Öz

Iran and the Shia, Sufi studies are considered in an attractive and partly a mysterious place. Made in this area in Sufi literature various reasons are not sufficient research and publications. Irfan and Sufism concepts in Turkey and in the world in the last century that müradif Shiite state in the Ottoman domain concepts, especially the concept of these two efforts toward the separation from each other is outstanding.Considering the importance of the issue of crisis conditions in the Islamic world are becoming more apparent. Indeed, speak the same language, the same concept of mysticism and wisdom functioning institutions, such as accepting each other, in the eyes of Islamic formation both in support of Gulf countries is rejected.In this study, thought, and Iran's Shiite mysticism in classical sources, we are trying to determine how the concepts discussed and Sufi mystic. So to see the differences in approach came from, and Mysticism / Irfan will be determined on the basis of the possibility of an Islamic common language

Anahtar Kelimeler

• Misticism, Shia, Iran, Türkiye, politics

BAZI ŞİÎ KAYNAKLARDA TASAVVUFUN YERİ

Öz

Tasavvuf tarihinde önemli bir yeri bulunan İran coğrafyası ve Şi’a düşüncesi, günümüz tasavvuf araştırmalarında da dikkat çekici ve kısmen gizemli bir yere sahiptir. Ancak konunun önemine rağmen Türkiye’de bu alanda yapılmış yeteri kadar araştırma bulunmamaktadır. İrfan ve Tasavvuf, Osmanlı etki alanındaki fikri muhitlerde müteradif kavramlar olduğu ve biri diğerinin yerine kullanılabildiği halde Şiî dünyada kısmen birbirinden ayrı telakki edilmektedir. İslam düşünce tarihinin yaşadığı fikrî/ahlakî kriz koşulları dikkate alındığında meselenin önemi daha belirgin hale gelmektedir. Tasavvuf/irfan kurum ve kavramlarındaki ayniyete rağmen kimi Şiî kaynaklarında tasavvuf reddedilirken, her iki kavramın da ret ve tenkide uğradığı görülmektedir. Bu çalışmada Şiî düşüncenin ve İran’ın kimi kaynaklarında tasavvuf ve ilgili kavramların nasıl ele alındığını görecek böylece kavramlara yaklaşım farklılıklarına ışık tutmaya çalışacağız

Anahtar Kelimeler

• Tasavvuf, İrfân, Şi’a, İran, Türkiye, Tarih

Kaynakça

1. Alişah, Mansur; Ustuvarnâme, Tahran 1380 hş.
2. Amulî, Ayetullah Cevad; Rehberî der İslâm, Kum 1368 hş.
3. Buharî; Sahîh, İnternet Nüshası, http://islamport.com/Al-Bokhary.pdf. Burckhardt, Titus; Nigâhî ber Ayîn-i Tasavvuf, Tahran 1389 hş.
4. Casim, Aziz es-Seyyid, Mutasavvifetu Bağdad, Beyrut. Cezairî, Seyyid Nimetullah; Envâru’n-Nu’mâniyye, Beyrut 2008.
5. Düsûkî Şita, İbrahim; Et-Tasavvuf İnde’l-Furs, Kahire 1978.
6. Ensarî, Hoca Abdullah; Tabakâtu’s-Sufiyye, Tahran 1386 hş.
7. Günabadî, Hüseyin Tabende; Nabiğa-i İlm u İrfan der Karn-i Çahardehum, Tahran, 1426.
8. İbn Haldun; Mukaddime, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Ankara 1990.

9. Kasım, Abdulhakim A., el-Mezâhibu’s-Sufiyye ve Medârisuhâ, Kahire 1999.
10. Kiyanî, Muhsin; Târîh-i Hângâh der Îrân, Tahran 1389 hş.
11. Komisyon; Dâiretu’l-Maârif-i Teşeyyü’, C. 1, Sufi md. Komisyon; İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayını, İstanbul Kumî, Seyyid Abbas; Sefînetu’l-Bihâr, Kum 1416.
12. Kuşeyrî, Abdulkerim; Kuşeyrî Risalesi, İstanbul 2009.
13. Meclisî, Muhammed Bakır; Bihâru’l-Envâr, Kum 1430 hş.
14. Merdanî, Muhammed; Münâzarât ve Mükâtebât, Kum 1381 hş.
15. Müderris, Mirza Muhammed Ali; Reyhânetu’l-Edeb, Kum 1335 hş.
16. Tabende, Sultan Ali Şah; Hurşid-i Tâbende, Tahran 1377 hş.
17. Topçu, Nurettin; Mevlânâ ve Tasavvuf, İstanbul 1998.