FARSÇA VE ZAZACADA /l/>/r / SES DEĞİŞİMİ

Öz

Bu çalışmada İrani Diller grubunun üyesi olan Farsça ve Zazacadaki /r/>/l/ ses değişimi incelenecektir. Eski İran dillerinde olmayan /l/ sesi sonraki dönemlerde ortaya çıkmış, Orta dönem İran dillerinde kullanılmaya başlanmıştır. Farsça ve Zazacada da bu durum devam etmiş ve /r/ sesine sahip sözcüklerde /l/ sesine dönüşüm devam etmiştir. Makalede eski kök sözcüklerde /r/ sesi ile kullanılırken Farsça ve Zazaca dillerinden birinde veya her ikisinde /l/ sesine dönüşen 15 sözcük kapsamında /l/>/r/ dönüşümü incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• /r/>/l/ dönüşümü,,Farsça,Zazaca

Kaynakça

1. Ağârebî, Ebu’l Hasan; Goyeş-e Râcî Hencen, Tahran, Ferhengistân-ı Zebân ve Edebiyât-ı Fârsî, 1383.
2. Bartholomae, Christian: Altiraniches Worterbuch, Tahran,İntişarat-e Esatir, 2004.
3. Boyce, Mary: A Word-List Of manichean Middle Persian and Parthian, Leiden, Acta İranica, 1977.
4. Cheung, Johnny, Etymological Dictionary of the Iranian Verb, Leıden-Boston, Brill, 2007
5. D, İzoli,; Ferheng Kurdi-Tırki, Tırki-Kurdi, İstanbul, Deng, 1992
6. D.N, MacKenzie; A Concise Pahlavi Dictionary, Newyork, Oxford Unıversıty Press, 1986.
7. Durkin-Meistere, Desmond,; Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthian, Turnhout, Brepols, 2004.
8. Ebu’l Kâsımî, Muhsin: Fe’lhâ-yı Fârsî-yi Deri, Tahran, Kaknüs, 1373.

9. Enveri, Hasan: Farhang-e Rûz-e Sohen, Tahran, Sohen, 1383.
10. Ferruhveşi, Behrâm; Ferheng-e Zebân-e Pehlevî, Tahran, İntişarat-ı Dânişgâh-ı Tahran, 1390.
11. Grûba Xebate ya Vateyî: Kırmancca (Zazaca)-Türkçe Sözlük, İstanbul, Vate, 2009.
12. Kanar, Mehmet; Farsça-Türkçe Sözlük, İstanbul, Deniz, 2000
13. Karîb, Abdulazim vd; Destur-e Zebân-i Fârsî, Tahran, Eşrefî, 1367
14. Kent, Roland G: Old Persian GrammarTexts Lexicon, American Oriental Society, New Haven, 1950.
15. Malmisanij: Zazaca-Türkçe Sözlük, İstanbul, Deng, 1992.
16. Mayrhofer, Manfred: Etymologischec Wörterbuch des Altindoarischen, Heidelberg, Carl Winter Universitätsverlag, 1992.
17. Nimet Yıldırım, İran Edebiyatı, İstanbul, Pinhan, 2012
18. Nyberg, Henrık Samuel: A Manual of Pahlavi, Tahran, Asatir, 2003
19. Oranskij, Iosif Mikhailovich; Iranskie Jazyki; Les Langues İraniennes, çev. Ali Eşref Sadıkî, Tahran, Sohen, 1386
20. Rızaî Bâğbîdî, Hasan; Râhnomâ-yi Zebân-i Pârtî (Pehlevî-yi Eşkânî), Tahran, Kaknus, 1394
21. Schwartz, Martin, ‘İranian *L, and Some Persian and Zaza Etymologies’ İran and Caucasus, 2008. sayı.12
22. Sotude, Menuçehr: Ferheng-e Gîlekî, Reşt, Ferheng-e İlya, 1391.
23. Tebrizi, Muhammed Huseyin b. Halef: Burhan-ı Katı, Ter. Asım Efendi, haz. Mürsel Öztürk, Derya Örs, Ankara, TDK yayınları.2009.
24. Turgut, Harun: Zazaca-Türkçe Sözlük, İstanbul, Tij, 2011.
25. W, Henning; “A List of Middle-Persian and Parthian Words” Bulletin of the School of Oriental Studies, Cambridge University Press, 1937