahalesi ile sonuç arasındaki ilişkiyi prospektif olarak inceleyen tüm çalışmalar, ilk hasta dahil edilmeden önce WHO ICTRP veya ClinicalTrials.gov onaylı bir veri tabanına kaydedilmiş olmalıdır. Kayıt, asgari 24 maddelik standart veri setini ve veri paylaşım (data-sharing) planını içermelidir.

İstatistiksel Verilerin Raporlanması

İstatistiksel analizler uluslararası standartlara (Altman ve ark.) uygun yürütülmelidir. Gereç ve Yöntem bölümünde ayrı bir istatistiksel analiz alt başlığı açılmalı ve kullanılan istatistiksel yazılım ile sürümü açıkça belirtilmelidir.

• P değerleri virgülden sonra iki basamak olarak verilmelidir (örn. P = .02). İlk iki basamak sıfırsa üç basamağa çıkılmalıdır (örn. P = .002).
• İstatiksel anlamlılık eşiği olan .05 civarındaki değerler üç basamaklı yazılabilir (örn. P = .053).
• .001'den küçük değerler tam sayı olarak değil, mutlaka 'P < .001' şeklinde ifade edilmelidir (örn. P = .000006 yerine).
• Ölçüm birimlerinde Uluslararası Birimler Sistemi (SI) kurallarına uyulmalıdır.

Derleme Makaleleri (Review Articles)

Belirli bir alanda derin birikimi ve yüksek yayın/atıf potansiyeli bulunan yazarlarca hazırlanır (davetli veya doğrudan başvuru). Vasküler cerrahi ve ilgili temel/klinik tıp alanlarındaki güncel bilgi düzeyini eleştirel biçimde değerlendirmeli ve gelecekteki araştırmalara yön vermelidir. Alt başlıklar yazarlarca belirlenebilir; ancak mutlaka 'Giriş' ve 'Sonuç' bölümleri içermelidir.

Olgu Sunumları (Case Reports)

Daha önce tanımlanmamış patolojiler, bilinen bir hastalığın alışılmadık klinik seyirleri ya da tedaviye bağlı nadir komplikasyonları sunar. Yeterli görsel ve patoloji/radyoloji verisiyle desteklenmeli; hasta kimliği anonimleştirilse dahi mutlaka hastadan alınmış 'Aydınlatılmış Onam' beyanı içermelidir.

Diğer Makale Türleri

·        Editöryal Yorum (Editorial Comments): En fazla 1000 kelime; özet, anahtar kelime, tablo veya şekil içermeyen, davet üzerine yazılan uzman değerlendirmeleridir.

·        Editöre Mektup (Letter to the Editor): Yayımlanmış makalelere yönelik eleştiri veya katkıları içeren, yayından sonraki 4 hafta içinde gönderilmesi gereken yazılardır. Yapılandırılmamış düz metin halindedir; özet ve anahtar kelime içermez; eleştirilen makaleye atıf yapılmalıdır.

·        Ayın Görüntüsü (Image of the Month): Klinik pratikteki nadir, eğitici ve üstün görsel niteliğe sahip görüntülerdir. Başlık en fazla 10 kelime, görsel alt yazısı en fazla 250 kelimedir. En fazla 4 görsel (veya 3 görsel + 1 MP4 video) ve en fazla 5 yazar içerebilir.

·        Video Makale (Video Article): Yeni cerrahi ve klinik teknikleri sunan, 5-8 dakika süreli, sesli anlatımı olan (.wmv, .mov, .mp4 formatında) videolardır. Amaç, yöntem, bulgular ve sonuçtan oluşan yapılandırılmış bir özet eşlik etmelidir; fon müziği içermemelidir.

·        Teknik Not (Technical Note): Arter, ven ve lenfatik sistem hastalıklarının tanı ve tedavisine yönelik cerrahi/endovasküler prosedür ve alet modifikasyonlarını tarif eden kısa yazılardır.

·        Kısa İletişim (Short Communications) & Kısa Raporlar (Brief Reports): Özgün araştırma makalesi formatında yapılandırılmış (Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma), odaklanmış yeni bulguları aktaran kısa metinlerdir.

5. Kaynakça Düzenleme Kuralları (AMA 11th Edition)

Kaynakça formatında AMA Manual of Style (11. Baskı) kuralları uygulanır. Tercihen en güncel literatür taranmalıdır. Baskı öncesi (ahead-of-print) makalelere atıf yapılıyorsa DOI numarası mutlaka eklenmelidir. Dergi isimleri Index Medicus / MEDLINE / PubMed standartlarına göre kısaltılmalıdır.

• 1-4 yazar varsa: Tüm yazarların isimleri yazılır.
• 5 veya daha fazla yazar varsa: İlk 3 yazar yazılır ve arkasından 'et al.' eklenir.
• Metin içinde kaynaklar parantez içinde Arap rakamlarıyla belirtilir: örn. (1) veya (1-3).
• Kaynak sınırları: Editöre mektuplar için azami 10; olgu sunumları için 20; klinik/deneysel araştırmalar ve derlemeler için 40 kaynaktır.

Kaynak Format Örnekleri

• Süreli Yayın Makalesi: Celbis O, Karakoc Y, Ozdemir B, et al. Investigation of lead mobilization from the buckshot residues to the critical organs. Biol Trace Elem Res. 2011;143:688-94.
• Kitap Bölümü: DiMaio WJ, DiMaio D. Time of death. In: Forensic Pathology. 2nd ed. CRC Press; 2001:21-42.
• Çevrim İçi Dergi Makalesi (DOI ile): Tamburini S, Shen N, Chih Wu H, Clemente KC. The microbiome in early life: implications for health outcomes. Nat Med. Published online July 7, 2016. doi:10.1038/nm4142
• Baskı Öncesi (Epub Ahead of Print): Cai L, Yeh BM, Westphalen AC, Roberts JP, Wang ZJ. Adult living donor liver imaging. Diagn Interv Radiol. Published online February 24, 2016. doi:10.5152/dir.2016.15323
• Kongre Bildirisi: Brandes U, Wagner D. A Bayesian paradigm for dynamic graph layout. In: 11th International Symposium on Graph Drawing; November 12-15, 2003; New York, USA:236-247.
• Tez: Karakoc Y. Biological effect of direct electrical current in essential (idiopathic) hyperhidrosis. PhD thesis, Istanbul University, 1996.

6. Tablo, Şekil ve Görsel Yönergeleri

Tablolar

Tablolar ayrı dosyalar olarak değil, ana metin belgesi içinde atıf sırasına göre yerleştirilmelidir. Her tablonun üstünde açıklayıcı bir başlık bulunmalı; tabloda geçen tüm kısaltmalar, metinde açıklanmış olsalar dahi tablonun hemen altındaki dipnotlarda tanımlanmalıdır. Tablolar kelime işlemcinin 'Tablo Ekle' aracıyla oluşturulmalı, metindeki bilgilerin basit bir tekrarı olmamalı, veriyi desteklemeli ve pekiştirmelidir.

Şekiller, Resimler ve Şekil Alt Yazıları

Şekiller ana metin belgesine GÖMÜLMEMELİ; TIFF veya JPEG formatında bağımsız dosyalar olarak yüklenmelidir. Çok parçalı şekiller tek bir görselde birleştirilmemeli, her alt birim ayrı dosya olarak sisteme yüklenmelidir. Şekil üzerinde 'a, b, c' gibi harf etiketleri yer almamalı; parçaların ayrımı şekil alt yazısında açıklanmalıdır. Görsellerde ok, yıldız ve benzeri işaretçiler kullanılabilir. Hasta ve kurum kimliğini ifşa edebilecek tüm detaylar kesinlikle anonimleştirilmelidir. Görsellerin asgari çözünürlüğü 300 DPI olmalıdır. Şekil alt yazıları ana belgenin en sonuna liste halinde eklenmelidir.

7. Diğer Teknik ve Biçimsel Kurallar

·        Kısaltmalar (Abbreviations): İlk geçtiği yerde (hem özette hem de ana metinde) tam açılımı yapılmalı, ardından parantez içinde kısaltması verilmeli ve metin boyunca tutarlı sürdürülmelidir.

·        Ürün Tanımlama (Identifying Products): İlaç, cihaz, cerrahi donanım veya yazılımlardan bahsedilirken ürün adı, üretici firma, firmanın bulunduğu şehir ve ülke parantez içinde eksiksiz belirtilmelidir [Örn: Discovery St PET/CT scanner (General Electric, Milwaukee, WI, USA)].

·        Ek Materyaller (Supplementary Materials): Ses kayıtları, videolar, ham veri setleri ve ek belgeler kaynaklar bölümünden sonra ayrı bir başlık altında listelenmeli ve kısa açıklamalar içermelidir. Sayfa numarası verilmesine gerek yoktur.

8. Revizyon ve Üretim (Baskı) Süreci

Revizyon Süreci

Hakem ve editör değerlendirmeleri sonucunda 'Minor' veya 'Major' revizyon kararı verilen makaleler için sorumlu yazara karar mektubu iletilir. Revizyon gönderiminde yazarlar, hakemlerin her bir sorusunu ve önerisini ayrıntılı biçimde yanıtlayan, yapılan değişiklikleri ve satır numaralarını gösteren 'Hakemlere Yanıt' (Response to Reviewers) belgesi ile değişikliklerin işaretlendiği (annotated) ana metin dosyasını yüklemelidir. Belirtilen süre içinde yüklenmeyen çalışmaların revizyon hakkı iptal edilebilir; ek süre gerekiyorsa süre dolmadan talep edilmelidir.

Yayın Hazırlığı ve Prova (Proof)

Kabul edilen makaleler profesyonel dil editörleri tarafından redaksiyon (copy-editing) sürecinden geçirilir. Ardından makale, ilgili sayının yayımını beklemeden 'baskı öncesi' (ahead-of-print) olarak çevrim içi erişime açılır. Nihai yayından önce sorumlu yazara kontrol amacıyla bir PDF prova baskısı iletilir. Sorumlu yazarın provayı dikkatle inceleyerek en geç 2 gün içinde onay vermesi gerekmektedir.

Tablo 1. Her bir makale tipi için limitasyonlar