EDEBİYATTA ŞARAP RENKLERİ

Öz

2013-2014 yıllarında, şiir zevkimi tatmin etmek için Mevlânâ’nın Mesnevî’si ile dîvânından gazeller okurken, dîvândan seçkiler yapıp Türkçe’ye çevirmeyi de düşünüyordum. Bu gazellerin çevirisini yaparken, Mevlânâ’nın gazellerinde şaraptan söz ettiği yerlerde, değişik renkli şaraplardan bahsettiğini görünce, bunları bir kenara kaydettim. Bu tespiti yaptıktan sonra, başka şairlerin de şarap için hangi renkleri kullandıklarını araştırmayı düşündüm. Önce Nizâmî’nin, tarafından yapılan Leylâ İle Mecnun çevirisinde, Nizâmî’nin kullandığı şarap renklerini tespit ettim. Ardından da Değerli bilim adamı ve dostum Prof. Dr. A. Atilla Şentürk tarafından oluşturulan Eski Türk Edebiyatı şiir bankasına başvurarak, Türk şairlerinin eserlerinin yer aldığı bu çalışmayı tarayarak, şairlerimizin şarap için hangi renkleri kullandıklarını tespit ederek bu makaleyi hazırladım

Anahtar Kelimeler

• Edebiyatta Şarap Renkleri, Divan Şiiri, Şarap Renkleri

Öz

To satisfy my pleasure of poetry i try to read Mevlana’s Mesnevi and Diwan in the 2013 – 2014, then i was thinking to translate some selected poems of Diwan. In the time that i was translating this ghazals where the wines mentioned in Mevlana's ghazals and the different colored wine used in the ghazals, I save them aside. After making this determination, i research the thought of another poet and what colors they use for wine. First of all in translation of Leyli and Mecnun by Nezami I've found that the wine color Nizâmî's use. Then, referring to the Old Turkish poetry banks by Prof. Dr. A. Atilla Şentürk and scaning the turkish poet poems and determining what colors they use wine for our poet. By collecting all og them i have prepared this article

Anahtar Kelimeler

• Wine colores in Literature, Poem of Diwan, Wine colores

Kaynakça

1. Adnî Dîvânı, Osman Kufacı, İstanbul 2006.
2. Âhî Dîvânı, Hazırlayan: Prof. Dr. Mustafa Kaçalin, Kültür Bakanlığı Yay., Ank. 1994.
3. Ahmed Paşa Divanı (nşr. A. Nihat Tarlan), İstanbul 1966.
4. Ahmedî Dîvânı, Akdogan, Yaşar. “Ahmedi Dîvânı ve dil hususiyetleri: gramer, sentaks, sözlük.” Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi, 1979.
5. Amrî, Divan, Hazırlayan: Mehmed Çavuşoğlu, İstanbul 1979.
6. Aşkî Divanı inceleme-metin, Nurcan Boşdurmaz, İstanbul 2000.
7. Avnî [1432-1481], Dîvân-ı Sultân Muhammed rahimehullâh, Millet Ktp. Ali Emiri Edebiyat Kit. 305. Süleymaniye Ktp. Mikrofilm Arşivi 1654. Hazırlayan: Mustafa S. Kaçalin.
8. Bâkî Dîvânı, Dr. Sabahattin Küçük, Türk Dil Kurumu yayınları: 601, An- kara 1994.

9. Behiştî Dîvânı, Dr. Yaşar Aydemir, Ankara 2000.
10. Dîvân-ı Yahyâ (Şeyhülislâm), Hazırlayanlar: Süleyman Nazîf, Cenâb Şahâbeddîn, İsmâil Hakkı, Mahmud Kemal, Osman Kemal, İstanbul 1334.
11. Emrî Dîvânı, M. A. Yektâ Saraç, 2003.
12. Fuzûlî, Dîvân, Hazırlayan, Sadeleştiren, Manzum Çeviren: Mehmet Ka- nar, İstanbul 2015.
13. Gelibolulu Sun‘î Dîvânı, Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Halil İbrahim Yakar, Gaziantep 2009
14. Halûk İpekten, Büyük Türk Klâsikleri, İstanbul 1986.
15. Hayâlî Bey Divanı, Ali Nihat Tarlan, İstanbul Üniversitesi Yayını, İstanbul 1945.
16. Hayretî, Dîvan, Tenkidli Basım, Hazırlayanlar: Dr. Mehmed Çavuşoğlu, M. Ali Tanyeri, İstanbul 1981.
17. Hüdâyî, Dîvân-ı İlâhiyyât, Kemaleddin Şenocak ve Ziver Tezeren, (İs- tanbul 1970, 1986).
18. Karamanlı Nizâmî, Haluk İpekten, Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı, Ankara 1974.
19. Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı, Gelibolulu ‘Âlî, Hazırlayan: Mustafa İsen, Ankara 1994.
20. Mânî, Dîvânı ve Şehrengîzi, Doç. Dr. Şener Demirel, 2011.
21. Mecmü-atü'n-nezâir, Ömer b. Mezîd, Haz. Mustafa Canpolat, Ankara 1982.
22. Mesihi Divanı, Mine Mengi, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara 1995.
23. Mevlânâ Celâleddîn Muhammed-i Rûmî’den Bir Demet Gül (Dîvân-ı Kebîr’den seçme 303 gazel), Seçen ve Çeviren: Prof. Dr. A. Naci Tokmak, İstanbul 2015.
24. Nâilî-i Kadîm Divânı: Edisyon Kritik (haz. Halûk İpekten), İstanbul 1970.
25. Nâşid Divanı, Lütfü Alıcı (doktora tezi, 1998.
26. Necâtî Beg Dîvânı, Hazırlayan: Prof Dr. Ali Nihat Tarlan, Ankara 1992.
27. Nedim Divanı (haz. Abdülbaki Gölpınarlı), İstanbul 1951.
28. Nef’î ve Sihâm-ı Kazâ’sı (haz. Saffet Sıtkı), İstanbul 1943.
29. Nesîmî, Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Türkçe Divanının Tenkitli Metni, Hüseyin Ayan, Ankara 2002.
30. Nev’î, Divan (haz. Mertol Tulum - M. Ali Tanyeri), İstanbul 1977.
31. Nevres-i Kadim Divanı ve İndeks, Şerife Yağcı, (yüksek lisans tezi, 1993).
32. Nizâmî-yi Gencevî, Leylâ İle Mecnun, Farsça’dan Çeviren: Prof. Dr. A. Naci Tokmak, İstanbul 2013.
33. Revânî Dîvânı, Hazırlayan: Ziya Avşar, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü,
34. Rûhu’l-Mesnevî (Şerhu’l-Mesnevî). Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin Meŝnevî’sinin ilk 738 beytinin şerhidir (I-II, İstanbul 1285, 1287).
35. Sehâbî Dîvânı, Metn-Çeviriyazılı Metn, Cemal Bayak, Turuz-Tebriz 2013.
36. Şeyh Galib Dîvânı (haz. M. Muhsin Kalkışım), Ankara 1994.
37. Şeyhî Divanı: İnceleme-Metin-Dizin (haz. Halit Biltekin, doktora tezi, 2003).
38. Usûlî Divanı (haz. Mustafa İsen), Ankara 1990.
39. Vahyî Divanı ve İncelenmesi (doktora tezi, 2004).
40. Yahyâ Bey, Dîvan, Tenkidli Basım, Hazırlayan: Dr. Mehmed Çavuşoğlu, İstanbul 1977.
41. Yakînî Dîvânı, İnceleme-Metin ve Çeviri-Açıklamalar-Sözlük, Ömer Zülfe, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Mü- dürlüğü, Ankara 2009.
42. Zatî Divanı (haz. Ali Nihad Tarlan), İstanbul 1967. II. Cilt: 1970, III. Cilt: Mehmed Çavuşoğlu, M. Ali Tanyeri, İstanbul 1987