ABDURRAHMAN CAMİ, ŞEYYAD HAMZA, ERZURUMLU DARİR, HAMDULLAH HAMDİ VE TAŞLICALI YAHYA YUSUF ve ZÜLEYHA MESNEVİLERİNDE YER ALAN TEMA ve MOTİFLERİN İNCELENMESİ

Öz

Yusuf and Zuleyha is undoubtedly one of the most ancient stories in the Eastern Literature. This story is characterized as Ahsan-ul-Qasas that is based on mainly in the sacred text is located Genesis Part of Torah and Surah Yusuf of Holy Qur'an. The story has inspired a lot of Iranian and Turkish poets because of acquisition of the subject's life story of a prophet and a religious text. Many important poets had written Masnavis on Yusuf and Zuleyha. Among the pioneers of the Masnavis are Abdurrahman Cami in Persian Literature and Hamdullah Hamdi, Şeyyad Hamza, Erzurumlu Darir and Taşlıcalı Yahya in Turkish Literature. On first phase of this text we will make a brief of the story of Yusuf in the Holy Qur'an and the second phase of this we will work themes and motifs in Masnavis of Yusuf and Zuleyha belonging to Cami, Şeyyad, Hamdi, Darir ve Yahya with in comparison in order to better understand to see what extent profited from Holy Books process of writing their Masnavis

Anahtar Kelimeler

• Cami
• Şeyyad Hamza
• Erzurumlu Darir
• Hamdullah Hamdi
• Taşlıcalı Yahya

ABDURRAHMAN CAMİ, ŞEYYAD HAMZA, ERZURUMLU DARİR, HAMDULLAH HAMDİ VE TAŞLICALI YAHYA YUSUF ve ZÜLEYHA MESNEVİLERİNDE YER ALAN TEMA ve MOTİFLERİN İNCELENMESİ

Öz

Doğu edebiyatında bilinen en kadim hikâyelerden biri şüphesiz Yusuf ve Züleyha hikâyesidir. Ahsan-ul Kasas olarak vasıflandırılan bu hikâye esas olarak kutsal metin kaynaklı olup Tevrat'ın tekvin bölümünde ve Kuranı kerimin Yusuf suresinde yer almaktadır. Söz konusu hikâye bir peygamberin hayat hikâyesini konu edinmesi ve dinsel bir metin olmasından dolay İran ve Türk edebiyatında bir çok saire ilham kaynağı olmuştur. Birçok önemli şair Yusuf ile Züleyha konusunda mesnevi yazmışlardır. Bunların başında İran edebiyatında Abdurrahman Cami, Türk edebiyatında Hamdullah Hamdi, Şeyyad Hamza, Erzurumlu Darir ve Taşlıcalı Yahya gelmektedir. İlk olarak Kur'an-ı Kerim'de yer alan Yusuf hikâyesini özetleyerek aktaracağımız bu çalışmada, daha sonra Cami, Şeyyad, Hamdi, Darir ve Yahya 'a ait Yusuf ve Züleyha mesnevilerinde işlenen tema ve motifler, kutsal kitaplardan ne ölçüde faydalanıldığının daha iyi anlaşılması amacıyla karşılaştırılmalı olarak incelenecektir

Anahtar Kelimeler

• Cami
• Şeyyad Hamza
• Erzurumlu Darir
• Hamdullah Hamdi
• Taşlıcalı Yahya

Kaynakça

1. Çavuşoğlu Mehmet, Yahya Bey Yusuf ve Züleyha, İst.1979
2. Demir Recep, Hatay-i Tebrizi ve Molla Cami'nin Yusuf ve Züleyha Mesnevileri üzerine karşılaştırmalı bir çalışma, Doktora Tezi, Van, 2006
3. Demirci Ümit Özgür., Şeyyad Hamza Yusuf u Zeliha, Kaknüs,İst.2008
4. Dinçtürk Emine, Yusuf ile Züleyha mesnevilerinde Allah Korkusu Motifleri, Yüksek Lisans tezi, Konya-2008
5. Eminoğlu Emin, Şeyyad Hamza Dastan-ı Yusuf, IQ Kültür ve Sanat Yay. İst.2008
6. Hayyampur Abdurresul, Yusuf ve Züleyha, Tebriz Üni.Yay., Tebriz 1379
7. Karahan Leyla, Erzurumlu Darir Kıssa-i Yusuf, TDK yay. Ankara-1994
8. Nikobaht Nasir, Yusuf u Züleyha, Avayino Yay., Tahran-1377

9. Onur Naci, Hamdullah Hamdi Yusuf u Züleyha, Akçağ yay.Ankara-1991
10. Türkdoğan Melike Gökcan, Klasik Türk Edebiyatında Yusuf u Züleyha Mesnevileri Üzerine Mukayeseli Bir Çalışma, Doktora tezi, Erzurum 2008
11. Zülfikari, Hasan., Rivayet Şinasi-i Kıssa'i Yusuf u Züleyha, Feslname'i İlmi Pejuhaşi'i Kavaş,1388