نوگرايی درهنر ايران

Öz

İran’da modernizasyon, batı kültür ve uygarlığına yöneliş XIX. yüzyıl başlarında Abbas Mirza’nın reformlarıyla başladı. İran’ın Rusya ile yaptığı iki savaşta uğradığı ağır yenilgilerden sonra Kaçar Veliahtı Abbas Mirza ile üst düzey İranlı kesimler, İran’ın teknik ve bilimsel geri kalmışlığı ile zayıflığının telafi yolunun uygar batının başarılarını örnek almaktan geçtiğini anladılar. Onun bu yolda ordu kurma, yurtdışına öğrenci gönderme, üniversite kurma, Avrupalı öğretmen ve uzmanlar istihdam etme; gazete çıkarma ve kitap basma, hatta Nasıruddin Şah’ı Avrupalıların yaşam tarzlarını gözlemlemek için Avrupa’ya yolculuğa teşvik etme gibi birçok çabası oldu. İran modernizasyonu Rıza Şah zamanında merkezi bir devlet kurulmasıyla daha geniş boyutlar kazandı. Müttefik orduların İran’a saldırısı sırasında, 1320 hş. yılında İran halkı ilk defa yabancılarla yakın temasta bulundu. Bu modernizasyon Muhammed Rıza Şah zamanında da hızla devam etti. Bu dönemlerde, İranlıların batı dünyasıyla irtibatı radyo, sinema, televizyon, uluslararası festivaller, fuarlar aracılığıyla gelişti ve yüz binlerce binlerce kişinin Avrupa’ya, Amerika’ya seyahatleriyle her geçen gün arttı. İslam Devrimi sonrasında da farklı alanlarda modernleşme gerçekleşti. Bu makalede klasizmden modernizme geçiş sürecinde toplumda İran sanatının dönüşüm süreci ele alınacak

Anahtar Kelimeler

• İran, Yenilik, Modernizim, Çağdaş, Hareket, Sanat Dalları, Ressamlık, Fotoğrafçılık, Heykeltıraşlı

Öz

In Iran, renovation and movement towards western culture and civilization began with Abbas Mirza reforms in early years of nineteenth century. Heavy defeats that Iranian experienced during the two fights with Russia, made Abbas Mirza and other high- ranking officials realize that they had to compensate the technical and scientific limitations that the country suffered. As a result they had to fallow western achievements. A lot of attempts were made in organizing of the army, sending students to foreign countries, founding of Darolfonoon (the important technical institute), employing teachers and European experts, publishing newspapers, books and even encouraging Naseraddinshah to take a trip to Europe to see the way of European people life. Modernity in Iran continued intensively with forming a central government by Rezashah. He made some great and essential changes in many social, Economic and cultural fields. After occupying Iran by the allies (1941) and -during the time of Mohammad Rezashah- Iranian made more close contacts with foreign countries and modernity continued even more through Mass media, festivals, international exhibitions, traveling hundreds of people to Europe and America. These contacts became more intensive after Islamic revolution. Modernity in Iran has kept on even more intensively so far. The main purpose of this article is to show the process of art development in Iranian transition society from tradition to modernity and its ups and downs