سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق

Gökhan Gökmen

TR

سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق

Öz

این حقیقتی آشکار است که در شعر کلاسیک عشق به بهترین شیوه در قالب غزل و مثنوی‌ها شرح داده شده است. عشق، فصل مشترک ادبیات عرب، فارس و ترک است. دو نمونۀ این مثنوی‌ که سرچشمۀ هردو، به یک افسانۀ عربی برمی‌گردد و زیباترین نمونۀ مثنوی‌های ترکی به شمار می‌روند مثنوی لیلی و مجنونِ فضولی و مثنوی حسن و عشق شیخ غالب -از شعرای دیوانی قرن هجدهم- است. این مضامین به بخشی از ادبیات کلاسیک تبدیل شده و در دوران مختلف و در جوامع گوناگون پذیرفته شده اند و همین باعث ایجاد یک میراث ادبی مشترک شده است. اسلوب‌های کلاسیک ادبیات ترک، ایران و عرب نیز به عنوان اجزای تشکیل دهندۀ این میراث مشترک به میزان مشخصی به یکدیگر نزدیکند. این مثنوی‌ها در دوران مختلف و در جوامع متفاوت بارها موضوع فعالیت‌های ادبی شده و این تداوم و دوام و قوام ادبی باعث غنای این مضامین شده است. در این مقاله، با بهره‌گیری از دو مثنوی مذکور، حالات عشق و سفر دشوارِ راه عشق مورد بررسی قرار می‌گیرد.

Anahtar Kelimeler

لیلی و مجنون، حُسن و عشق، فضولی، شیخ غالب، مثنوی، عاشق، معشوق، ادبیات

Kaynakça

آتش، احمد (1955)، لیلا و مجنون، دانشنامه اسلام، ج. 8، ص. 49-55، استانبول: انتشارات سازمان دیانت ترکیه.
آتش، احمد (1956)، مجنون، دانشنامه اسلام، ج. 7، ص. 439-440، استانبول: انتشارات سازمان دیانت ترکیه.
ایش اری، نرمین و کوتلو، مسطفی، لیلا و مجنون، تحقیقات زبان و ادبیات ترکی، 6، ص. 90-92.
تارلان، علی نیهات (1922)، مثنوی لیلا و مجنون در ادبیات اسلام، تز دکترای دانشکده ادبیات، شماره 1، استانبول.
کپرولو، م. فوعاد، فضولی، دانشنامه اسلام، ج. 4، ص. 686-699، استانبول: انتشارات سازمان دیانت ترکیه.
فضولی (1308)، کلیات دیوان فضولی، استانبول: انتشارات احتر.
اونان، نجم الدین حلیل (1956)، فضولی، لیلا و مجنون، استانبول.
نضیف، سلیمان (1343)، فضولی، استانبول.

کاراکوچ، سزایی (1980)، شعرا 6، لیلا و مجنون، استانبول: انتشارات دیریلش.
نظامی (1943)، لیلا و مجنون، مترجم علی نهاد تارلان، استانبول: انتشارات معارف.
چتین، نور الله (2007)، ساخت داستانی به طور متن تحکیه مثنویهای عشق، همایش ادبیات ترکی کلاسیک بین المللی، استانبول.
یازیجی، طحسین (2003)، لیلا و مجنون، (ادبیات فارسی)، دانشنامه اسلام، ج. 27، ص. 161-160، استانبول: انتشارات سازمان دیانت ترکیه.
اکالین، نظیر (1997)، مقایسه با مناظره مثنویهای لیلا و مجنون فضولی با نظامی گنجوی، شماره 3، ص. 201-217، قونیه: مجله تحقیقات ترکیات.
دوغان، محمد نور (2010)، فضولی، لیلا و مجنون، متن، ترجمه به نثر، تعلیقات و بیانات، استانبول: انتشارات یلکنلی.
دوغان، محمد نور (2007)، فضولی، لیلا و مجنون، متن، ترجمه به نثر، تعلیقات و بیانات، استانبول: انتشارات یاپی کردی.
لوند، آگاه سرّی (1959)، حکایت لیلا و مجنون در ادبیات های عرب، فارس و ترکی، آنکارا: انتشارات مؤسسه تاریخ ترکی.
لوند، آگاه سرّی (1984)، ادبیات دیوان کلمات و رموز مضامین و مفاهیم، استانبول: کتابخانه اندرون.
تجلیل، جلیل (1384)، مقایسه لیلی و مجنون فضولی و نظامی، تهران.
کرلانقچ، حجابی (2009)، مثنوی های "ليلی و مجنون" نظامی گنجوی و فضولی، مؤسسه تاریخ ترکی – مرکز تحقیقات فرهنگی بین الملل مؤسسه ارتباط و فرهنگی اسلامی ایران، ششمین نمایش روابط ترکیه و ایران.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Farsça

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gökhan Gökmen ^*
0000-0002-8718-2104
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

11 Haziran 2019

Kabul Tarihi

19 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 19

IZ

https://izlik.org/JA22RF34NJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gökmen, G. (2019). سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق. Doğu Araştırmaları, 1(19), 40-45. https://izlik.org/JA22RF34NJ

AMA

1.Gökmen G. سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق. DA. 2019;1(19):40-45. https://izlik.org/JA22RF34NJ

Chicago

Gökmen, Gökhan. 2019. “سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق”. Doğu Araştırmaları 1 (19): 40-45. https://izlik.org/JA22RF34NJ.

EndNote

Gökmen G (01 Eylül 2019) سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق. Doğu Araştırmaları 1 19 40–45.

IEEE

[1]G. Gökmen, “سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق”, DA, c. 1, sy 19, ss. 40–45, Eyl. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22RF34NJ

ISNAD

Gökmen, Gökhan. “سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق”. Doğu Araştırmaları 1/19 (01 Eylül 2019): 40-45. https://izlik.org/JA22RF34NJ.

JAMA

1.Gökmen G. سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق. DA. 2019;1:40–45.

MLA

Gökmen, Gökhan. “سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق”. Doğu Araştırmaları, c. 1, sy 19, Eylül 2019, ss. 40-45, https://izlik.org/JA22RF34NJ.

Vancouver

1.Gökhan Gökmen. سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق. DA [Internet]. 01 Eylül 2019;1(19):40-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22RF34NJ